Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Symquel XR 300 mg

Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie kwetiapiny (Symquel XR) w okresie ciąży, karmienia piersią oraz wpływ leku na płodność wymaga szczególnej uwagi lekarzy i starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Kwetiapina, jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga dokładnego omówienia z pacjentką potencjalnych zagrożeń i korzyści wynikających z jej stosowania w tych szczególnych okresach życia kobiety.¹

Stosowanie kwetiapiny w okresie ciąży

Decyzja o zastosowaniu leku Symquel XR u kobiet ciężarnych powinna być podjęta po starannej analizie stanu klinicznego pacjentki i potencjalnych zagrożeń dla płodu. Dostępne dane naukowe są niewystarczające do całkowitego wykluczenia ryzyka, jednak nie wskazują jednoznacznie na zwiększone zagrożenie.²

Pierwszy trymestr ciąży

W pierwszym trymestrze ciąży dostępne dane obejmują umiarkowaną liczbę (300-1000) udokumentowanych przypadków stosowania kwetiapiny. Analiza pojedynczych zgłoszeń oraz badań obserwacyjnych nie wykazała zwiększonego ryzyka wystąpienia wad rozwojowych u płodu związanych z leczeniem. Należy jednak podkreślić, że dostępne dane nie są wystarczające do sformułowania ostatecznych wniosków odnośnie bezpieczeństwa stosowania leku w tym okresie.³

Warto zaznaczyć, że w badaniach na modelach zwierzęcych wykazano toksyczny wpływ kwetiapiny na reprodukcję, co należy brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia.⁴

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego monitorowania pacjentki. U noworodków, których matki stosowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze, mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie.⁵

Należy poinformować pacjentkę, że u noworodka mogą wystąpić następujące objawy niepożądane:⁶

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe mogące objawiać się drżeniem, sztywnością mięśniową lub przeciwnie – zmniejszeniem napięcia mięśniowego
• Objawy odstawienia – pobudzenie psychoruchowe, drażliwość, zaburzenia snu
• Senność – nadmierna senność u noworodka utrudniająca karmienie
• Zaburzenia oddychania – niewydolność oddechowa różnego stopnia
• Problemy z karmieniem – trudności z przyjmowaniem pokarmu

Z uwagi na powyższe ryzyko, stan noworodka powinien być starannie monitorowany po porodzie.⁷

Kwetiapina a karmienie piersią

Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone i niejednoznaczne. Dostępne publikacje naukowe nie dają pewności co do bezpieczeństwa stosowania preparatu Symquel XR w dawkach terapeutycznych podczas karmienia piersią.⁸

Przy podejmowaniu decyzji o kontynuacji leczenia kwetiapiną u kobiety karmiącej piersią należy rozważyć:⁹

• Korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka (rozwój immunologiczny, korzyści żywieniowe, aspekty emocjonalne)
• Korzyści z leczenia kwetiapiną dla matki (stabilizacja stanu psychicznego, zapobieganie nawrotom choroby)
• Potencjalne ryzyko ekspozycji dziecka na lek poprzez mleko matki

W przypadku podjęcia decyzji o kontynuacji leczenia kwetiapiną u kobiety karmiącej piersią, zaleca się ścisłe monitorowanie stanu zdrowia dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych objawów niepożądanych.

Wpływ kwetiapiny na płodność

Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został dotychczas dokładnie zbadany. Należy poinformować pacjentkę, że brak jest jednoznacznych danych klinicznych w tym zakresie.¹⁰

W badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych (szczury) zaobserwowano działania wynikające ze zwiększonego stężenia prolaktyny. Jest to istotna informacja, jednak należy podkreślić, że efektów tych nie można bezpośrednio ekstrapolować na organizm człowieka ze względu na różnice międzygatunkowe.¹¹

Hiperprolaktynemia wywołana kwetiapiną może teoretycznie wpływać na płodność poprzez zaburzenia funkcji gonad i cyklu miesiączkowego u kobiet, jednak brakuje jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających taką zależność u ludzi.

Zalecenia dla lekarzy

Przy stosowaniu leku Symquel XR u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, należy:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed wdrożeniem leczenia
2. Poinformować pacjentkę o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny w ciąży
3. Monitorować stan pacjentki i płodu podczas ciąży
4. Przygotować pacjentkę na możliwość wystąpienia działań niepożądanych u noworodka po porodzie, jeśli kwetiapina była stosowana w trzecim trymestrze
5. Zapewnić dokładną obserwację noworodka pod kątem potencjalnych objawów niepożądanych
6. Przedyskutować z pacjentką korzyści i ryzyko związane z karmieniem piersią podczas stosowania kwetiapiny