Działania niepożądane
Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma 50 mg + 850 mg

Działania niepożądane leku Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma

Znajomość profilu bezpieczeństwa leku Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma jest kluczowa dla zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa farmakoterapii pacjentów z cukrzycą typu 2. Chociaż nie prowadzono specyficznych badań klinicznych dla tego produktu leczniczego w postaci tabletek, wykazano jego biorównoważność z jednoskładnikowymi tabletkami zawierającymi sytagliptynę i metforminę jako substancje czynne.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie stosowania leku odnotowano poważne działania niepożądane, do których należą przede wszystkim zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na hipoglikemię, której częstość występowania wzrasta znacząco w przypadku terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%).²

Działania niepożądane w ujęciu tabelarycznym

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem leku Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma, sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA według układów i narządów oraz częstości występowania. Dane te pochodzą zarówno z kontrolowanych badań klinicznych z użyciem placebo, jak i z obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.³

Szczegółowe informacje o wybranych działaniach niepożądanych

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Należy zwrócić uwagę, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu sytagliptyny i metforminy w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu z monoterapią tymi substancjami. Do takich działań niepożądanych należą:⁴

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w przypadku terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną⁵
• Zaparcia – występują często przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika⁶
• Obrzęki obwodowe – występują często przy jednoczesnym stosowaniu pioglitazonu⁷
• Ból głowy i suchość w ustach – występują niezbyt często podczas stosowania z insuliną⁸

Działania niepożądane sytagliptyny w monoterapii

W badaniach porównujących sytagliptynę stosowaną w monoterapii w dawce 100 mg raz na dobę z placebo odnotowano następujące działania niepożądane:⁹

• Ból głowy
• Hipoglikemia
• Zaparcia
• Zawroty głowy

Ponadto, u pacjentów leczonych sytagliptyną zgłaszano z częstością co najmniej 5% (niezależnie od związku przyczynowego z lekiem):¹⁰

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Niezbyt często (z częstością >0,5% większą niż w grupie kontrolnej) raportowano:¹¹

• Zapalenie kości i stawów
• Ból kończyn

Działania niepożądane metforminy

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są bardzo często zgłaszane zarówno w badaniach klinicznych metforminy, jak i po wprowadzeniu jej do obrotu. Należą do nich:¹²

• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Ból brzucha
• Utrata apetytu

Objawy te występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie.¹³

Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem metforminy to:¹⁴

• Metaliczny posmak w ustach (często)
• Kwasica mleczanowa (bardzo rzadko)
• Zaburzenia czynności wątroby (bardzo rzadko)
• Zapalenie wątroby (bardzo rzadko)
• Pokrzywka (bardzo rzadko)
• Rumień (bardzo rzadko)
• Świąd (bardzo rzadko)

Długotrwałe leczenie metforminą może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co w rzadkich przypadkach może skutkować klinicznie istotnym niedoborem tej witaminy, manifestującym się np. niedokrwistością megaloblastyczną.¹⁵

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe – badanie TECOS

Badanie TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) oceniające wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy objęło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.¹⁶ Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w obu grupach.¹⁷

W podgrupie pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik na początku badania odnotowano:¹⁸

• Częstość występowania ciężkiej hipoglikemii: 2,7% w grupie sytagliptyny vs 2,5% w grupie placebo

W podgrupie pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika na początku badania odnotowano:¹⁹

• Częstość występowania ciężkiej hipoglikemii: 1,0% w grupie sytagliptyny vs 0,7% w grupie placebo

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wyniosła 0,3% w grupie sytagliptyny i 0,2% w grupie placebo.²⁰

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku.²¹ Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Szczególnie istotne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi leku Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma obejmują:

1. Zapalenie trzustki – zarówno ostre, jak i cięższe postaci martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym zgonu.²²
2. Reakcje nadwrażliwości – w tym reakcje anafilaktyczne, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.²³
3. Hipoglikemia – szczególnie niebezpieczna w terapii skojarzonej z sulfonylomocznikiem lub insuliną, gdzie występuje z wysoką częstością (do 13,8%), może prowadzić do utraty przytomności i wymaga natychmiastowego leczenia.²⁴
4. Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona, które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowego przerwania leczenia.²⁵
5. Ostra niewydolność nerek – zagrażające życiu powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.²⁶
6. Kwasica mleczanowa – bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie związane ze stosowaniem metforminy, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek.²⁷
7. Śródmiąższowa choroba płuc – poważne powikłanie mogące prowadzić do niewydolności oddechowej.²⁸
8. Niedobór witaminy B12 – przy długotrwałym stosowaniu metforminy, mogący prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej.²⁹