topoizomeraza II
Topoizomeraza II to kluczowy enzym komórkowy odpowiedzialny za rozplatanie podwójnej helisy DNA podczas procesów replikacji, transkrypcji i rekombinacji genetycznej. Należy do klasy enzymów zwanych topoizomerazami, które kontrolują topologiczne stany DNA poprzez tymczasowe przecinanie i ponowne łączenie nici DNA.
Mechanizm działania topoizomerazy II polega na wprowadzeniu dwuniciowego pęknięcia w jednej cząsteczce DNA, przeprowadzeniu innej nici przez to pęknięcie, a następnie ponownym połączeniu przeciętych końców. Ten proces pozwala na usuwanie superskrętów DNA oraz rozdzielanie skręconych lub splątanych cząsteczek DNA, co jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania komórki.
W medycynie topoizomeraza II stanowi istotny punkt uchwytu dla wielu leków przeciwnowotworowych, w tym antracyklin (doksorubicyna, epirubicyna), epipodofilotoksyn (etopozyd, tenipozyd) oraz innych inhibitorów tego enzymu. Leki te stabilizują kompleks topoizomeraza-DNA, uniemożliwiając ponowne połączenie przeciętych nici DNA, co prowadzi do akumulacji uszkodzeń DNA i śmierci komórki nowotworowej.
Wyróżnia się dwie izoformy topoizomerazy II u ludzi: alfa (występująca głównie w proliferujących komórkach) i beta (obecna we wszystkich komórkach). Nadekspresja topoizomerazy II-alfa jest często obserwowana w komórkach nowotworowych i może być czynnikiem prognostycznym w niektórych typach nowotworów, a także predyktorem odpowiedzi na leczenie inhibitorami tego enzymu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zavedos 5 mg
Idarubicyna chlorowodorek, aktywny składnik Zavedos, jest antracykliną o specyficznym mechanizmie działania polegającym na wbudowywaniu się w DNA oraz hamowaniu topoizomerazy II, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych i śmierci komórek nowotworowych. Charakteryzuje się wysoką lipofilnością, wynikającą z modyfikacji strukturalnej w pozycji 4 cząsteczki, co zwiększa jej penetrację do komórek nowotworowych w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny. Badania wykazały silniejsze działanie przeciwnowotworowe idarubicyny niż daunorubicyny, potwierdzone w modelach chłoniaków i białaczek, zarówno przy podaniu dożylnym, jak i doustnym. Ponadto, idarubicyna wykazuje obniżoną podatność na oporność krzyżową względem innych antracyklin, co jest istotne w terapii nowotworów opornych na wcześniejsze leczenie.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, chłoniak, daunorubicyna, DNA, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kardiotoksyczność, komórka nowotworowa, kwas nukleinowy, lipofilność, oporność krzyżowa, powikłanie sercowo-naczyniowe, profil bezpieczeństwa, topoizomeraza II, Zavedos - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vigamox 5 mg/ml
Moksyfloksacyna, zawarta w produkcie leczniczym VIGAMOX (5 mg/ml, krople do oczu), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Działania toksyczne obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi po podaniu okulistycznym, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa stosowanych dawek. Badania genotoksyczności wykazały działanie genotoksyczne in vitro, związane z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II komórek ssaków przy wysokich stężeniach, jednak badania in vivo nie potwierdziły tych efektów, co potwierdza bezpieczeństwo kliniczne. Ponadto, testy kancerogenności na modelu szczurów nie wykazały działania rakotwórczego moksyfloksacyny.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, chinolon, chlorowodorek moksyfloksacyny, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie toksyczne, fotogenotoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, moksyfloksacyna, narażenie ogólnoustrojowe, podanie okulistyczne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, topoizomeraza II, VIGAMOX, właściwość fototoksyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Aurovitas 500 mg
Dane przedkliniczne lewofloksacyny, substancji czynnej produktu Levofloxacin Aurovitas, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, które nie wykazały istotnego ryzyka klinicznego przy stosowaniu terapeutycznym. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa potwierdziły bezpieczeństwo leku. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono zaburzeń płodności, a jedynie opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznością matczyną. Kompleksowe testy genotoksyczności in vivo, w tym test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy „nieprogramowanego” DNA oraz test dominacji letalnej, nie potwierdziły działania genotoksycznego lewofloksacyny, mimo obserwacji aberracji chromosomalnych in vitro, co wskazuje na ograniczone znaczenie tych efektów w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, chrząstka stawowa, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, hodowla komórek, karcynogenność, odwarstwienie chrząstki, potencjał rakotwórczy, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra i przewlekła, topoizomeraza II, układ kostno-stawowy, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Leczenie
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) definiuje się jako utrzymującą się eozynofilię powyżej 1500 komórek/μL przez minimum 6 miesięcy, bez wykrytej przyczyny wtórnej, z towarzyszącym uszkodzeniem narządowym. Leczenie opiera się na redukcji liczby eozynofili, łagodzeniu objawów i zapobieganiu progresji choroby, zwłaszcza uszkodzeń serca. Kortykosteroidy systemowe, głównie prednizon w dawce 1 mg/kg/dobę (40-60 mg/dobę), stanowią terapię pierwszego rzutu, z możliwością dożylnego metyloprednizolonu w dawkach do 1 g/dobę w stanach zagrożenia życia. U pacjentów z mutacją FIP1L1/PDGFRA preferowany jest imatynib (100 mg/dobę), który osiąga niemal 100% odpowiedzi klinicznej. Hydroksymocznik (1-2 g/dobę) i interferon-alfa (1-3 mln j. dziennie) są stosowane jako leki drugiego rzutu, natomiast mepolizumab (300 mg s.c. co 4 tygodnie) i inne przeciwciała anty-IL-5 stanowią opcję oszczędzającą steroidy. W przypadkach opornych stosuje się chemioterapeutyki (chlorambucyl, winkrystyna, etopozyd) oraz leki immunosupresyjne (alemtuzumab, cyklosporyna). Monitorowanie obejmuje morfologię, enzymy wątrobowe, troponinę, EKG i badania obrazowe, a leczenie przeciwzakrzepowe jest wskazane u pacjentów z powikłaniami zakrzepowymi.
albendazol, alemtuzumab, benralizumab, ból brzucha, chlorambucyl, cyklosporyna, dazatynib, dupilumab, eozynofilia, eozynofilia krwi obwodowej, etopozyd, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, idiopatyczny HES, imatynib, immunoglobulina dożylna, inhibitor JAK, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, interleukina-5, iwermektyna, kladrybina, kortykosteroid systemowy, krwawa biegunka, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, leukafereza, limfocytarny HES, mepolizumab, metotreksat, metyloprednizolon, mutacja FIP1L1-PDGFRA, naciek eozynofilowy, pemigatinib, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prednizon, przeszczepienie komórek macierzystych, rearanżacja PDGFRB, remisja molekularna, reslizumab, ruksolitynib, Strongyloides stercoralis, strongyloidoza, topoizomeraza II, warfaryna, winkrystyna, wstrząs kardiogenny, zespół mieloproliferacyjny, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nolicin 400 mg
Norfloksacyna, fluorochinolon z kodem ATC J01MA06, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy DNA bakterii, głównie przez tworzenie kompleksów z gyrazą DNA (topoizomerazą II) i rozszczepionym DNA, co uniemożliwia replikację i prowadzi do degradacji DNA. Lek wykazuje szerokie spektrum działania wobec tlenowych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, z efektywnością determinowaną przez specyficzne grupy chemiczne w cząsteczce, np. atom fluoru w pozycji 6 i fragment piperazynowy w pozycji 7. Według NCCLS, wartości MIC rozróżniające szczepy wrażliwe od opornych wynoszą odpowiednio ≤4 µg/ml i ≥16 µg/ml, z wyjątkiem Neisseria gonorrhoeae, dla której nie ustalono wartości granicznej. Oporność na norfloksacynę jest zmienna geograficznie i czasowo, co wymaga uwzględnienia lokalnych danych epidemiologicznych przy leczeniu ciężkich zakażeń.
acinetobacter baumannii, aminoglikozyd, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, cefalosporyna, działanie bakteriobójcze, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, fluorochinolon, gyraza DNA, Klebsiella pneumoniae, ko-trimoksazol, kwas nalidyksowy, kwas pipemidowy, lek przeciwbakteryjny, makrolid, MIC, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, oporność na metycylinę, penicylina, przepuszczalność błony komórkowej, Pseudomonas, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, Salmonella typhi, shigella, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, sulfonamid, tetracyklina, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, wrażliwość na metycylinę, zakażenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Genoptim 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewofloksacyny wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym, mimo obserwowanego wpływu na chrząstki stawowe u młodych zwierząt (szczury, psy), co jest charakterystyczne dla fluorochinolonów. Testy genotoksyczności in vitro ujawniły aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, prawdopodobnie związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy in vivo (mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA, dominacji letalnej) były negatywne, wskazując na brak potencjału genotoksycznego lewofloksacyny. Dodatkowo, badania fototoksyczności wykazały efekt jedynie przy bardzo wysokich dawkach, a testy fotomutagenności i fotokarcynogenności nie potwierdziły działania szkodliwego, a nawet zasugerowały efekt ochronny przed rozwojem nowotworów.
badanie toksykologiczne, chrząstka stawowa, dysfagia, działanie rakotwórcze, fluorochinolon, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, kancerogenność, lewofloksacyna, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xiflodrop 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny wykazały korzystny profil toksykologiczny, obejmujący ocenę toksyczności ogólnej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz fototoksyczności. Działania toksyczne obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalny poziom ekspozycji u ludzi po podaniu okulistycznym, co wskazuje na minimalne ryzyko przy stosowaniu kropli do oczu (Xiflodrop). W badaniach in vitro wykazano działanie genotoksyczne związane z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II przy wysokich stężeniach, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności nawet przy dużych dawkach, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania terapeutycznego.
badanie in vitro, badanie in vivo, chinolon, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, ekspozycja, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, moksyfloksacyna, potencjał rakotwórczy, poziom ekspozycji, preparat okulistyczny, toksyczność ogólna, toksyczność systemowa, topoizomeraza II, Xiflodrop - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levofloxacin Genoptim 250 mg
Lewofloksacyna, enancjomer S (-) ofloksacyny, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, hamującym aktywność DNA-gyrazy i topoizomerazy IV, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i śmierci komórki bakteryjnej. Jej skuteczność zależy od parametrów farmakokinetycznych, takich jak stosunek Cmax lub AUC do MIC. Oporność rozwija się głównie przez mutacje w genach topoizomeraz oraz mechanizmy zmniejszające przepuszczalność błony i aktywnego usuwania leku, z częstością oporności różniącą się geograficznie. EUCAST definiuje wartości MIC dla różnych patogenów, np. Enterobacterales wrażliwe przy ≤0,5 mg/l i oporne >1 mg/l, Pseudomonas spp. wrażliwe ≤0,001 mg/l i oporne >1 mg/l, co jest kluczowe dla doboru terapii.
acinetobacter baumannii, Bacillus anthracis, Bacteroides fragilis, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Chlamydophila pneumoniae, drobnoustrój oporny, Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Escherichia coli, fluorochinolony, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Klebsiella pneumoniae, Legionella pneumophila, lewofloksacyna, mechanizm działania, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, mutacja w genach, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, oporność na metycylinę, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, Ureaplasma urealyticum, wrażliwość na metycylinę