Przeciwwskazania stosowania leku Natrium chloratum 0,9% Kabi

Roztwór chlorku sodu 0,9% (Natrium chloratum 0,9% Kabi) jest powszechnie stosowanym rozpuszczalnikiem do sporządzania leków parenteralnych, jednak jego użycie wiąże się z określonymi przeciwwskazaniami, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Znajomość sytuacji klinicznych, w których stosowanie tego produktu jest niewskazane, pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Ogólne przeciwwskazania do stosowania chlorku sodu 0,9%

Podawanie roztworu Natrium chloratum 0,9% Kabi jest bezwzględnie przeciwwskazane w następujących stanach klinicznych:²

• Hipernatremia – stan podwyższonego stężenia sodu we krwi, który może ulec nasileniu przy podaniu dodatkowej ilości jonów sodu zawartych w roztworze 0,9% NaCl (154 mmol/l Na+)³⁴
• Hipertonia – zwiększona osmolarność płynów ustrojowych, którą może pogłębić podanie roztworu chlorku sodu o osmolarności 308 mOsmol/l⁵⁶
• Niewydolność serca – podanie dodatkowej objętości płynów może zwiększyć obciążenie wstępne serca i pogorszyć funkcję niewydolnego mięśnia sercowego⁷
• Stany obrzękowe u pacjentów z zaburzeniami czynności:
  • serca – ze względu na ryzyko nasilenia zastoju żylnego i obrzęków obwodowych
  • wątroby – z powodu możliwości nasilenia wodobrzusza i obrzęków
  • nerek – z uwagi na ryzyko pogłębienia retencji płynów i elektrolitów

  ⁸

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – dodatkowa objętość płynu może zwiększyć ciśnienie tętnicze i pogorszyć stan pacjenta⁹
• Kwasica metaboliczna – roztwór chlorku sodu ma nieznaczny wpływ na równowagę kwasowo-zasadową, jednak podanie większych objętości może potencjalnie nasilić istniejącą kwasicę¹⁰

Przeciwwskazania związane z lekami rozpuszczanymi w roztworze

Należy podkreślić, że przeciwwskazania do stosowania Natrium chloratum 0,9% Kabi mogą być również uzależnione od właściwości leku, który jest rozpuszczany w tym roztworze. W każdym przypadku konieczne jest uwzględnienie charakterystyki produktu leczniczego rozpuszczanego w roztworze soli fizjologicznej.¹¹

Skład produktu a przeciwwskazania do stosowania

Natrium chloratum 0,9% Kabi zawiera w 100 ml roztworu 0,9 g chlorku sodu, co przekłada się na stężenie 9 mg/ml. Stężenie elektrolitów w roztworze wynosi dla jonów sodu (Na+) 154 mmol/l (154 mEq/l) oraz dla jonów chlorkowych (Cl-) 154 mmol/l (154 mEq/l). Ze względu na taki skład, produkt jest przeciwwskazany w stanach klinicznych związanych z nadmiarem sodu lub zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.¹²

Osmolarność roztworu wynosi 308 mOsmol/l, co sprawia, że jest on nieznacznie hipertoniczny względem osocza (290 mOsmol/l). Ta cecha produktu jest istotna przy ocenie możliwości jego zastosowania u pacjentów z zaburzeniami osmolarności płynów ustrojowych.¹³

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania leku

Lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania Natrium chloratum 0,9% Kabi jako rozpuszczalnika do sporządzania leków parenteralnych w następujących sytuacjach:

1. U pacjentów z ciężką hipernatremią (stężenie sodu w surowicy >150 mmol/l), gdy istnieje możliwość zastosowania alternatywnego rozpuszczalnika
2. W przypadku zastoinowej niewydolności serca, szczególnie przy współistniejących obrzękach obwodowych
3. U pacjentów z marskością wątroby i wodobrzuszem, gdy podanie dodatkowej objętości roztworu sodu może nasilić retencję płynów
4. W schyłkowej niewydolności nerek, szczególnie przy anurii lub oliguria, gdy niemożliwe jest wydalanie nadmiaru sodu i wody
5. U osób z nadciśnieniem tętniczym opornym na leczenie, kiedy nawet niewielki wzrost objętości krwi krążącej może pogorszyć kontrolę ciśnienia
6. W przypadku współistniejącej kwasicy metabolicznej, gdy podanie większych objętości roztworu chlorku sodu mogłoby pogłębiać istniejące zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Biorąc pod uwagę powyższe przeciwwskazania, należy zawsze indywidualnie ocenić stan kliniczny pacjenta przed podjęciem decyzji o zastosowaniu Natrium chloratum 0,9% Kabi jako rozpuszczalnika do sporządzania leków parenteralnych.¹⁴