Przeciwwskazania
Capecitabinum Glenmark 500 mg

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Kapecytabina w postaci tabletek powlekanych (Capecitabinum Glenmark) dostępna jest w dawkach 150 mg oraz 500 mg. Jest to lek przeciwnowotworowy z grupy fluoropirymidyn, którego stosowanie wiąże się z pewnymi ograniczeniami i przeciwwskazaniami, które powinny być bezwzględnie przestrzegane dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Przed włączeniem leczenia należy szczegółowo ocenić stan chorego i wykluczyć możliwość wystąpienia sytuacji, w których stosowanie tego leku jest zabronione.¹

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania kapecytabiny

Stosowanie kapecytabiny jest bezwzględnie przeciwwskazane w następujących sytuacjach klinicznych:

• Wcześniejsze ciężkie i nieoczekiwane reakcje niepożądane po zastosowaniu leków z grupy fluoropirymidyn – pacjenci, którzy w przeszłości doświadczyli poważnych działań niepożądanych po leczeniu kapecytabiną lub innymi fluoropirymidynami, nie powinni otrzymywać tego leku, ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia podobnych lub nawet cięższych reakcji przy ponownej ekspozycji²
• Nadwrażliwość na substancje aktywne lub pomocnicze – przeciwwskazaniem jest stwierdzona nadwrażliwość na kapecytabinę, którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie (w tym laktozę czy sód) lub na fluorouracyl³
• Całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) – pacjenci z całkowitym deficytem tego enzymu nie powinni być leczeni kapecytabiną, gdyż enzym ten odgrywa kluczową rolę w metabolizmie fluoropirymidyn, a jego niedobór może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu działań toksycznych⁴
• Ciąża i karmienie piersią – kapecytabina, jak większość leków przeciwnowotworowych, wykazuje działanie teratogenne i może być szkodliwa dla rozwijającego się płodu, dlatego stosowanie jej w okresie ciąży jest zabronione; również podczas karmienia piersią lek ten nie powinien być stosowany ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia⁵

Przeciwwskazania związane z parametrami hematologicznymi i funkcją narządów

Istnieją również przeciwwskazania związane ze stanem układu krwiotwórczego oraz funkcją ważnych narządów:

• Ciężka leukopenia, neutropenia i trombocytopenia – zaburzenia hematologiczne w postaci znacznego zmniejszenia liczby leukocytów, neutrofili i płytek krwi stanowią przeciwwskazanie do stosowania kapecytabiny ze względu na jej mielosupresyjne działanie, które mogłoby nasilić istniejące już zaburzenia i doprowadzić do zagrażających życiu powikłań infekcyjnych lub krwotocznych⁶
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – ze względu na fakt, że kapecytabina jest metabolizowana głównie w wątrobie, pacjenci z poważnymi zaburzeniami funkcji tego narządu nie powinni otrzymywać tego leku, gdyż mogłoby to prowadzić do kumulacji leku w organizmie i nasilenia jego toksyczności⁷
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – pacjenci z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min nie powinni być leczeni kapecytabiną, ponieważ metabolity leku są wydalane głównie przez nerki, a ich kumulacja u osób z niewydolnością nerek może prowadzić do nasilenia działań toksycznych⁸

Interakcje lekowe jako podstawa przeciwwskazań

Szczególnie istotne są przeciwwskazania związane z interakcjami z innymi lekami:

• Jednoczesne lub niedawne leczenie brywudyną – brywudyna, będąca lekiem przeciwwirusowym, wchodzi w istotne interakcje z kapecytabiną, która mogą prowadzić do nasilenia toksyczności fluoropirymidyn i zwiększenia ryzyka poważnych, zagrażających życiu działań niepożądanych⁹
• Przeciwwskazania do leków stosowanych w terapii skojarzonej – jeżeli kapecytabina jest stosowana w ramach schematu wielolekowego, a istnieją przeciwwskazania do stosowania któregokolwiek z produktów leczniczych wchodzących w skład tego schematu, wówczas takiego leczenia skojarzonego nie należy wdrażać¹⁰

Uwagi dotyczące szczególnych grup pacjentów

Należy zwrócić uwagę, że kapecytabina zawiera laktozę (7 mg w tabletce 150 mg oraz 25 mg w tabletce 500 mg) oraz sód, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy lub będących na diecie z ograniczeniem sodu. Choć zawartość tych substancji nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania, należy uwzględnić ten fakt przy kwalifikacji pacjentów do leczenia.¹¹

Przed włączeniem leczenia kapecytabiną lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem, uwzględniający przede wszystkim wcześniejsze doświadczenia z lekami z grupy fluoropirymidyn, stan funkcjonalny narządów (zwłaszcza wątroby i nerek), parametry hematologiczne oraz aktualnie stosowane leki, które mogłyby wchodzić w interakcje z kapecytabiną. W razie stwierdzenia jakiegokolwiek z wymienionych przeciwwskazań należy rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwnowotworowego.¹²