wątrobokomórkowe uszkodzenie wątroby
Wątrobokomórkowe uszkodzenie wątroby (hepatocellular liver injury) to typ uszkodzenia wątroby charakteryzujący się pierwotnym uszkodzeniem hepatocytów, czyli komórek miąższowych wątroby. W przeciwieństwie do uszkodzeń cholestatycznych, gdzie dominuje zaburzenie przepływu żółci, w uszkodzeniu wątrobokomórkowym głównym mechanizmem patofizjologicznym jest bezpośrednie uszkodzenie komórek wątrobowych.
Diagnostyka wątrobokomórkowego uszkodzenia wątroby opiera się na badaniach laboratoryjnych, w których obserwuje się nieproporcjonalnie wyższe stężenia aminotransferaz (ALT, AST) w porównaniu do enzymów cholestatycznych (ALP, GGTP). Wskaźnik R (stosunek ALT do ALP) przekraczający wartość 5 jest charakterystyczny dla tego typu uszkodzenia. W przypadkach ciężkiego uszkodzenia może dochodzić do obniżenia syntezy białek, w tym czynników krzepnięcia, co manifestuje się wydłużeniem INR i stanowi ważny marker prognostyczny.
Przyczynami wątrobokomórkowego uszkodzenia wątroby mogą być czynniki zakaźne (wirusy hepatotropowe HAV, HBV, HCV, HEV), toksyczne (alkohol, paracetamol, niektóre leki, toksyny środowiskowe), metaboliczne (choroba Wilsona, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby) oraz autoimmunologiczne (autoimmunologiczne zapalenie wątroby). Stopień uszkodzenia może być zróżnicowany – od łagodnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych, przez ostre zapalenie wątroby, aż po piorunującą niewydolność wątroby wymagającą pilnego przeszczepienia narządu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine Bluefish
Olanzapina wykazuje opóźnioną poprawę stanu klinicznego, co wymaga starannego monitorowania pacjentów zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Nie jest zalecana u osób z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5%) oraz trzykrotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w badaniach kontrolowanych placebo u osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) przy dawce średniej 4,4 mg/dobę. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazuje skuteczności w leczeniu psychozy i może nasilać objawy parkinsonizmu. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest rzadkim, ale potencjalnie śmiertelnym powikłaniem, objawiającym się m.in. wysoką gorączką, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości, wymagającym natychmiastowego odstawienia leku. Należy również monitorować ryzyko hiperglikemii i zaburzeń metabolicznych, w tym wzrost masy ciała, z pomiarem glikemii przed leczeniem, po 12 tygodniach i następnie corocznie, a także kontrolą lipidów i masy ciała zgodnie z wytycznymi.
aminotransferaza wątrobowa, benzodiazepina, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, późna dyskineza, próg drgawkowy, przejściowy napad niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, rabdomioliza, sedacja, udar, wątrobokomórkowe uszkodzenie wątroby, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa