Dawkowanie i sposób podawania
Fluorek sodu

Dawkowanie i sposób podawania fluorku sodu

Fluorek sodu to związek chemiczny stosowany w stomatologii i medycynie nuklearnej. W zależności od postaci preparatu i wskazań, dawkowanie i sposób podawania różnią się znacząco. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających fluorek sodu, które należy przekazać pacjentowi oraz uwzględnić podczas wywiadu medycznego.^{1 2}

Dawkowanie preparatu Fluormex w profilaktyce stomatologicznej

Preparat Fluormex w postaci żelu zawiera 33,19 mg aminofluorków i 22,1 mg fluorku sodu w każdym gramie żelu, co odpowiada 12,5 mg czynnego fluoru (12 500 ppm). Dawkowanie tego preparatu powinno być ściśle przestrzegane zgodnie z poniższymi wytycznymi:³

Schemat dawkowania Fluormex

W ciągu roku zaleca się przeprowadzenie jednej serii zabiegów fluorowania. Seria zabiegów obejmuje stosowanie żelu 5 do 10 razy co dwa tygodnie, co oznacza 1 szczotkowanie co 2 tygodnie przez okres 10 do 20 tygodni.⁴

Metody aplikacji Fluormex

• Metoda szczotkowania – około 1 cm wyciśniętego żelu należy nanieść na szczoteczkę do zębów i szczotkować zęby przez 3 minuty. Czyszczenie zębów przed zabiegiem jest korzystne, ale nie jest konieczne, ponieważ żel Fluormex charakteryzuje się wysoką adhezyjnością.
• Metoda wcierania – około 1 cm wyciśniętego żelu wciera się we wszystkie powierzchnie zębów przy pomocy wacika (zabieg wykonywany w gabinecie stomatologicznym).
• Metoda z użyciem aplikatorów – polecana szczególnie u dzieci z grup podwyższonego lub wysokiego ryzyka próchnicy, w tym u dzieci specjalnej troski. W tej metodzie wykorzystuje się indywidualne aplikatory (łyżki wyciskowe) wyścielone gąbkami, na które nakłada się około 1 cm wyciśniętego żelu. Czas trwania zabiegu wynosi 4 do 5 minut, z zastosowaniem ślinociągu.

⁵

Zalecenia dodatkowe dla preparatu Fluormex

Po zakończeniu zabiegu szczotkowania lub wcierania należy wypluć ślinę. Nie należy płukać jamy ustnej (z wyjątkiem dzieci poniżej 9 lat, które powinny lekko przepłukać jamę ustną). Po zabiegu nie należy jeść przez co najmniej pół godziny.⁶

Przed rozpoczęciem fluorowania szkliwa zębów konieczne jest dokładne usunięcie kamienia nazębnego.⁷

Zastosowanie preparatu Fluormex u dzieci

Dzieci w wieku poniżej 9 lat muszą być nadzorowane przez dorosłych podczas stosowania żelu Fluormex, aby zapobiec połykaniu preparatu podczas szczotkowania. Po zabiegu powinny lekko przepłukać jamę ustną.⁸

U dzieci poniżej 9 lat z zaawansowaną próchnicą zaleca się pozostawienie niewielkich ilości żelu w bruzdach na powierzchniach zgryzowych zębów.⁹

Dawkowanie preparatu V-NaF w diagnostyce medycyny nuklearnej

Preparat V-NaF to radiofarmaceutyk zawierający (¹⁸F)-fluorek sodu, który stosowany jest jako roztwór do wstrzykiwań w diagnostyce PET lub PET-TK. Produkt zawiera 2 GBq (¹⁸F)-fluorku sodu w 1 ml roztworu na dzień i godzinę odniesienia.¹⁰

Dawkowanie u dorosłych preparatu V-NaF

Średnia zalecana aktywność dla pacjenta dorosłego o masie ciała 70 kg wynosi 370 MBq, przy czym należy ją dostosować do masy ciała pacjenta, rodzaju urządzenia do PET lub PET-TK oraz trybu rejestracji obrazów. Aktywność może mieścić się w zakresie od 100 MBq do 400 MBq i jest podawana w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym.¹¹

W razie konieczności badanie PET z użyciem (¹⁸F)-fluorku sodu można powtarzać w krótkich odstępach czasu.¹²

Szczególne populacje pacjentów przy stosowaniu V-NaF

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek: U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek ekspozycja na promieniowanie jonizujące może być większa niż w przypadku prawidłowej czynności nerek. Ten fakt należy uwzględnić przy wyliczaniu aktywności do podania pacjentowi w celu wykonania badania PET.¹³

Dawkowanie pediatryczne preparatu V-NaF

Zastosowanie preparatu V-NaF u dzieci i młodzieży należy szczególnie starannie przeanalizować, biorąc pod uwagę potrzeby kliniczne i oceniając stosunek możliwych zagrożeń do spodziewanych korzyści.¹⁴

W przypadku dzieci i młodzieży aktywność porcji produktu radiofarmaceutycznego można wyliczyć w oparciu o zalecenia pediatrycznej grupy roboczej Europejskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej (EANM) zawarte w tzw. karcie dawkowania. Aktywność porcji preparatu koniecznej do podania w celu przeprowadzenia badania u dzieci i młodzieży można wyliczyć mnożąc aktywność bazową (do obliczeń) przez współczynnik zależny od masy ciała.¹⁵

Aktywność do podania (MBq) = Aktywność bazowa × Współczynnik¹⁶

Zaleca się, aby minimalna aktywność w przypadku rejestracji obrazów w trybie trójwymiarowym (3D) wynosiła 14 MBq, a w trybie dwuwymiarowym (2D) — 26 MBq. U dzieci preferowanym trybem rejestracji obrazów jest tryb 3D.¹⁷

Tabela dawkowania pediatrycznego dla preparatu V-NaF

¹⁸

Sposób podania preparatu V-NaF

Preparat V-NaF podaje się dożylnie. Aktywność (¹⁸F)-fluorku sodu należy zmierzyć aktywnościomierzem bezpośrednio przed podaniem. Wstrzyknięcie musi zostać podane dożylnie, aby nie dopuścić do napromienienia okolicznych tkanek w wyniku miejscowego wynaczynienia, a także aby uniknąć artefaktów na obrazie.¹⁹

Rejestracja obrazów po podaniu V-NaF

Wykonywanie skanów emisyjnych zwykle rozpoczyna się 60 minut po wstrzyknięciu (¹⁸F)-fluorku sodu. Badanie PET z użyciem (¹⁸F)-fluorku sodu można też rozpocząć dwie lub trzy godziny po podaniu radioznacznika, o ile po tym czasie jego aktywność zapewni wystarczającą liczbę zliczeń. Dzięki takiemu postępowaniu zmniejsza się aktywność tła.²⁰

Zaleca się opróżnienie pęcherza moczowego bezpośrednio przed badaniem, dla zmniejszenia niediagnostycznej aktywności narządów miednicy mniejszej.²¹