Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kapecytabina (Capecitabinum Glenmark) może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi przy łączeniu jej z innymi lekami. Badania interakcji kapecytabiny z innymi produktami leczniczymi przeprowadzono wyłącznie z udziałem osób dorosłych. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje, które mogą wpływać na skuteczność terapii i bezpieczeństwo pacjenta.¹

Interakcje z produktami leczniczymi

Brywudyna wchodzi w wyjątkowo niebezpieczną interakcję z kapecytabiną oraz innymi fluoropirymidynami. Interakcja ta wynika z hamowania przez brywudynę dehydrogenazy pirymidynowej, co prowadzi do znacznego zwiększenia toksyczności fluoropirymidyn, co może skutkować nawet zgonem pacjenta. Z tego powodu jednoczesne stosowanie brywudyny z kapecytabiną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Konieczne jest zachowanie odstępu co najmniej 4 tygodni między zakończeniem leczenia brywudyną a rozpoczęciem terapii kapecytabiną. Z kolei leczenie brywudyną można rozpocząć dopiero po 24 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki kapecytabiny.²

Leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny (warfaryna, fenoprokumon) wykazują interakcje z kapecytabiną, które mogą prowadzić do zaburzeń krzepnięcia i/lub krwawień. Objawy te mogą wystąpić w okresie od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu leczenia kapecytabiną, a w niektórych przypadkach nawet do miesiąca po zakończeniu terapii. W badaniach klinicznych interakcji farmakokinetycznych wykazano, że podanie pojedynczej dawki 20 mg warfaryny podczas leczenia kapecytabiną zwiększało AUC dla S-warfaryny o 57% i o 91% wartość INR. Mechanizm tej interakcji polega na zmniejszeniu aktywności izoenzymu 2C9 cytochromu P450 przez kapecytabinę, przy jednoczesnym braku wpływu na izoenzymy 1A2 i 3A4. U pacjentów przyjmujących jednocześnie kapecytabinę i doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny należy regularnie monitorować parametry krzepnięcia (INR lub czas protrombinowy) i odpowiednio dostosowywać dawkę leku przeciwzakrzepowego.³

Fenytoina może wchodzić w interakcje z kapecytabiną, co w pojedynczych przypadkach prowadziło do podwyższenia stężenia fenytoiny w osoczu i wywołania objawów zatrucia fenytoiną. Dlatego u pacjentów otrzymujących równocześnie fenytoinę i kapecytabinę zaleca się regularne monitorowanie stężenia fenytoiny w surowicy krwi.⁴

Kwas folinowy/foliowy nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę kapecytabiny i jej metabolitów, jednak wpływa na farmakodynamikę kapecytabiny i może nasilać jej toksyczność. Maksymalna tolerowana dawka (MTD) kapecytabiny w monoterapii z zastosowaniem przerw w leczeniu wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę, natomiast przy jednoczesnym podawaniu z kwasem folinowym (30 mg doustnie dwa razy na dobę) nie powinna przekraczać 2000 mg/m² pc. na dobę. Ta interakcja jest szczególnie istotna przy zmianie schematu leczenia z 5-fluorouracylu w skojarzeniu z kwasem folinowym na schemat zawierający kapecytabinę, a także w przypadku suplementacji kwasem foliowym przy niedoborze folianów.⁵

Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i wodorotlenek magnezu mogą nieznacznie zwiększać stężenie kapecytabiny i jednego z jej metabolitów (5′-DFCR) w osoczu, jednak nie wpływają na trzy główne metabolity (5′-DFUR, 5-FU i FBAL).⁶

Allopurynol może wchodzić w interakcje z 5-fluorouracylem (5-FU), zmniejszając jego skuteczność. Z tego powodu należy unikać jednoczesnego stosowania allopurynolu z kapecytabiną.⁷

Interferon alfa wpływa na maksymalną tolerowaną dawkę kapecytabiny. Podczas jednoczesnego podawania kapecytabiny z interferonem alfa-2a (3 mln. j.m./m² pc. na dobę) MTD kapecytabiny wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę, w porównaniu do 3000 mg/m² pc. na dobę przy monoterapii kapecytabiną.⁸

Radioterapia zmniejsza maksymalną tolerowaną dawkę kapecytabiny. MTD kapecytabiny w monoterapii z przerwami w leczeniu wynosi 3000 mg/m² pc. na dobę, natomiast podczas równoczesnej radioterapii raka odbytnicy wynosi 2000 mg/m² pc. na dobę (przy stosowaniu kapecytabiny w sposób ciągły lub codziennie od poniedziałku do piątku w czasie sześciotygodniowego cyklu radioterapii).⁹

Oksaliplatyna i bewacyzumab nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z kapecytabiną. Nie obserwowano znaczących różnic w ekspozycji na kapecytabinę lub jej metabolity, ani na stężenia wolnej lub całkowitej platyny podczas jednoczesnego podawania kapecytabiny z oksaliplatyną lub z kombinacją oksaliplatyny i bewacyzumabu. Również bewacyzumab nie wpływa istotnie na parametry farmakokinetyczne kapecytabiny lub jej metabolitów w obecności oksaliplatyny.¹⁰

Interakcje z żywnością

Kapecytabinę należy przyjmować w ciągu 30 minut po posiłku, zgodnie z zaleceniami ze wszystkich badań klinicznych, na podstawie których zebrano dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności leku. Warto zaznaczyć, że przyjmowanie kapecytabiny podczas posiłku zmniejsza jej wchłanianie, co może wpływać na skuteczność leczenia.¹¹

Interakcje kapecytabiny z alkoholem

Nie ma bezpośrednich badań dotyczących interakcji kapecytabiny z alkoholem. Należy jednak zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego spożywania alkoholu z kilku powodów:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane kapecytabiny, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunki
• Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko odwodnienia, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów doświadczających działań niepożądanych kapecytabiny
• Alkohol i kapecytabina są metabolizowane w wątrobie, co może zwiększać obciążenie tego narządu i ryzyko hepatotoksyczności
• Alkohol może wpływać na metabolizm niektórych leków stosowanych jednocześnie z kapecytabiną, potencjalnie nasilając ryzyko interakcji lekowych

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii kapecytabiną lub całkowitą abstynencję, szczególnie w pierwszych cyklach leczenia, gdy obserwuje się, jak organizm reaguje na lek.

Tabela interakcji lekowych z kapecytabiną