Dawkowanie i sposób podawania
Witamina D3

Dawkowanie i sposób podawania substancji witamina D3

Dawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) musi zostać ustalone indywidualnie przez lekarza prowadzącego w zależności od potrzeb w zakresie suplementacji witaminy D. Dawkę należy korygować na podstawie pożądanego stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) w surowicy, stopnia nasilenia niedoboru oraz reakcji pacjenta na leczenie.^{1 2}

Leczenie niedoboru witaminy D3

Leczenie niedoboru witaminy D zależy od stopnia niedoboru, wieku pacjenta oraz indywidualnych czynników ryzyka. Przy klinicznie istotnym niedoborze witaminy D (stężenie w surowicy <25 nmol/L lub 10 ng/mL) u osób dorosłych stosuje się wyższe dawki przez określony czas, a następnie dawki podtrzymujące.<sup data-drug="Soligamma" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dokładna dawka i czas trwania leczenia powinny być określone przez lekarza, w zależności od pożądanych stężeń kalcydiolu (25(OH)D), ciężkości choroby i odpowiedzi pacjenta na leczenie. […] Początkowe leczenie klinicznie istotnego niedoboru witaminy D (stężenie w surowicy 3

Dla dorosłych pacjentów z niedoborem witaminy D zalecane są następujące schematy dawkowania:

• Dekristol Forte (50 000 IU): 1 kapsułka co tydzień przez 6-8 tygodni, a następnie leczenie podtrzymujące⁴
• Dekristol Pro (25 000 IU): 1 kapsułka raz w tygodniu przez 8-12 tygodni⁵
• Soligamma (20 000 IU): 1 tabletka tygodniowo (co odpowiada 20 000 IU tygodniowo) przez 4-5 tygodni⁶
• Devikap (2000-4000 IU): 2000 IU do 4000 IU na dobę, w zależności od stężenia 25(OH)D w surowicy, masy ciała i reakcji pacjenta na leczenie⁷

Po pierwszym miesiącu leczenia można rozważyć stosowanie mniejszych dawek. Po upływie trzech do czterech miesięcy od rozpoczęcia leczenia należy wykonać badanie poziomu witaminy D w celu potwierdzenia, że zamierzony poziom został osiągnięty.^{8 9}

Zapobieganie niedoborowi witaminy D3

W profilaktyce niedoboru witaminy D u dorosłych zalecane dawki są niższe niż w przypadku leczenia istniejącego niedoboru:

• Dekristol Forte (50 000 IU): 1 kapsułka co 2 miesiące. W populacji pacjentów z grupy wysokiego ryzyka dawka może być zwiększona do 1 kapsułki co miesiąc.¹⁰
• Dekristol Pro (25 000 IU): 25 000 IU na miesiąc.¹¹
• Vitamin D3 Krka (1000 IU): zalecana dobowa dawka witaminy D u dorosłych wynosi 1000 IU (25 µg cholekalcyferolu).¹²
• Vitamin D3 Krka (500 IU): dla dzieci i młodzieży zalecana dobowa dawka wynosi 500 IU (12,5 µg cholekalcyferolu).¹³
• Devikap (2000 IU): zazwyczaj zalecana dawka to 2000 IU na dobę, w zależności od masy ciała i reakcji pacjenta na leczenie.¹⁴

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci otyli: Otyli dorośli (BMI ≥ 30 kg/m² pc.) mogą wymagać wyższych dawek. Zazwyczaj zalecana jest dawka podwójna w porównaniu do dawki dobowej zalecanej dla pacjentów z prawidłową masą ciała. Zalecana dawka dobowa u otyłych dorosłych to 4000 IU.¹⁵

Otyła młodzież i dzieci w wieku powyżej 11 lat (BMI > 90 centyla dla wieku): zalecana dawka to 2000 IU na dobę, w zależności od ciężkości otyłości i reakcji pacjenta na leczenie. ^{90 centyla dla wieku) Zazwyczaj zalecana dawka to 2 000 IU na dobę, w zależności od ciężkości otyłości i reakcji pacjenta na leczenie.”>16}

Pacjenci z niedowagą: Dorośli z niedowagą (BMI < 18,5 kg/m² pc.) oraz dzieci z niedowagą (BMI < 5 centyla dla wieku) mogą wymagać niższych dawek niż zalecane pacjentom z prawidłową masą ciała.<sup data-drug="Devikap" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dorośli z niedowagą (BMI < 18,5 kg/m2 pc.) oraz dzieci z niedowagą (BMI 17

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka

Niektóre populacje są narażone na wysokie ryzyko niedoboru witaminy D i mogą wymagać większych dawek oraz monitorowania stężenia witaminy D w surowicy. Są to:¹⁸

• osoby przebywające w placówkach zamkniętych lub hospitalizowane¹⁹
• osoby o ciemnej karnacji²⁰
• osoby o ograniczonej skutecznej ekspozycji na słońce ze względu na odzież ochronną lub stosowanie filtrów przeciwsłonecznych²¹
• osoby otyłe²²
• pacjenci obserwowani pod kątem osteoporozy²³
• osoby stosujące niektóre produkty lecznicze (np. leki przeciwdrgawkowe, glikokortykosteroidy)²⁴
• pacjenci z zaburzeniami wchłaniania, w tym z nieswoistym zapaleniem jelit i celiakią²⁵
• osoby niedawno leczone z powodu niedoboru witaminy D3 i wymagające leczenia podtrzymującego²⁶
• pacjenci mieszkający w miejscach położonych na wysokich szerokościach geograficznych (> 35°) ^35°)”>27
• pacjenci spędzający większość czasu w pomieszczniach zamkniętych, osoby pracujące nocą oraz dorośli z ciemnym kolorem skóry²⁸
• pacjenci stosujący ubogą dietę (z małą ilością produktów zawierających tłuszcze rybne)²⁹

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Nie ma konieczności korygowania dawkowania u pacjentów ze współczynnikiem filtracji kłębuszkowej (eGFR) > 30 ml/min bez nadczynności przytarczyc i hiperfosfatemii. ^{30 mL/min bez nadczynności przytarczyc i hiperfosfatemii (patrz punkt 4.4).”>30 30 ml/min bez nadczynności przytarczyc i hiperfosfatemii (patrz punkt 4.4).”>31}

Produktów zawierających witaminę D3 nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.^{32 33 34}

Vitamin D3 Krka należy stosować ostrożnie u pacjentów z lekkimi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek.³⁵

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma konieczności korygowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby.^{36 37 38 39}

Elevit Pronatal powinien być stosowany pod ścisłą kontrolą lekarza przez pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.⁴⁰

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie i stosowanie witaminy D3 u dzieci powinno być ustalane przez lekarza, a w przypadku niektórych produktów istnieją ograniczenia wiekowe:

• Dekristol Forte (50 000 IU) i Dekristol Pro (25 000 IU) nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.^{41 42}
• Soligamma (5 000 IU, 10 000 IU, 20 000 IU) nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat ze względu na ograniczone badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania bardzo wysokich dawek w tej grupie wiekowej.⁴³
• Vitamin D3 Krka (500 IU): dla dzieci i młodzieży zalecana dobowa dawka witaminy D wynosi 500 IU (12,5 µg cholekalcyferolu).⁴⁴
• Devikap (2000 IU, 4000 IU): dla młodzieży i dzieci w wieku powyżej 11 lat zalecana dawka przy leczeniu niedoboru witaminy D wynosi 2000 IU do 4000 IU na dobę.⁴⁵
• Multi-Sanostol: dla dzieci w wieku od 1 do 6 lat zalecane jest 2 razy na dobę po 5 ml syropu (co odpowiada 200 IU witaminy D3 dziennie).⁴⁶
• Multi-Sanostol: dla dzieci w wieku od 6 lat, młodzieży i dorosłych zalecane jest 2 razy na dobę po 10 ml syropu (co odpowiada 400 IU witaminy D3 dziennie).⁴⁷
• Vitaminum A+D3 Medana: dla niemowląt w wieku od 4 tygodni i dzieci zalecane jest 2 krople na dobę (co odpowiada około 588 IU witaminy D3 na dobę).⁴⁸

Dawkowanie w okresie ciąży i karmienia piersią

Elevit Pronatal zawiera 400 IU witaminy D3 w jednej tabletce. Zalecane jest przyjmowanie jednej tabletki raz na dobę, najlepiej w trakcie posiłku. Zalecany czas przyjmowania produktu to: jeden miesiąc przed planowaną ciążą, a następnie przez cały okres ciąży i karmienia piersią.⁴⁹

Vitaminum A+D3 Medana: dla kobiet w ciąży i kobiet karmiących zalecane są 2 krople na dobę.⁵⁰

Schemat dawkowania witaminy D3

Sposób podawania witaminy D3

Witamina D3 jest podawana doustnie. Sposób podawania zależy od postaci farmaceutycznej produktu:

• Kapsułki (Dekristol Forte, Dekristol Pro, Devikap, Vitaminum A 2000 + D3 400 HASCO): Kapsułkę należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością wody, najlepiej podczas głównego posiłku.^{51 52 53}
• Tabletki (Soligamma, Vitamin D3 Krka, Elevit Pronatal): Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą, najlepiej z głównym posiłkiem dnia.⁵⁴ Tabletki z dawką 20 000 IU (Soligamma) można podzielić na połowy, ale tylko w celu ułatwienia ich połknięcia.⁵⁵ Tabletki Elevit Pronatal należy przyjmować bez rozgryzania, popijając wodą.⁵⁶
• Vitamin D3 Krka: W przypadku wystąpienia trudności z połknięciem tabletki można ją rozpuścić na łyżeczce do herbaty lub w przezroczystym naczyniu (np. małej szklance) z użyciem niewielkiej ilości wody (nie mniej niż 10 ml).⁵⁷
• Syropy (Multi-Sanostol): Przed użyciem butelkę należy wstrząsnąć.⁵⁸
• Płyn doustny (Vitaminum A+D3 Medana): Produkt podawać w łyżce płynu.⁵⁹

Szczególne zalecenia dotyczące podawania dzieciom

W przypadku podawania witaminy D3 Krka dzieciom należy przestrzegać specjalnych zaleceń:

• Należy zachować ostrożność podczas podawania produktu dzieciom w wieku od 6 do 12 lat z uwagi na możliwość wystąpienia problemów z połknięciem całej tabletki.⁶⁰
• Nigdy nie należy podawać całej tabletki produktu leczniczego noworodkom, niemowlętom i dzieciom poniżej 6 lat z uwagi na ryzyko zachłyśnięcia lub zadławienia.⁶¹
• Tabletka powinna być rozpuszczona na łyżeczce do herbaty lub w małym przezroczystym naczyniu.⁶²
• Przed podaniem leku dziecku należy upewnić się, że tabletka rozpadła się całkowicie i utworzyła jednorodną zawiesinę.⁶³
• Rozpuszczoną tabletkę należy podać dziecku bezpośrednio do ust, najlepiej podczas posiłku.⁶⁴
• Nie zaleca się dodawania rozpuszczonej tabletki do pokarmu niemowlęcia (butelki z mlekiem lub do delikatnie rozgniecionego jedzenia).⁶⁵

Uwagi ogólne dotyczące dawkowania

Bez nadzoru lekarza nie należy stosować produktów z witaminą D3 długotrwale lub w dawkach większych niż zalecane.⁶⁶

Inne leki, suplementy diety i żywność zawierająca witaminę D (cholekalcyferol), kalcytriol lub inne metabolity i analogi witaminy D nie powinny być stosowane bez kontroli lekarza.⁶⁷

Po upływie trzech do czterech miesięcy od rozpoczęcia leczenia podtrzymującego należy wykonać badanie poziomu witaminy D w celu potwierdzenia, że zamierzony poziom został osiągnięty.⁶⁸