Właściwości farmakodynamiczne
Pyrantel

Właściwości farmakodynamiczne pyrantelu

Pyrantel to substancja czynna należąca do grupy leków przeciwpasożytniczych, stosowana w leczeniu zakażeń wywołanych przez robaki obłe w obrębie przewodu pokarmowego. Substancja ta występuje w postaci embonianu pyrantelu, który stanowi farmakologicznie aktywną formę leku dostępnego między innymi w preparacie Pyrantelum Owix w postaci tabletek (250 mg) oraz zawiesiny doustnej (250 mg/5 ml).¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania pyrantelu opiera się na dwóch podstawowych procesach farmakodynamicznych:

• Poraża mięśnie pasożytów poprzez aktywację receptorów nikotynowych
• Hamuje esterazę cholinową

²

W wyniku tych procesów dochodzi do zablokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego u pasożytów, co prowadzi do ich porażenia. Stan ten znacząco ułatwia naturalne usuwanie pasożytów z przewodu pokarmowego gospodarza, co istotne – bez konieczności dodatkowego stosowania środków przeczyszczających.³

Spektrum działania przeciwpasożytniczego

Pyrantel wykazuje działanie przeciwko różnym stadiom rozwojowym pasożytów, oddziałując zarówno na postacie dojrzałe, jak i na pasożyty we wczesnym stadium rozwoju. Należy jednak zaznaczyć, że substancja ta nie działa na larwy w trakcie ich migracji w tkankach gospodarza.⁴

Spektrum działania przeciwpasożytniczego pyrantelu obejmuje następujące robaki obłe:

• Enterobius vermicularis (owsik ludzki)
• Ascaris lumbricoides (glista ludzka)
• Ancylostoma doudenale (tęgoryjec dwunastnicy)
• Necator americanus (tęgoryjec amerykański)
• Trichostrongylus orientalis i Trichostrongylus colubriformis (włosogłówki)

⁵

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Pod względem klasyfikacji farmakoterapeutycznej pyrantel należy do leków przeciw robakom i jest oznaczony kodem ATC: P02CC01.⁶

Wpływ na układ nerwowy pasożytów

Mechanizm działania pyrantelu na układ nerwowy pasożytów polega na wywoływaniu depolaryzacji błon komórkowych, co skutkuje spastycznym porażeniem mięśni robaka. Aktywacja receptorów nikotynowych powoduje utrzymanie kanałów jonowych w stanie otwartym, co prowadzi do długotrwałej depolaryzacji. Dodatkowo hamowanie esterazy cholinowej przez pyrantel sprzyja kumulacji endogennej acetylocholiny w szczelinie synaptycznej, co wzmacnia efekt porażający.⁷

Działanie przeciwpasożytnicze pyrantelu ma charakter szybki i skuteczny, co pozwala na eliminację pasożytów z przewodu pokarmowego w krótkim czasie po podaniu leku. Dzięki właściwościom farmakodynamicznym, lek Pyrantelum Owix skutecznie zwalcza zarówno pojedyncze, jak i mieszane inwazje wywoływane przez różne gatunki robaków obłych pasożytujących w przewodzie pokarmowym człowieka.⁸