pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego

Pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego odnosi się do zdolności neuronów w mózgu i rdzeniu kręgowym do odpowiadania na bodźce i generowania potencjałów czynnościowych. Jest to kluczowa właściwość komórek nerwowych, warunkująca prawidłowe funkcjonowanie całego układu nerwowego.

W warunkach fizjologicznych pobudliwość OUN jest precyzyjnie regulowana przez równowagę między neurotransmiterami pobudzającymi (głównie glutaminian) i hamującymi (głównie GABA). Zaburzenia tej równowagi mogą prowadzić do stanów nadmiernej pobudliwości (jak w padaczce, zaburzeniach lękowych czy bezsenności) lub obniżonej pobudliwości (jak w depresji czy niektórych zaburzeniach neurodegeneracyjnych).

Klinicznie zwiększona pobudliwość OUN może manifestować się wzmożoną reaktywnością na bodźce, nadwrażliwością, drażliwością, bezsennością, lękiem lub drgawkami. Stan ten może być wywołany przez różne czynniki, w tym leki, substancje psychoaktywne, zaburzenia metaboliczne, infekcje, urazy głowy lub choroby neurologiczne.

Farmakologiczna modulacja pobudliwości OUN stanowi podstawę działania wielu leków neurologicznych i psychiatrycznych. Benzodiazepiny, barbiturany i niektóre leki przeciwpadaczkowe zmniejszają pobudliwość poprzez nasilenie działania GABA, podczas gdy leki psychostymulujące zwiększają pobudliwość poprzez wpływ na układy monoaminergiczne.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl