Wskazania do stosowania
Witamina D3

Witamina D3 (cholekalcyferol) jest kluczowa w leczeniu i profilaktyce niedoborów witaminy D, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze, otyłe, z ciemną karnacją, czy z zaburzeniami wchłaniania. Definicje niedoboru różnią się w zależności od preparatu: np. dla Dekristol Pro niedobór to stężenie 25(OH)D w surowicy <25 nmol/l, dla Devikap <50 nmol/l, a dla Soligamma wskazaniem do leczenia jest stężenie <25 nmol/l. W zależności od stopnia niedoboru zaleca się różne dawki: ciężki niedobór (<10 ng/ml, <25 nmol/l) wymaga preparatów o wysokiej dawce, takich jak Dekristol Forte (50 000 IU) lub Soligamma (20 000 IU), umiarkowany niedobór (10-20 ng/ml, 25-50 nmol/l) – Dekristol Pro (25 000 IU) lub Devikap (4000 IU), a łagodny niedobór (20-30 ng/ml, 50-75 nmol/l) – Devikap (2000 IU) lub Vitamin D3 Krka (1000 IU). Witamina D3 jest także stosowana w profilaktyce krzywicy, osteomalacji oraz jako leczenie wspomagające osteoporozę u dorosłych.

Wskazania do stosowania witaminy D3

Witamina D3 (cholekalcyferol) jest istotną substancją czynną stosowaną w praktyce klinicznej w różnych wskazaniach. Podawanie witaminy D3 jest zalecane głównie w leczeniu już istniejących niedoborów oraz w profilaktyce stanów niedoborowych, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. Wskazania do stosowania witaminy D3 różnią się w zależności od preparatu i dawki.1 <sup data-drug="Dekristol Pro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie niedoboru witaminy D (stężenie 25(OH)D w surowicy 2

Leczenie niedoboru witaminy D3

Podstawowym wskazaniem do stosowania preparatów witaminy D3 jest leczenie jej niedoboru. Preparaty o wyższych dawkach, takie jak Dekristol Forte (50 000 IU) czy Dekristol Pro (25 000 IU), są szczególnie wskazane w terapii już istniejących niedoborów witaminy D.3 <sup data-drug="Dekristol Pro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie niedoboru witaminy D (stężenie 25(OH)D w surowicy 4

Niedobór witaminy D jest często definiowany laboratoryjnie. Na przykład, w przypadku Dekristol Pro, wskazaniem do leczenia jest stężenie 25(OH)D w surowicy poniżej 25 nmol/l.<sup data-drug="Dekristol Pro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie niedoboru witaminy D (stężenie 25(OH)D w surowicy 5 Z kolei w przypadku preparatu Devikap niedobór witaminy D definiuje się jako stężenie 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) poniżej 20 ng/ml (poniżej 50 nmol/l), a docelowe stężenie dla optymalnego działania witaminy D określa się na poziomie 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l).<sup data-drug="Devikap" data-section="Wskazania do stosowania" title="Niedobór witaminy D definiuje się jako stężenie w surowicy 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) < 20 ng/ml (6

Preparaty o wysokiej dawce, jak Soligamma 20 000 IU, są zalecane do wstępnego leczenia objawów klinicznych niedoboru witaminy D, szczególnie przy stężeniu w surowicy poniżej 25 nmol/L (10 ng/mL) u osób dorosłych.<sup data-drug="Soligamma" data-section="Wskazania do stosowania" title="Wstępne leczenie objawów klinicznych niedoboru witaminy D (stężenie w surowicy 7

Profilaktyka niedoborów witaminy D3

Preparaty witaminy D3 są również wskazane w profilaktyce niedoborów, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.8 9

Dekristol Pro jest rekomendowany w zapobieganiu niedoborowi witaminy D u dorosłych pacjentów z grup ryzyka, gdy przestrzeganie zaleceń terapeutycznych nie jest osiągnięte po codziennym podawaniu małych dawek cholekalcyferolu.10

Preparaty o niższej dawce, jak Vitamin D3 Krka (500 IU, 1000 IU), są zalecane w zapobieganiu niedoborom witaminy D u dzieci i dorosłych oraz w profilaktyce schorzeń w przypadku występowania ryzyka niedoboru witaminy D.11

Grupy pacjentów o szczególnym ryzyku niedoboru witaminy D3

Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy pacjentów narażone na niedobór witaminy D3, w tym:12

  • Osoby otyłe (dzieci, młodzież, dorośli)
  • Osoby w podeszłym wieku
  • Osoby rzadko przebywające na słońcu

13 14

Zapobieganie krzywicy i osteomalacji

Witamina D3 jest również wskazana w zapobieganiu krzywicy i osteomalacji u dzieci i dorosłych. Preparaty takie jak Vitamin D3 Krka są rekomendowane do stosowania w tym wskazaniu.15

Leczenie wspomagające w osteoporozie

Witamina D3 odgrywa istotną rolę w metabolizmie wapnia i fosforanów, co sprawia, że jest ważnym elementem terapii wspomagającej w osteoporozie u osób dorosłych. Preparaty takie jak Vitamin D3 Krka są wskazane jako leczenie wspomagające w tej chorobie.16

Wskazania do stosowania preparatów złożonych z witaminą D3

Witamina D3 występuje także w preparatach złożonych, które mają swoje specyficzne wskazania:

Preparaty witaminy D3 z witaminą A

Preparaty łączące witaminę D3 z witaminą A, takie jak Vitaminum A+D3 Medana czy Vitaminum A 2000 + D3 400 Hasco, są wskazane w zapobieganiu niedoborom obu tych witamin.17 Vitaminum A+D3 Medana jest dodatkowo zalecany w leczeniu wspomagającym zaburzeń skóry i błon śluzowych, takich jak łuszczyca, rybia łuska czy dermatozy pochodzenia nowotworowego.18

Preparaty multiwitaminowe zawierające witaminę D3

Preparaty multiwitaminowe zawierające witaminę D3, takie jak Multi-Sanostol, mają szerszy zakres wskazań:19

  • Zapobieganie i leczenie niedoborów witaminowych w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminy
  • Utrata apetytu
  • Skłonność do częstych infekcji
  • Okres wzrostu i rozwoju
  • Stany wyczerpania fizycznego i psychicznego oraz przemęczenie
  • Obniżona zdolność koncentracji
  • Okres rekonwalescencji po przebytych chorobach oraz antybiotykoterapii
  • Poprawa ogólnej kondycji organizmu

20

Preparaty dla kobiet w ciąży i karmiących

Preparaty zawierające witaminę D3 dedykowane kobietom w ciąży i matkom karmiącym, jak elevit PRONATAL, są wskazane do stosowania w profilaktyce lub leczeniu następstw zaburzeń związanych z niewłaściwą gospodarką witaminowo-minerałową lub niedoborową dietą w tych szczególnych okresach życia.21

Kiedy i w jakich warunkach zalecić pacjentowi stosowanie witaminy D3

Pacjenci z potwierdzonym niedoborem witaminy D3

Pacjentom z laboratoryjnie potwierdzonym niedoborem witaminy D3 należy zalecić jej suplementację. W zależności od stopnia niedoboru, można rozważyć preparaty o różnej zawartości witaminy D3:<sup data-drug="Dekristol Pro" data-section="Wskazania do stosowania" title="Leczenie niedoboru witaminy D (stężenie 25(OH)D w surowicy 22 <sup data-drug="Devikap" data-section="Wskazania do stosowania" title="Niedobór witaminy D definiuje się jako stężenie w surowicy 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) < 20 ng/ml (23

Stężenie 25(OH)D w surowicy Stopień niedoboru Rekomendowane preparaty
<10 ng/ml (<25 nmol/l) Ciężki niedobór Dekristol Forte (50 000 IU), Soligamma (20 000 IU)
10-20 ng/ml (25-50 nmol/l) Umiarkowany niedobór Dekristol Pro (25 000 IU), Devikap (4000 IU)
20-30 ng/ml (50-75 nmol/l) Łagodny niedobór Devikap (2000 IU), Vitamin D3 Krka (1000 IU)

W przypadku ciężkiego niedoboru witaminy D, gdy stężenie 25(OH)D w surowicy jest poniżej 25 nmol/L (10 ng/mL), zaleca się wstępne leczenie preparatami o wysokiej zawartości cholekalcyferolu, takimi jak Soligamma 20 000 IU.<sup data-drug="Soligamma" data-section="Wskazania do stosowania" title="Wstępne leczenie objawów klinicznych niedoboru witaminy D (stężenie w surowicy 24

Pacjenci z grup ryzyka niedoboru witaminy D3

Nawet bez laboratoryjnego potwierdzenia niedoboru, suplementację witaminy D3 należy rozważyć u pacjentów z grup ryzyka:25 26

  • Osoby w podeszłym wieku – ze względu na zmniejszoną zdolność skóry do syntezy witaminy D3 pod wpływem promieni słonecznych oraz częstsze przebywanie w pomieszczeniach
  • Osoby otyłe (zarówno dorośli, jak i dzieci) – z powodu sekwestracji witaminy D w tkance tłuszczowej
  • Osoby o ciemnej karnacji – ze względu na zmniejszoną efektywność syntezy skórnej witaminy D
  • Osoby rzadko przebywające na słońcu lub stosujące filtry przeciwsłoneczne
  • Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego upośledzającymi wchłanianie tłuszczów i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach
  • Pacjenci z chorobami wątroby lub nerek – ze względu na zaburzenia metabolizmu witaminy D
  • Osoby stosujące niektóre leki (np. glikokortykosteroidy, leki przeciwpadaczkowe)

27 28

Pacjenci zagrożeni rozwojem krzywicy lub osteomalacji

Witaminę D3 należy zalecić pacjentom zagrożonym rozwojem krzywicy (dzieci) lub osteomalacji (dorośli). Dotyczy to szczególnie osób z ograniczoną ekspozycją na światło słoneczne, zaburzeniami wchłaniania lub metabolizmu witaminy D.29

Pacjenci z osteoporozą

Pacjentom z osteoporozą należy zalecić preparaty witaminy D3 jako element leczenia wspomagającego, zazwyczaj w połączeniu z suplementacją wapnia i innymi lekami stosowanymi w leczeniu osteoporozy.30

Pacjenci z problemami z przestrzeganiem codziennej suplementacji

U pacjentów, którzy mają trudności z przestrzeganiem codziennego przyjmowania preparatów witaminy D3 w niskich dawkach, można rozważyć preparaty o wysokiej zawartości cholekalcyferolu, stosowane rzadziej. Dekristol Pro (25 000 IU) jest wskazany w zapobieganiu niedoborowi witaminy D u dorosłych pacjentów z grup ryzyka, gdy przestrzeganie zaleceń terapeutycznych nie jest osiągnięte po codziennym podawaniu małych dawek cholekalcyferolu.31

Kobiety w ciąży i matki karmiące

Kobietom w ciąży i matkom karmiącym piersią należy zalecić preparaty zawierające witaminę D3, takie jak elevit PRONATAL, w celu zapobiegania lub leczenia następstw zaburzeń związanych z niewłaściwą gospodarką witaminowo-minerałową lub niedoborową dietą w tych szczególnych okresach życia.32

Pacjenci w okresie rekonwalescencji i ze zwiększonym zapotrzebowaniem na witaminy

Preparaty multiwitaminowe zawierające witaminę D3, takie jak Multi-Sanostol, można zalecić pacjentom w okresie rekonwalescencji po przebytych chorobach oraz antybiotykoterapii, a także osobom ze zwiększonym zapotrzebowaniem na witaminy, np. w stanach wyczerpania fizycznego i psychicznego czy w okresie wzrostu i rozwoju.33

Pacjenci z zaburzeniami skóry i błon śluzowych

Pacjentom z zaburzeniami skóry i błon śluzowych, takimi jak łuszczyca, rybia łuska czy dermatozy pochodzenia nowotworowego, można zalecić preparaty łączące witaminę D3 z witaminą A, np. Vitaminum A+D3 Medana.34

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl