Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma 50 mg + 850 mg

W badaniach przedklinicznych dotyczących kombinacji sytagliptyny i chlorowodorku metforminy nie stwierdzono dodatkowej toksyczności wynikającej z ich połączenia. Poziom NOEL dla sytagliptyny wynosił około 6-krotność ekspozycji klinicznej, a dla metforminy około 2,5-krotność. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano toksyczne działanie sytagliptyny na wątrobę i nerki przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom u ludzi, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie odnotowano negatywnych zmian. U psów przy 23-krotnym narażeniu wystąpiły przemijające objawy neurologiczne i zwyrodnienie mięśni szkieletowych, które nie pojawiły się przy 6-krotnym narażeniu. Metformina nie wykazała istotnych efektów toksycznych w badaniach wielokrotnych dawek.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

W przypadku produktu leczniczego Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych na zwierzętach oceniających bezpieczeństwo kombinacji tych dwóch substancji czynnych. Jednak dostępne są dane z 16-tygodniowych badań, w których psy były leczone metforminą w monoterapii lub metforminą w skojarzeniu z sytagliptyną. W badaniach tych nie zaobserwowano dodatkowej toksyczności wynikającej z połączenia obu substancji. Poziom NOEL (ang. No Observed Effect Level – poziom, przy którym nie obserwuje się żadnych efektów) określono przy narażeniu na sytagliptynę około 6-krotnie przekraczającym ekspozycję u człowieka oraz przy narażeniu na metforminę około 2,5-krotnie większym niż ekspozycja u ludzi.1

Poniżej przedstawiono dane z badań przedklinicznych dla poszczególnych substancji czynnych wchodzących w skład preparatu.2

Sytagliptyna – dane dotyczące toksyczności

W badaniach na gryzoniach zaobserwowano toksyczne działanie sytagliptyny na wątrobę i nerki, jednakże dopiero przy poziomie narażenia organizmu przekraczającym 58-krotnie poziom ekspozycji u człowieka. Nie odnotowano żadnych negatywnych zmian przy narażeniu 19-krotnie wyższym niż to występujące u ludzi.3

U szczurów przy ekspozycji 67-krotnie przewyższającej narażenie kliniczne stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju siekaczy. W badaniu 14-tygodniowym na szczurach nie wykazano jednak żadnego wpływu na zęby przy narażeniu 58-krotnym. Znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje nieznane.4

W badaniach na psach przy narażeniu około 23-krotnie przekraczającym ekspozycję kliniczną zaobserwowano przemijające objawy fizykalne związane z leczeniem, w tym:

  • oddychanie z otwartym pyskiem
  • nadmierne ślinienie się
  • pieniste wymioty
  • ataksję
  • drżenie
  • ograniczenie aktywności
  • zgarbioną postawę

Objawy te wskazywały na toksyczne uszkodzenie układu nerwowego. Dodatkowo, w badaniach histologicznych stwierdzono zwyrodnienie mięśni szkieletowych od stopnia nieznacznego do niewielkiego przy dawkach powodujących narażenie około 23-krotnie przekraczające ekspozycję u człowieka. Przy narażeniu 6-krotnie przekraczającym ekspozycję kliniczną nie odnotowano żadnych z powyższych efektów.5

Sytagliptyna – genotoksyczność i karcynogenność

W badaniach przedklinicznych nie wykazano potencjału genotoksycznego sytagliptyny.6 Substancja ta nie miała działania rakotwórczego u myszy.7 Natomiast u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość występowania gruczolaków i raków wątroby przy narażeniu ustrojowym przekraczającym 58-krotnie ekspozycję u ludzi.8

Wykazano korelację między działaniem hepatotoksycznym a indukcją nowotworów wątroby u szczurów, co sugeruje, że zwiększona częstość występowania guzów wątroby była prawdopodobnie zjawiskiem wtórnym do przewlekłej hepatotoksyczności przy stosowaniu dużych dawek. Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (poziom bez wpływu stanowi 19-krotność narażenia klinicznego), obserwowane zmiany nowotworowe nie są uznawane za istotne klinicznie dla ludzi.9

Sytagliptyna – wpływ na reprodukcję i rozwój

Nie zaobserwowano niekorzystnego wpływu sytagliptyny na płodność samic i samców szczurów przy podawaniu leku przed i podczas okresu parzenia się.10

W badaniu rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów sytagliptyna nie wywierała żadnych działań niepożądanych.11 W badaniach toksycznego wpływu na reprodukcję u szczurów wykazano niewielkie, związane z leczeniem zwiększenie częstości występowania zniekształceń żeber u płodów (brak żeber, niedorozwój i falistość żeber) przy narażeniu ponad 29-krotnie przekraczającym ekspozycję u człowieka.12

U królików zaobserwowano toksyczny wpływ na organizm matki przy narażeniu ponad 29-krotnie przekraczającym ekspozycję u człowieka. Ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa, powyższe obserwacje nie wskazują na istotne zagrożenie dla rozrodczości u ludzi.13

Istotnym z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że sytagliptyna przenika w znacznych ilościach do mleka karmiących samic szczurów, przy czym wskaźnik stężenia w mleku w stosunku do osocza wynosi 4:1.14

Metformina – dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dla metforminy, pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na reprodukcję, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.15

Margines bezpieczeństwa dla substancji czynnych

Substancja czynna Parametr Margines bezpieczeństwa (krotność narażenia klinicznego) Efekty
Sytagliptyna NOEL w badaniach skojarzonych 6x Brak efektów
Toksyczność narządowa (wątroba, nerki) 58x Toksyczne działanie na wątrobę i nerki
Brak toksyczności narządowej 19x Brak efektów
Toksyczność neurologiczna i mięśniowa u psów 23x Objawy fizykalne i zwyrodnienie mięśni szkieletowych
Toksyczność reprodukcyjna 29x Zniekształcenia żeber u płodów szczurów, toksyczność u matek królików
Metformina NOEL w badaniach skojarzonych 2,5x Brak efektów
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl