Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wapnia chlorek dwuwodny

Wpływ wapnia chlorku dwuwodnego na płodność, ciążę i laktację

Wapnia chlorek dwuwodny jest substancją powszechnie stosowaną w preparatach medycznych, głównie w roztworach do infuzji, dializy otrzewnowej oraz w leczeniu hipokalcemii. Jako składnik preparatów medycznych, wymaga szczególnej uwagi w aspekcie stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście potencjalnego wpływu na płodność. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które personel medyczny powinien uwzględnić podejmując decyzje terapeutyczne u tej grupy pacjentek.¹

Wpływ na ciążę

Dla większości produktów zawierających wapnia chlorek dwuwodny dostępne dane dotyczące stosowania w okresie ciąży są ograniczone lub nie istnieją. W dokumentacji medycznej podkreśla się, że bezpieczeństwo stosowania wapnia chlorku u kobiet w ciąży nie zostało w pełni potwierdzone w badaniach klinicznych.² Wiadomo jednak, że wapnia chlorek przenika przez łożysko, co może mieć znaczenie kliniczne.³

W przypadku produktu leczniczego Calrecia, badania na zwierzętach zostały uznane za niewystarczające do pełnej oceny toksycznego wpływu na rozmnażanie.⁴ Podobnie, dla roztworów bicaVera, badania na zwierzętach nie dostarczyły wystarczających danych do oceny toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej.⁵

W przypadku roztworów balance do dializy otrzewnowej również brakuje wystarczających danych o stosowaniu u kobiet w ciąży lub dane te są ograniczone. Nie przeprowadzono także odpowiednich badań na zwierzętach.⁶

Szczególnej uwagi wymaga decyzja o zastosowaniu dializy otrzewnowej u kobiet w zaawansowanej ciąży. Rekomenduje się, aby zastosowanie tej metody terapeutycznej opierało się na dokładnej ocenie stosunku potencjalnych korzyści do możliwego ryzyka i powikłań, zarówno dla matki jak i płodu.⁷

Zalecenia terapeutyczne w ciąży

Podstawowa zasada stosowania produktów z wapnia chlorkiem dwuwodnym u kobiet w ciąży opiera się na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Produkty zawierające tę substancję powinny być stosowane u kobiet w ciąży tylko wtedy, gdy:⁸

• Korzyść dla matki jednoznacznie przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu
• Stan kliniczny pacjentki bezwzględnie wymaga zastosowania danej terapii
• Nie ma alternatywnych, bezpieczniejszych metod leczenia
  ^{9 10}

Dla preparatów wykorzystywanych w dializie, jak Duosol, uznaje się, że ponieważ wszystkie składniki roztworu do hemofiltracji to substancje fizjologiczne służące do uzupełnienia istotnych składników osocza usuniętych drogą hemofiltracji, nie należy się spodziewać zagrożenia dla nienarodzonego dziecka.¹¹

W przypadku płynów infuzyjnych takich jak Płyn Ringera czy Ringer, mogą one być stosowane u kobiet w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne, przy czym zaleca się kontrolę równowagi wodno-elektrolitowej.^{12 13}

Szczególne ostrzeżenia dotyczące ciąży

Szczególnej ostrożności wymaga podawanie roztworów zawierających wapnia chlorek dwuwodny kobietom ciężarnym w trakcie porodu, zwłaszcza w skojarzeniu z oksytocyną, ze względu na potencjalny wpływ na stężenie sodu w surowicy.^{14 15}

Wpływ na laktację

Dane dotyczące przenikania wapnia chlorku dwuwodnego do mleka kobiecego oraz jego potencjalnego wpływu na dziecko karmione piersią różnią się w zależności od preparatu i postaci farmaceutycznej.¹⁶

W przypadku produktu Calcium chloratum WZF wiadomo, że wapnia chlorek przenika do mleka kobiecego, jednak w tak małych ilościach, że nie wywiera to wpływu na dziecko karmione piersią.¹⁷

Podobnie, w przypadku produktu Calrecia, wapń przenika do mleka kobiecego, ale przy terapeutycznych dawkach chlorku wapnia nie należy się spodziewać wpływu na noworodki/niemowlęta karmione piersią.¹⁸

Dla produktów balance zawierających wapnia chlorek dwuwodny ustalono, że składniki tych produktów przenikają do mleka kobiecego, jednakże przy stosowaniu odpowiedniej terapii nie są spodziewane działania niepożądane u dziecka.¹⁹

W przypadku produktów bicaVera, nie ma jednoznacznych dowodów na przenikanie składników do mleka kobiecego.²⁰

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

Biorąc pod uwagę dostępne dane, zalecenia dotyczące stosowania preparatów zawierających wapnia chlorek dwuwodny u kobiet karmiących piersią są następujące:

• Produkty zawierające chlorek wapnia mogą być stosowane u kobiet karmiących piersią, jeśli stan kliniczny pacjentki tego wymaga i nie ma przeciwwskazań
  ²¹
• W przypadku produktów bicaVera, zaleca się ich stosowanie tylko wtedy, gdy korzyść dla matki jednoznacznie przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka
  ²²
• Dla produktów balance można rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią, na podstawie porównania korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z terapii dla matki
  ²³
• W przypadku roztworów do hemofiltracji, jak Duosol, przy stosowaniu wszystkich składników roztworu będących substancjami fizjologicznymi, nie należy się spodziewać zagrożenia dla dziecka
  ²⁴
• Płyny infuzyjne, takie jak Płyn Ringera czy Ringer, mogą być stosowane podczas karmienia piersią pod warunkiem stałej kontroli równowagi wodno-elektrolitowej
  ^{25 26}

Wpływ na płodność

Dostępne dane dotyczące wpływu wapnia chlorku dwuwodnego na płodność są ograniczone. Dla większości preparatów zawierających tę substancję brak jest danych klinicznych na temat możliwego wpływu na płodność.^{27 28}

W przypadku produktów balance, choć brak jest konkretnych danych klinicznych, przy odpowiednim stosowaniu nie spodziewa się wpływu na płodność.²⁹

Dla produktów Duosol podkreśla się, że wszystkie składniki roztworu do hemofiltracji to substancje fizjologiczne, które służą do uzupełnienia istotnych składników osocza usuniętych drogą hemofiltracji, dlatego nie należy się spodziewać wpływu na płodność.³⁰

Podsumowanie informacji dla personelu medycznego

Lekarz podejmujący decyzję o zastosowaniu preparatów zawierających wapnia chlorek dwuwodny u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią powinien zawsze:

• Dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka
• Monitorować równowagę wodno-elektrolitową pacjentki
• Rozważyć dostępne alternatywy terapeutyczne
• W przypadku konieczności stosowania w okresie laktacji, rozważyć potencjalną korzyść z kontynuacji karmienia piersią względem korzyści z terapii dla matki
• Zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu u kobiet w trakcie porodu, zwłaszcza w połączeniu z oksytocyną

Wymagane jest indywidualne podejście i dokładne monitorowanie pacjentki, szczególnie w przypadku długotrwałych terapii lub stanów wymagających zastosowania wyższych dawek wapnia chlorku dwuwodnego.³¹