Działania niepożądane
Olanzapin Krka 5 mg

Olanzapina w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, dostępna w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania (≥1/100) obejmują zaburzenia metaboliczne (znaczący przyrost masy ciała, hiperglikemię, hipertrójglicerydemię, hipercholesterolemię), hematologiczne (leukopenia, neutropenia, eozynofilia), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzję, parkinsonizm, dyskinezę), hepatologiczne (przejściowe, bezobjawowe podwyższenie aminotransferaz, GGTP, ALP) oraz objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaparcia, tachykardia). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń metabolicznych i hematologicznych, które mogą wymagać regularnego monitorowania parametrów biochemicznych i morfologii krwi, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia.

Działania niepożądane leku Olanzapin Krka

Produkt leczniczy Olanzapin Krka w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej dostępny w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, jak każdy lek, może powodować szereg działań niepożądanych. Ich znajomość jest kluczowa dla prawidłowego monitorowania pacjentów i podejmowania odpowiednich interwencji terapeutycznych.1

Profil bezpieczeństwa u dorosłych

Na podstawie badań klinicznych oraz zgłoszeń spontanicznych zidentyfikowano liczne działania niepożądane występujące u pacjentów przyjmujących olanzapinę. Działania te różnią się nasileniem oraz częstotliwością występowania i mogą mieć istotny wpływ na bezpieczeństwo i komfort terapii.2

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (występującymi u ≥1% pacjentów) związanymi ze stosowaniem olanzapiny były: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i trójglicerydów, cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne, przejściowe bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wysypka, astenia, zmęczenie, gorączka, ból stawów, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, duża aktywność gamma glutamylotransferazy, duże stężenie kwasu moczowego, duża aktywność fosfokinazy kreatyninowej i obrzęk.3

Klasyfikacja częstości występowania

Działania niepożądane są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:4

  • Bardzo często (≥1/10) – oznacza, że działanie niepożądane występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥1/100 do <1/10) – działanie niepożądane występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – działanie niepożądane występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – działanie niepożądane występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – działanie niepożądane występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczególnie istotne działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych olanzapiny szczególną uwagę należy zwrócić na:5

  • Zaburzenia metaboliczne – zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, hipertrójglicerydemia, hipercholesterolemia
  • Zaburzenia hematologiczne – leukopenia, neutropenia, które mogą predysponować do zwiększonego ryzyka infekcji
  • Zaburzenia neurologiczne – senność, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe (parkinsonizm, dyskineza, akatyzja)
  • Zaburzenia hepatologiczne – przejściowe bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych
  • Działania antycholinergiczne – mogące prowadzić do zaparć, suchości w ustach, tachykardii i innych objawów

Tabela działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem olanzapiny, opracowane na podstawie dostępnych danych klinicznych oraz spontanicznych zgłoszeń.6

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Często (≥1/100 do <1/10) Zwiększona liczba eozynofilów we krwi obwodowej
Leukopenia Często (≥1/100 do <1/10) Zmniejszenie całkowitej liczby leukocytów
Neutropenia Często (≥1/100 do <1/10) Zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększające podatność na infekcje
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała Bardzo często (≥1/10) Przyrost masy ciała o istotnym klinicznie stopniu
Zwiększenie stężenia cholesterolu Często (≥1/100 do <1/10) Podwyższone wartości cholesterolu w surowicy
Zwiększenie stężenia glukozy Często (≥1/100 do <1/10) Hiperglikemia, potencjalnie prowadząca do cukromoczu
Zwiększenie stężenia trójglicerydów Często (≥1/100 do <1/10) Hipertrójglicerydemia zwiększająca ryzyko sercowo-naczyniowe
Zaburzenia układu nerwowego Senność Bardzo często (≥1/10) Nadmierna senność w ciągu dnia, upośledzająca funkcjonowanie
Zawroty głowy Często (≥1/100 do <1/10) Uczucie wirowania, niestabilności, mogące zwiększać ryzyko upadków
Akatyzja Często (≥1/100 do <1/10) Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego, niemożność siedzenia w miejscu
Parkinsonizm Często (≥1/100 do <1/10) Zespół objawów przypominających chorobę Parkinsona (drżenie, sztywność, spowolnienie)
Dyskineza Często (≥1/100 do <1/10) Mimowolne ruchy, głównie w obrębie twarzy i kończyn
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie ortostatyczne Często (≥1/100 do <1/10) Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała na pionową
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych Często (≥1/100 do <1/10) Bezobjawowy wzrost ALT i AST, zwykle samoograniczający się
Zwiększenie aktywności gamma glutamylotransferazy Często (≥1/100 do <1/10) Podwyższona aktywność GGTP, wskazująca na wpływ leku na wątrobę
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Często (≥1/100 do <1/10) Zmiany skórne o różnorodnej morfologii
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Astenia Często (≥1/100 do <1/10) Uczucie osłabienia, braku energii
Zmęczenie Często (≥1/100 do <1/10) Przewlekłe uczucie zmęczenia mimo odpowiedniego wypoczynku
Gorączka Często (≥1/100 do <1/10) Podwyższona temperatura ciała
Obrzęk Często (≥1/100 do <1/10) Nadmierne gromadzenie płynu w tkankach
Ból stawów Często (≥1/100 do <1/10) Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia prolaktyny Często (≥1/100 do <1/10) Hiperprolaktynemia, mogąca powodować zaburzenia miesiączkowania, ginekomastię
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej Często (≥1/100 do <1/10) Podwyższona aktywność ALP w surowicy
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej Często (≥1/100 do <1/10) Podwyższona aktywność CPK wskazująca na uszkodzenie mięśni
Zaburzenia układu moczowego Cukromocz Często (≥1/100 do <1/10) Obecność glukozy w moczu związana z hiperglikemią
Zaburzenia metaboliczne Zwiększenie apetytu Często (≥1/100 do <1/10) Wzmożony apetyt przyczyniający się do przyrostu masy ciała
Zaburzenia układu autonomicznego Działanie antycholinergiczne Często (≥1/100 do <1/10) Objawy takie jak suchość w ustach, zaparcia, tachykardia, zatrzymanie moczu

Szczególne zaburzenia wymagające uwagi

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Podczas terapii olanzapiną należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko występowania zaburzeń metabolicznych. Wzrost masy ciała jest jednym z najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych i może być znaczący klinicznie. Równie istotne są zaburzenia gospodarki lipidowej (hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia) oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej, prowadzące do hiperglikemii i cukromoczu.7

Hiperprolaktynemia, będąca rezultatem blokady receptorów dopaminowych D2, może prowadzić do: zaburzeń miesiączkowania, niepłodności, ginekomastii i impotencji. U pacjentów leczonych olanzapiną należy regularnie monitorować stężenie prolaktyny, szczególnie w przypadku występowania objawów sugerujących jej podwyższenie.8

Zaburzenia neurologiczne

Olanzapina może powodować szereg działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego. Najczęściej zgłaszanym objawem jest senność, która może znacząco upośledzać codzienne funkcjonowanie pacjenta. Inne istotne neurologiczne działania niepożądane to objawy pozapiramidowe: parkinsonizm (sztywność, drżenie, spowolnienie ruchowe), akatyzja (subiektywne uczucie niepokoju ruchowego) oraz dyskineza (mimowolne ruchy, głównie w obrębie twarzy i kończyn).9

Zaburzenia hematologiczne

Istotny problem kliniczny stanowią zaburzenia hematologiczne, w szczególności leukopenia i neutropenia, które mogą zwiększać podatność pacjenta na infekcje. Regularny monitoring parametrów morfologii krwi jest wskazany u pacjentów stosujących olanzapinę, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Również eozynofilia występuje często, choć jej znaczenie kliniczne nie zawsze jest jasne.10

Zaburzenia wątrobowe

Podczas terapii olanzapiną często obserwuje się przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Chociaż w większości przypadków zmiany te mają charakter łagodny i samoograniczający, mogą one świadczyć o wpływie leku na funkcję wątroby. Podobnie, zwiększenie aktywności gamma glutamylotransferazy (GGTP) i fosfatazy zasadowej (ALP) wskazuje na potencjalny efekt hepatotoksyczny olanzapiny. Regularne monitorowanie parametrów biochemicznych funkcji wątroby jest zalecane, szczególnie w początkowym okresie leczenia.11

Działania antycholinergiczne

Działanie antycholinergiczne olanzapiny może prowadzić do szeregu objawów, takich jak: suchość w ustach, zaparcia, tachykardia, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu. Objawy te mogą być szczególnie uciążliwe dla pacjentów w podeszłym wieku i pacjentów z istniejącymi schorzeniami układu pokarmowego, moczowego czy sercowo-naczyniowego.12

Niedociśnienie ortostatyczne

Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała na pionową) jest częstym działaniem niepożądanym olanzapiny, które może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków. Ryzyko jest szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z istniejącymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się ostrożność podczas wstawania oraz powolną zmianę pozycji ciała.13

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl