Wskazania do stosowania
Wapnia chlorek dwuwodny

Wapnia chlorek dwuwodny (calcium chloratum dihydricum) jest kluczowym elektrolitem stosowanym w różnych formach farmaceutycznych, w tym roztworach do wstrzykiwań, roztworach do dializy, hemofiltracji oraz żywienia pozajelitowego. Wskazania do jego stosowania obejmują stany nagłe, takie jak hipokalcemia wymagająca natychmiastowej interwencji, zatrucia antagonistami kanału wapniowego, resuscytację krążeniową oraz znaczna hiperkaliemia z zaburzeniami EKG. Preparaty do terapii nerkozastępczych, takie jak Calrecia (100 mmol/l wapnia), Duosol czy roztwory do dializy otrzewnowej (balance, bicaVera) o stężeniach wapnia 1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l, umożliwiają precyzyjne uzupełnianie jonów wapnia w trakcie procedur z antykoagulacją cytrynianową, co jest niezbędne do utrzymania homeostazy elektrolitowej i prawidłowej funkcji układu krzepnięcia.

  1. Wskazania do stosowania wapnia chlorku dwuwodnego – wprowadzenie
  2. Stany nagłe wymagające podaży wapnia chlorku dwuwodnego
  3. Zastosowanie w terapiach nerkozastępczych
    1. Antykoagulacja cytrynianowa
    2. Hemofiltracja
    3. Dializa otrzewnowa
  4. Wapnia chlorek dwuwodny w płynach infuzyjnych
    1. Płyny izoosmotyczne do uzupełniania elektrolitów
    2. Płyny z mleczanami
  5. Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym
  6. Zastosowanie jako rozpuszczalnik i rozcieńczalnik
  7. Zestawienie zastosowań wapnia chlorku dwuwodnego w praktyce klinicznej
    1. Kolejne rozdziały

Wskazania do stosowania wapnia chlorku dwuwodnego – wprowadzenie

Wapnia chlorek dwuwodny (calcium chloratum dihydricum) to substancja czynna zawierająca jony wapnia (Ca2+), kluczowy elektrolit niezbędny dla wielu procesów fizjologicznych w organizmie. Występuje w różnych produktach leczniczych, które są stosowane zarówno w stanach nagłych, jak i w terapiach długoterminowych. Wskazania do stosowania tej substancji są zróżnicowane i zależą od konkretnego produktu leczniczego, dawki oraz stanu klinicznego pacjenta.1

Stany nagłe wymagające podaży wapnia chlorku dwuwodnego

Wapnia chlorek dwuwodny w postaci roztworu do wstrzykiwań (np. Calcium chloratum WZF) jest wskazany w stanach wymagających szybkiego uzupełnienia wapnia w organizmie. Do najważniejszych wskazań należą:2

  • Stany niedoboru wapnia wymagające natychmiastowej interwencji
  • Zatrucia antagonistami kanału wapniowego, zwłaszcza gdy dochodzi do zaburzeń krążenia (spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia przewodnictwa)
  • Zatrucia siarczanem magnezu, fluorkami lub szczawianami
  • Resuscytacja krążeniowa
  • Znaczna hiperkaliemia ze zmianami w EKG

3

Zastosowanie w terapiach nerkozastępczych

Antykoagulacja cytrynianowa

Wapnia chlorek dwuwodny jest kluczowym składnikiem roztworów stosowanych w ciągłych terapiach nerkozastępczych (CRRT), gdzie wykorzystywana jest antykoagulacja cytrynianowa. W tym przypadku preparaty zawierające wapń (np. Calrecia) służą do uzupełniania wapnia w:4

  • Ciągłych terapiach nerkozastępczych (CRRT)
  • Powolnej niskoprzepływowej (codziennej) hemodializie (SLEDD)
  • Terapeutycznej wymianie osocza (TPE)

5

Preparaty takie jak Calrecia zawierają wysokie stężenie wapnia (100 mmol/l), co pozwala na precyzyjne uzupełnianie jonów wapnia podczas zabiegów, w których cytrynian wiąże wapń w układzie pozaustrojowym dla zapewnienia antykoagulacji.6

Hemofiltracja

W przypadku ostrej niewydolności nerek, wapnia chlorek dwuwodny jest składnikiem roztworów do hemofiltracji, takich jak Duosol. Te preparaty zawierają precyzyjnie dobrane stężenia jonów, w tym wapnia, umożliwiając utrzymanie homeostazy elektrolitowej podczas zabiegu.7 8

Roztwory te są wskazane u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek o różnej etiologii, wymagających ciągłej hemofiltracji, gdzie istotne jest dostarczenie odpowiedniej ilości wapnia do utrzymania prawidłowej funkcji komórkowej i układu krzepnięcia.9 10

Dializa otrzewnowa

W leczeniu schyłkowej (niewyrównanej) przewlekłej niewydolności nerek, wapnia chlorek dwuwodny stanowi istotny składnik roztworów do dializy otrzewnowej. Produkty takie jak balance czy bicaVera zawierają różne stężenia wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l), dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjentów.11 12

Preparaty te są dostępne w różnych stężeniach glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) i wapnia (1,25 mmol/l, 1,75 mmol/l), co pozwala na dostosowanie leczenia do potrzeb metabolicznych pacjenta oraz jego stanu gospodarki wapniowo-fosforanowej.13

Produkt Stężenie glukozy Stężenie wapnia Osmolarność teoretyczna pH
balance 1,5% 1,5% 1,25 mmol/l 356 mOsm/l 7,0
balance 2,3% 2,3% 1,25 mmol/l 399 mOsm/l 7,0
balance 4,25% 4,25% 1,25 mmol/l 509 mOsm/l 7,0
balance 1,5% 1,5% 1,75 mmol/l 358 mOsm/l 7,0
balance 2,3% 2,3% 1,75 mmol/l 401 mOsm/l 7,0
balance 4,25% 4,25% 1,75 mmol/l 511 mOsm/l 7,0
bicaVera 1,5% 1,5% 1,25 mmol/l 357 mOsm/l 7,4
bicaVera 2,3% 2,3% 1,25 mmol/l 399 mOsm/l 7,4
bicaVera 4,25% 4,25% 1,25 mmol/l 509 mOsm/l 7,4

Wapnia chlorek dwuwodny w płynach infuzyjnych

Płyny izoosmotyczne do uzupełniania elektrolitów

Płyn Ringera zawierający wapnia chlorek dwuwodny jest wskazany w stanach wymagających uzupełnienia płynu pozakomórkowego oraz przywrócenia równowagi elektrolitowej, szczególnie stężeń sodu, potasu, wapnia i chlorków.14 Zawiera on 0,33 g wapnia chlorku dwuwodnego na litr, co odpowiada 2,25 mmol/l jonów wapnia.15

Główne wskazania do stosowania Płynu Ringera obejmują:16

  • Odwodnienie izotoniczne bez względu na przyczynę (wymioty, biegunka, przetoki)
  • Hipowolemia powstała w wyniku:
    • Oparzeń
    • Ubytku wody i/lub elektrolitów po zabiegach chirurgicznych
    • Wstrząsu krwotocznego – do wstępnego wypełnienia łożyska naczyniowego

17

Płyny z mleczanami

Płyn Ringera z mleczanami zawiera 0,27 g wapnia chlorku dwuwodnego na litr, co odpowiada 1,84 mmol/l jonów wapnia.18 Jest on wskazany w podobnych sytuacjach klinicznych jak Płyn Ringera, ale dzięki zawartości mleczanów może być korzystniejszy w stanach z towarzyszącą kwasicą metaboliczną.19

Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym

Wapnia chlorek dwuwodny jest ważnym składnikiem roztworów do żywienia pozajelitowego. W produktach takich jak Aminomel 10E czy Aminomel 12,5E zawiera odpowiednio 0,735 g i 0,919 g wapnia chlorku dwuwodnego na litr, co przekłada się na stężenie jonów wapnia wynoszące 5 mmol/l (10E) i 6 mmol/l (12,5E).20

Roztwory te są wskazane jako składnik żywienia pozajelitowego, zapewniający podaż składników niezbędnych do syntezy białka, zwłaszcza u:21

  • Pacjentów po ciężkich urazach i urazach mnogich
  • Pacjentów z ostrymi i przewlekłymi chorobami wymagającymi stosowania żywienia pozajelitowego
  • Pacjentów poddawanych dużym zabiegom operacyjnym przebiegającym z dużym niedoborem białka (przed, w czasie i po operacji)

22

W żywieniu pozajelitowym roztwory aminokwasów zawierające wapnia chlorek dwuwodny należy zazwyczaj łączyć z roztworami węglowodanów w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego.23

Zastosowanie jako rozpuszczalnik i rozcieńczalnik

Roztwory zawierające wapnia chlorek dwuwodny, takie jak Płyn Ringera czy Płyn Ringera z mleczanami, mogą być używane jako rozpuszczalniki i rozcieńczalniki dla innych produktów leczniczych. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalne interakcje i niezgodności farmaceutyczne z innymi substancjami.24 25

Zestawienie zastosowań wapnia chlorku dwuwodnego w praktyce klinicznej

Wapnia chlorek dwuwodny jest substancją o szerokim zastosowaniu klinicznym. Wskazania do jego stosowania obejmują zarówno stany nagłe wymagające natychmiastowej interwencji, jak i terapie długoterminowe w przewlekłych schorzeniach. Wybór odpowiedniego preparatu zawierającego wapnia chlorek dwuwodny powinien być podyktowany stanem klinicznym pacjenta, rodzajem terapii oraz indywidualnymi potrzebami metabolicznymi.26 27 28

Szczególną rolę wapnia chlorek dwuwodny odgrywa w terapiach nerkozastępczych, gdzie precyzyjne utrzymanie stężenia wapnia jest kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia, a także w płynach do uzupełniania elektrolitów, które znajdują zastosowanie w wielu stanach klinicznych wymagających szybkiej interwencji terapeutycznej.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl