Działania niepożądane
Hydrocortisone Pharmis 100 mg

Hydrocortisone Pharmis, zawierający hydrokortyzon w postaci sodu bursztynianu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych obejmujących liczne układy i narządy. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, jednak ich nasilenie i ryzyko korelują z dawką, czasem trwania terapii oraz siłą działania leku. Do najważniejszych powikłań należą supresja osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespół Cushinga, niedoczynność przysadki, zaburzenia metaboliczne (m.in. zatrzymywanie sodu i płynów, hipokaliemia, dyslipidemia, zmniejszona tolerancja glukozy), a także zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych. Ponadto, mogą wystąpić poważne zaburzenia psychiczne (depresja, mania, psychozy), neurologiczne (drgawki, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe u dzieci), okulistyczne (zaćma, jaskra, podwyższone ciśnienie śródgałkowe), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, zastoinowa niewydolność serca, zakrzepica, zator płucny) oraz żołądkowo-jelitowe (wrzody żołądka z ryzykiem perforacji i krwawienia, perforacja jelit, ostre zapalenie trzustki).

Pobierz ChPL PDF Hydrocortisone Pharmis – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji – 100 mg
  1. Działania niepożądane leku Hydrocortisone Pharmis
    1. Charakterystyka działań niepożądanych i ich częstotliwość
    2. Szczególnie istotne działania niepożądane wymagające uwagi lekarza
    3. Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
    4. Zaburzenia układu immunologicznego
    5. Zaburzenia psychiatryczne i neurologiczne
    6. Zaburzenia oka
    7. Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
    8. Zaburzenia żołądka i jelit
    9. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
    10. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
    11. Zespół odstawienia steroidów
    12. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
    13. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. astma oskrzelowa
  2. ostry rumień wielopostaciowy
  3. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  4. reakcja anafilaktyczna
  5. toczeń rumieniowaty układowy
  6. wstrząs niereagujący na konwencjonalne leczenie
  7. wstrząs w przebiegu niewydolności kory nadnerczy
  8. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
Substancja czynna
  1. hydrokortyzon
Kategoria leku
  1. glikokortykosteroidy
  2. kortykosteroidy
  3. leki immunosupresyjne
  4. leki przeciwzapalne

Działania niepożądane leku Hydrocortisone Pharmis

Częstość występowania przewidywalnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kortykosteroidów, w tym supresji osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, jest skorelowana ze względną siłą działania leku, dawką, czasem podawania i czasem trwania leczenia.1

Charakterystyka działań niepożądanych i ich częstotliwość

Hydrocortisone Pharmis, zawierający hydrokortyzon w postaci sodu bursztynianu, może powodować szereg działań niepożądanych dotyczących wielu układów i narządów. Ze względu na charakter kortykosteroidoterapii, działania te mogą być poważne i wymagają starannego monitorowania pacjentów.2

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstotliwość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia oportunistyczne, zakażenia Częstość nieznana
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Mięsak Kaposiego Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukocytoza Częstość nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość na lek, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktoidalna Częstość nieznana
Zaburzenia endokrynologiczne Zespół Cushinga, niedoczynność przysadki, zespół odstawienia steroidów Częstość nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica metaboliczna, zatrzymywanie sodu, zatrzymywanie płynów, zasadowica związana z hipokaliemią, dyslipidemia, zmniejszona tolerancja glukozy, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę (lub doustne leki zmniejszające stężenie glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą), lipomatoza Częstość nieznana
Zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia afektywne (w tym depresja, euforyczny nastrój, chwiejność emocjonalna, uzależnienie od narkotyków, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (w tym mania, urojenia, omamy i schizofrenia), zaburzenia psychiczne, zmiana osobowości, stan splątania, lęk, wahania nastroju, zaburzenia zachowania, bezsenność, drażliwość Częstość nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Tłuszczakowatość zewnątrzoponowa, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i obrzęk brodawkowaty u dzieci (łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe), drgawki, amnezja, zaburzenia poznawcze, zawroty głowy, ból głowy Częstość nieznana
Zaburzenia oka Centralna surowicza chorioretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, niewyraźne widzenie, podwyższone ciśnienie śródgałkowe (co może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego), ścieńczenie rogówki lub twardówki, zaostrzenie zakażenia wirusowego lub grzybiczego oczu Częstość nieznana
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy Częstość nieznana
Zaburzenia serca Zastoinowa niewydolność serca (u pacjentów podatnych), kardiomiopatia przerostowa u dzieci urodzonych przedwcześnie Częstość nieznana
Zaburzenia naczyniowe Zakrzepica, w tym choroba zakrzepowo-zatorowa, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze Częstość nieznana
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zator płucny*, czkawka Częstość nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Wrzody żołądka (z perforacją wrzodu żołądka i krwotokiem z wrzodu żołądka), perforacja jelit, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenie przełyku, drożdżyca (kandydoza) przełyku, wzdęcia w jamie brzusznej, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności Częstość nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, atrofia skóry, rumień, nadmierna potliwość, siniaki, rozstępy, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, hipopigmentacja skóry, teleangiektazje, hiperpigmentacja skóry Częstość nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie mięśni, bóle mięśni, miopatia, atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kości jałowa, złamania patologiczne, artropatia neuropatyczna, bóle stawów, spowolnienie wzrostu Częstość nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Nieregularne miesiączkowanie, brak miesiączki Częstość nieznana
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zaburzenia gojenia ran, obrzęk obwodowy, zmęczenie, ropień jałowy, złe samopoczucie, reakcja w miejscu wstrzyknięcia Częstość nieznana
Badania diagnostyczne Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej, obniżenie stężenia potasu we krwi, zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie reakcji na testy skórne*, przyrost masy ciała Częstość nieznana
Urazy, zatrucia i powikłania związane z zabiegami Złamania kompresyjne rdzenia kręgowego, zerwanie ścięgna Częstość nieznana

* Zator płucny wystąpił u osób obciążonych ryzykiem zakrzepicy lub z innymi czynnikami ryzyka zakrzepicy.3

Szczególnie istotne działania niepożądane wymagające uwagi lekarza

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Zespół Cushinga może wystąpić podczas leczenia hydrokortyzonem, objawiając się charakterystycznym wyglądem twarzy (twarz księżycowata), otyłością centralną i zaburzeniami metabolicznymi. Niedoczynność przysadki może rozwinąć się jako efekt długotrwałej terapii kortykosteroidami i prowadzić do niewydolności kory nadnerczy.4

Zaburzenia metaboliczne obejmują zatrzymywanie sodu i płynów, co może prowadzić do obrzęków, hipokaliemię z towarzyszącą zasadowicą metaboliczną, dyslipidemię oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej z objawami podobnymi do cukrzycy. U pacjentów z rozpoznaną cukrzycą może wystąpić konieczność zwiększenia dawek leków hipoglikemizujących.5

Zaburzenia układu immunologicznego

Kortykosteroidy osłabiają układ immunologiczny, co może prowadzić do zwiększonej podatności na zakażenia oportunistyczne. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia wirusowe, bakteryjne i grzybicze, których objawy mogą być maskowane przez działanie przeciwzapalne leku.6

Istnieje możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych, które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.7

Zaburzenia psychiatryczne i neurologiczne

Podczas terapii hydrokortyzonem mogą wystąpić zaburzenia afektywne o różnym nasileniu – od łagodnych zmian nastroju po ciężkie stany depresyjne z myślami samobójczymi. Kortykosteroidy mogą również indukować zaburzenia psychotyczne, w tym manię, urojenia i omamy, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń psychicznych.8

W zakresie układu nerwowego mogą wystąpić drgawki, zaburzenia poznawcze oraz łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, szczególnie u dzieci, które może manifestować się bólem głowy, wymiotami i obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego.9

Zaburzenia oka

Długotrwałe stosowanie hydrokoryzonu może prowadzić do rozwoju zaćmy, jaskry oraz podwyższonego ciśnienia śródgałkowego, które nieleczone może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ścieńczenie rogówki i twardówki zwiększa ryzyko perforacji gałki ocznej, szczególnie przy współistniejącym zakażeniu.10

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Pacjenci stosujący hydrokortyzon mogą doświadczyć nadciśnienia tętniczego, zastoinowej niewydolności serca (szczególnie osoby z predyspozycjami) oraz zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatoru płucnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze stwierdzonymi czynnikami ryzyka zakrzepicy.11

Zaburzenia żołądka i jelit

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem terapii hydrokortyzonem są wrzody żołądka, które mogą prowadzić do perforacji i krwawienia zagrażającego życiu. Podobnie groźnym powikłaniem jest perforacja jelit oraz ostre zapalenie trzustki. Pacjenci mogą również doświadczać kandydozy przełyku, bólów brzucha, wzdęć, nudności i biegunki.12

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Charakterystycznymi objawami skórnymi podczas stosowania hydrokoryzonu są atrofia skóry, rozstępy i wybroczyny. Może również wystąpić trądzik, nadmierne owłosienie, świąd i zmiany pigmentacyjne. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się obrzęk naczynioruchowy.13

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Długotrwałe leczenie hydrokortyzonem może prowadzić do osteoporozy i związanych z nią złamań patologicznych. Miopatia steroidowa objawia się osłabieniem mięśni, zwłaszcza proksymalnych partii kończyn. U dzieci może wystąpić zahamowanie wzrostu. Poważnym powikłaniem jest jałowa martwica kości, najczęściej dotycząca głowy kości udowej.14

Zespół odstawienia steroidów

Zbyt szybkie odstawienie hydrokoryzonu po długotrwałym leczeniu może prowadzić do rozwoju zespołu odstawienia steroidów, charakteryzującego się bólem mięśni i stawów, gorączką, złym samopoczuciem, ogólnym osłabieniem, bólami głowy i hipotensją. W skrajnych przypadkach może rozwinąć się ostra niewydolność kory nadnerczy zagrażająca życiu.15

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: +48 22 49 21 301, Faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl16

Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt Hydrocortisone Pharmis.17

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl