Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Witamina D3

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania witaminy D3

Witamina D3 (cholekalcyferol) jest substancją aktywną, której bezpieczeństwo zostało dokładnie zbadane w warunkach przedklinicznych. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cholekalcyferolu obejmują wyniki badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, działania teratogennego, fetotoksycznego, mutagennego oraz rakotwórczego.^{1 2}

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

W badaniach nieklinicznych polegających na podaniu wielokrotnych dawek cholekalcyferolu obserwowano działanie toksyczne wyłącznie w przypadku zastosowania dawek znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi. Wyniki tych badań wskazują, że toksyczność może wystąpić jedynie w przypadku przewlekłego przedawkowania, które może prowadzić do wystąpienia hiperkalcemii.^{3 4 5}

Szczegółowe badania na zwierzętach wykazały, że wielokrotne podawanie wysokich dawek cholekalcyferolu (do 100 000 IU/kg) u szczurów prowadziło do znacznej hiperkalcemii, hiperfosfatemii oraz hiperlipoproteinemii. Jeszcze wyższe dawki (do 500 000 IU/kg) skutkowały rozwojem zmian kardiologicznych.⁶

Działanie teratogenne

Przedkliniczne badania na zwierzętach potwierdziły, że cholekalcyferol wykazuje działanie teratogenne przy zastosowaniu dawek znacznie wyższych niż zalecane dawki terapeutyczne dla ludzi. U potomstwa zwierząt laboratoryjnych obserwowano szereg wad rozwojowych, w tym:^{7 8 9}

• mikrocefalię (małogłowie)
• wady serca
• nieprawidłowości i zniekształcenia szkieletowe

^{10 11}

Szczególnie interesujące wyniki uzyskano w badaniach przeprowadzonych na królikach. U potomstwa samic królików, które otrzymywały w okresie ciąży wysokie dawki witaminy D3, wystąpiły zmiany anatomiczne podobne do nadzastawkowego zwężenia aorty. Natomiast u potomstwa, u którego takie zmiany nie wystąpiły, obserwowano toksyczność naczyniową podobną do tej, która wystąpiła u dorosłych osobników w wyniku ostrej toksyczności witaminy D.^{12 13}

Co istotne, w dawkach odpowiadających dawkom stosowanym terapeutycznie u ludzi, cholekalcyferol nie wykazuje działania teratogennego.^{14 15 16 17}

Działanie fetotoksyczne

Badania przedkliniczne ujawniły również, że cholekalcyferol wykazuje działanie fetotoksyczne. Podawanie ciężarnym samicom myszy średnich i wysokich dawek witaminy D3 skutkowało mniejszą liczbą potomstwa oraz potomstwem o mniejszych rozmiarach.^{18 19}

Działanie mutagenne i rakotwórcze

Istotnym aspektem bezpieczeństwa przedklinicznego jest brak działania mutagennego i rakotwórczego cholekalcyferolu. Przeprowadzone badania jednoznacznie potwierdzają, że witamina D3 nie wykazuje potencjału mutagennego ani rakotwórczego.^{20 21 22 23 24}

Badania wykazały ujemny wynik testu Amesa, co potwierdza brak potencjalnej aktywności mutagennej cholekalcyferolu.²⁵

Inne dane o bezpieczeństwie

Dla niektórych preparatów zawierających witaminę D3 nie są dostępne szczegółowe dane przedkliniczne. Przykładowo, dla produktu Multi-Sanostol, zgodnie z informacją zawartą w charakterystyce produktu leczniczego, nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa przedklinicznego.²⁶

W przypadku produktu elevit PRONATAL, który zawiera witaminę D3 w składzie wielowitaminowym, substancje czynne (witaminy, związki mineralne oraz pierwiastki śladowe) należą do niezbędnych składników odżywczych, które uważa się za bezpieczne pod warunkiem stosowania zgodnie z zalecanym dawkowaniem. Dla tego produktu nie prowadzono badań nad teratogennością u zwierząt.²⁷

Warto zauważyć, że w przypadku preparatów zawierających kombinację witaminy A i D3, jak Vitaminum A+D3 Medana oraz Vitaminum A 2000 + D3 400 Hasco, dane przedkliniczne częściej koncentrują się na potencjalnym działaniu teratogennym witaminy A, która uznawana jest za bardziej ryzykowną pod tym względem.^{28 29}

Podsumowując dane przedkliniczne, oprócz wymienionych powyżej informacji, brak jest innych specyficznych zagrożeń toksykologicznych dla ludzi związanych ze stosowaniem witaminy D3.^{30 31 32}