Działania niepożądane
Pernazinum 25 mg

Produkt leczniczy Pernazinum (perazyna) stosowany w dawkach 25 mg i 100 mg wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości i układów narządowych zgodnie z MedDRA. Najczęstsze działania obejmują ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego (około 15% pacjentów), przemijające zmiany w zapisie EKG proporcjonalne do dawki oraz mlekotok u 10% kobiet, zależny od dawki. W morfologii krwi obserwuje się sporadycznie leukopenię, eozynofilię i granulocytopenię, a bardzo rzadko małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę. Wśród zaburzeń neurologicznych występują ostra dyskineza (ok. 1%), akatyzja, polekowy zespół Parkinsona (częściej u kobiet i osób starszych) oraz potencjalne późne dyskinezy po odstawieniu leku. Działania psychiczne obejmują uspokojenie, zaburzenia snu, splątanie, niepokój, koszmary, dezorientację, otępienie oraz depresję, która może ustąpić po zmniejszeniu dawki.

Działania niepożądane leku Pernazinum

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem produktu leczniczego Pernazinum (substancja czynna: perazyna), występujących w dawkach 25 mg oraz 100 mg. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA.1

Klasyfikacja częstości działań niepożądanych

Działania niepożądane klasyfikowane są według następujących kategorii częstości występowania:2

  • Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
  • Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Podczas terapii perazyną obserwowano zmiany w morfologii krwi, które występują sporadycznie. Należą do nich: leukopenia, eozynofilia i granulocytopenia. Znacznie rzadziej notowano przypadki małopłytkowości, niedokrwistości aplastycznej oraz agranulocytozy, które klasyfikowane są jako działania bardzo rzadkie.3

Zaburzenia serca

Wśród najczęstszych niepożądanych efektów kardiologicznych wymienia się ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia rytmu serca. Hipotensja ortostatyczna pojawia się szczególnie w początkowym okresie leczenia, zwłaszcza przy stosowaniu wyższych dawek perazyny. Objawy te dotyczą około 15% pacjentów. W przypadku wystąpienia zapaści zaleca się dożylne podanie noradrenaliny we wlewie kroplowym oraz wdrożenie postępowania przeciwwstrząsowego.4

Bardzo często obserwuje się zmiany w zapisie EKG. Zmiany te występują z różnym nasileniem i są proporcjonalne do stosowanych dawek. Mają one zwykle charakter przemijający. Postępowanie kliniczne obejmuje najczęściej redukcję dawek perazyny i podanie umiarkowanych dawek potasu oraz azotanów. U pacjentów ze schorzeniami mięśnia sercowego podczas leczenia perazyną należy regularnie monitorować zapis EKG.5

Zaburzenia układu nerwowego

W pojedynczych przypadkach leczenie neuroleptykami może prowadzić do wystąpienia zespołu neuroleptycznego, charakteryzującego się gorączką do 40°C i sztywnością mięśniową, ze zwiększeniem stężenia mioglobiny i aktywności kinazy kreatynowej we krwi. Dotychczas nie odnotowano przypadków zespołu neuroleptycznego po leczeniu produktem Pernazinum.6

W początkowym okresie terapii perazyną (pierwsze dni) może wystąpić ostra dyskineza, objawiająca się napadowymi ruchami głowy, sztywnością karku, szczękościskiem, skurczami mięśni mimicznych twarzy oraz mięśni języka. Rzadziej ruchy te obejmują większe grupy mięśniowe. U niektórych pacjentów obserwuje się „napady spojrzeniowe” oraz utrudnione połykanie. Ostre dyskinezy występują u około 1% osób leczonych perazyną. Leczenie polega na zmniejszeniu dawki perazyny lub zastosowaniu leków przeciwcholinergicznych.7

U pacjentów leczonych dużymi dawkami perazyny przez dłuższy czas może wystąpić akatyzja, której często towarzyszy depresja. Leczenie tego stanu jest trudne. Stosuje się pochodne benzodiazepiny, leki blokujące receptory GABA-ergiczne oraz leki uspokajające, z różnym stopniem skuteczności.8

U pacjentów leczonych perazyną przez długi czas (wiele miesięcy) nie obserwowano dotąd późnych dyskinez w czasie stosowania leku. Istnieje jednak możliwość ich wystąpienia po przerwaniu leczenia perazyną, częściej u osób w podeszłym wieku i u kobiet. Zmiany te mogą mieć charakter przemijający.9

W piśmiennictwie opisano jeden przypadek późnej dystonii u pacjentki leczonej perazyną, u której stwierdzono szyjną, ustno-twarzową dystonię i grymasy twarzy. Objawy nie ustąpiły po odstawieniu perazyny.10

We wczesnym okresie leczenia perazyną (najczęściej 5-30 dzień terapii) może wystąpić polekowy zespół Parkinsona (parkinsonizm), który klinicznie objawia się wzmożonym napięciem mięśni szkieletowych typu pozapiramidowego, spowolnieniem ruchów, drobnofalistym drżeniem mięśniowym, zwykle niezbyt silnym. Zespół ten ujawnia się częściej u kobiet niż u mężczyzn oraz częściej u osób starszych niż młodszych. Zaleca się zmniejszenie dawki perazyny i podawanie leków cholinolitycznych.11

Zaburzenia psychiczne

Często obserwuje się uspokojenie. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia snu, stan splątania, ogólny niepokój, wzmożone występowanie marzeń sennych lub koszmarów nocnych, dezorientacja i otępienie. Stosowanie perazyny może prowadzić do pojawienia się depresji, której objawy występują zwykle po ostrych psychozach. Depresja polekowa może ustąpić po zmniejszeniu dawki perazyny, jednak czasami konieczna jest zmiana leku.12

Zaburzenia oka

Perazyna może powodować niewyraźne widzenie oraz zmiany ciśnienia wewnątrzgałkowego. Podczas długotrwałej terapii dużymi dawkami perazyny mogą wystąpić zmiany pigmentacji oka.13

Zaburzenia układu oddechowego

Długotrwałe podawanie perazyny może prowadzić do zaburzeń wydolności oddechowej oraz przekrwienia śluzówki nosa.14

Zaburzenia żołądka i jelit

Wpływ perazyny na przewód pokarmowy wynika z jej działania cholinolitycznego. Podczas stosowania dużych dawek leku obserwowano takie objawy jak: zaparcie, suchość błon śluzowych jamy ustnej i nudności. W związku ze stosowaniem perazyny odnotowano pojedyncze przypadki martwiczego zapalenia jelita i wewnątrzwątrobowej cholestazy.15

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Rzadko występuje nietrzymanie moczu lub zatrzymanie moczu.16

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Podczas kuracji perazyną mogą wystąpić zaburzenia seksualne: nieprawidłowość erekcji oraz zmniejszenie popędu płciowego.17

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Stosowanie perazyny sporadycznie powoduje skórne odczyny alergiczne. Obserwowano niekiedy wzmożoną reakcję skórną po nasłonecznieniu. W miarę możliwości pacjenci przyjmujący perazynę powinni unikać ekspozycji na działanie promieni słonecznych. Podczas leczenia perazyną występuje również silne pocenie się.18

Zaburzenia układu immunologicznego

Opisano jeden przypadek tocznia rumieniowatego w trakcie leczenia perazyną.19

Zaburzenia endokrynologiczne

Do najczęstszych objawów niepożądanych podczas kuracji perazyną należy mlekotok spowodowany zwiększeniem wydzielania prolaktyny. Objaw ten pojawia się przejściowo u 10% leczonych kobiet i jest zależny od wielkości dawki. Mogą wystąpić również zaburzenia miesiączkowania, a u mężczyzn ginekomastia.20

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Zdarzają się również przypadki zwiększenia masy ciała u pacjentów zażywających perazynę.21

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko występuje ostre zapalenie wątroby. W badaniach obejmujących 156 pacjentów zaobserwowano bezobjawowe zwiększenie aktywności co najmniej jednego z enzymów wątrobowych u 43% pacjentów leczonych perazyną, jednak żaden z tych pacjentów nie zachorował na ostre zapalenie wątroby. Bardzo rzadko występują ciężkie zaburzenia czynności wątroby.22

Badania diagnostyczne

Podczas stosowania średnich i dużych dawek perazyny dość często występują zaburzenia wyników testów tolerancji na glukozę.23

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układowo-narządowa Działanie niepożądane Częstość występowania Uwagi kliniczne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia, eozynofilia, granulocytopenia Sporadycznie Wymagane okresowe kontrole morfologii krwi
Małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna Bardzo rzadko Konieczne monitorowanie parametrów krzepnięcia
Agranulocytoza Bardzo rzadko Stan potencjalnie zagrażający życiu
Zaburzenia serca Ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca Często (ok. 15% pacjentów) Najczęściej na początku leczenia przy stosowaniu większych dawek
Zmiany w zapisie EKG Bardzo często Przemijające, proporcjonalne do dawki
Zaburzenia układu nerwowego Zespół neuroleptyczny Pojedyncze przypadki Nie odnotowano w przypadku Pernazinum
Ostra dyskineza Niezbyt często (ok. 1% pacjentów) Najczęściej w pierwszych dniach leczenia
Akatyzja Niezbyt często Przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek
Późne dyskinezy Częstość nieznana Nie obserwowano podczas leczenia, możliwe po odstawieniu leku
Polekowy zespół Parkinsona Niezbyt często Najczęściej 5-30 dzień leczenia, częściej u kobiet i osób starszych
Zaburzenia psychiczne Uspokojenie, zaburzenia snu, stan splątania, ogólny niepokój, koszmary nocne, dezorientacja, otępienie, depresja Często Depresja może ustąpić po zmniejszeniu dawki
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie, zmiany ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmiany pigmentacji oka Częstość nieznana Zmiany pigmentacji przy długotrwałej terapii dużymi dawkami
Zaburzenia układu oddechowego Zaburzenia wydolności oddechowej, przekrwienie śluzówki nosa Częstość nieznana Przy długotrwałym podawaniu
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcie, suchość błon śluzowych jamy ustnej, nudności, martwicze zapalenie jelita, wewnątrzwątrobowa cholestaza Często (przy dużych dawkach); pojedyncze przypadki (martwicze zapalenie jelita, cholestaza) Wynik działania cholinolitycznego perazyny
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nietrzymanie moczu lub zatrzymanie moczu Rzadko Wymagane monitorowanie czynności nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia seksualne: nieprawidłowość erekcji, zmniejszenie popędu płciowego Częstość nieznana Występują podczas kuracji
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Skórne odczyny alergiczne, wzmożona reakcja skórna po nasłonecznieniu, silne pocenie się Sporadycznie Pacjenci powinni unikać ekspozycji na słońce
Zaburzenia układu immunologicznego Toczeń rumieniowaty Pojedynczy przypadek Udokumentowany jeden przypadek
Zaburzenia endokrynologiczne Mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia Często (mlekotok u 10% kobiet) Mlekotok przejściowy, zależny od dawki
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała Częstość nieznana Wymaga monitorowania
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Ostre zapalenie wątroby Rzadko Bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych u 43% pacjentów
Ciężkie zaburzenie czynności wątroby Bardzo rzadko Wymaga natychmiastowej interwencji
Badania diagnostyczne Zmiany wyników testów tolerancji na glukozę Często Przy stosowaniu średnich i dużych dawek

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania perazyny należy rozważyć modyfikację leczenia, obejmującą: zmniejszenie dawki, zastosowanie leków uzupełniających lub zmianę leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie funkcji układu krążenia, wątroby oraz parametrów morfologii krwi.

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: +48 22 49-21-301; fax: +48 22 49-21-309 e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.24

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl