Działania niepożądane leku Oxcarbazepin NeuroPharma

Oxcarbazepin NeuroPharma jest lekiem zawierającym jako substancję czynną okskarbazepiną w dawkach 150 mg, 300 mg lub 600 mg w postaci tabletek powlekanych. Lek ten, jak każdy produkt leczniczy, może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają uwagi lekarza prowadzącego terapię. Poniższa analiza szczegółowo przedstawia profil bezpieczeństwa leku w oparciu o dane z badań klinicznych oraz doświadczenia zebrane po wprowadzeniu preparatu do obrotu.¹

Profil bezpieczeństwa – ogólny zarys

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem okskarbazepiny należą: senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty i zmęczenie. Wymienione objawy występują u ponad 10% pacjentów przyjmujących lek.²

Klasyfikacja i częstość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Oxcarbazepin NeuroPharma klasyfikowane są według systemów narządowych zgodnie z terminologią MedDRA. Częstość występowania poszczególnych działań określono według następującej konwencji (CIOMS III):³

• Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
• Rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych zgłaszanych w związku ze stosowaniem leku Oxcarbazepin NeuroPharma, z podziałem na układy narządowe.⁴

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W obrębie układu krwiotwórczego okskarbazepin może powodować szereg zaburzeń o różnym nasileniu:

• Niezbyt często: Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek, co może obniżać odporność organizmu)
• Bardzo rzadko: Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi, co może zwiększać ryzyko krwawień)
• Częstość nieznana: Hamowanie czynności szpiku kostnego, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia (poważne zaburzenia produkcji elementów morfotycznych krwi, mogące prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji, krwawień i ogólnego osłabienia)⁵

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje immunologiczne związane z przyjmowaniem okskarbazepiny obejmują:

• Bardzo rzadko: Nadwrażliwość
• Częstość nieznana: Reakcje anafilaktyczne (zagrażające życiu reakcje alergiczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej)⁶

Warto podkreślić, że nadwrażliwość na okskarbazepiną może mieć charakter wielonarządowy, manifestujący się wysypką i gorączką, a także obejmować takie narządy i układy jak:⁷

• Krew i układ limfatyczny (np. eozynofilia, trombocytopenia, leukopenia, powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie śledziony)
• Wątroba (np. zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby)
• Mięśnie i stawy (np. obrzęk stawów, ból mięśni, ból stawów)
• Układ nerwowy (np. encefalopatia wątrobowa)
• Nerki (np. niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, białkomocz)
• Płuca (np. obrzęk płuc, astma, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, duszność)
• Obrzęk naczynioruchowy

Zaburzenia endokrynologiczne

W zakresie funkcjonowania układu endokrynnego obserwuje się następujące działania niepożądane:

• Często: Wzrost masy ciała
• Częstość nieznana: Niedoczynność tarczycy (obniżenie funkcji gruczołu tarczowego, mogące prowadzić do spowolnienia metabolizmu)⁸

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

W kontekście metabolicznym najistotniejszym działaniem niepożądanym okskarbazepiny jest hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi), występująca często. Dodatkowo może wystąpić zespół przypominający zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny o nieznanej częstości.⁹

Stężenie sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l obserwowano u maksymalnie 2,7% pacjentów leczonych okskarbazepiną. W większości przypadków hiponatremia przebiega bezobjawowo i nie wymaga dostosowania leczenia.¹⁰

Bardzo rzadko hiponatremia może wiązać się z takimi objawami jak:<sup data-drug="Oxcarbazepin NeuroPharma" data-section="Działania niepożądane" title="Bardzo rzadko, hiponatremia jest związana z objawami takimi jak napady padaczkowe, encefalopatia, obniżony poziom świadomości, dezorientacja (patrz także Zaburzenia układu nerwowego odnośnie innych działań niepożądanych), zaburzenia widzenia (np. Niewyraźne widzenie), niedoczynność tarczycy, wymioty i nudności. Niski poziom sodu w surowicy występował na ogół w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia okskarbazepiną, chociaż byli to pacjenci, u których po raz pierwszy rozwinęło się stężenie sodu w surowicy 11

• Napady padaczkowe
• Encefalopatia
• Obniżony poziom świadomości
• Dezorientacja
• Zaburzenia widzenia (np. niewyraźne widzenie)
• Niedoczynność tarczycy
• Wymioty i nudności

Należy zaznaczyć, że niski poziom sodu w surowicy występuje zazwyczaj w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia okskarbazepiną, choć znane są przypadki, gdy hiponatremia rozwinęła się po raz pierwszy ponad rok po rozpoczęciu terapii.

Zaburzenia psychiczne

W sferze psychicznej okskarbazepin może powodować następujące działania niepożądane występujące często:¹²

• Pobudzenie (np. nerwowość)
• Chwiejność afektu (wahania nastroju)
• Stany splątania
• Depresja
• Apatia

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstsze działania niepożądane ze strony układu nerwowego to:¹³

• Bardzo często: Senność, bóle głowy, zawroty głowy
• Często: Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), drżenie, oczopląs (mimowolne ruchy gałek ocznych), zaburzenia koncentracji uwagi, amnezja (zaburzenia pamięci)
• Częstość nieznana: Zaburzenia mowy (w tym dyzartria – zaburzenia artykulacji), które nasilają się podczas zwiększania dawki okskarbazepiny

Zaburzenia narządu wzroku

Okskarbazepin często wywołuje zaburzenia widzenia, takie jak:¹⁴

• Bardzo często: Podwójne widzenie (diplopia)
• Często: Nieostre widzenie, inne zaburzenia widzenia

Zaburzenia ucha i błędnika

Ze strony narządu słuchu i równowagi często obserwuje się:¹⁵

• Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego (zaburzenia równowagi związane z dysfunkcją błędnika ucha wewnętrznego)

Zaburzenia serca i naczyniowe

W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano:¹⁶

• Bardzo rzadko: Blok przedsionkowo-komorowy (zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu), zaburzenia rytmu serca
• Częstość nieznana: Nadciśnienie tętnicze

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują:¹⁷

• Bardzo często: Wymioty, nudności
• Często: Biegunka, ból brzucha, zaparcie
• Bardzo rzadko: Zapalenie trzustki i/lub zwiększenie aktywności lipazy i/lub amylazy (enzymy trzustkowe)

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W obrębie wątroby bardzo rzadko może wystąpić:¹⁸

• Zapalenie wątroby (proces zapalny miąższu wątroby)

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane ze strony skóry to:¹⁹

• Często: Wysypka, łysienie, trądzik
• Niezbyt często: Pokrzywka
• Bardzo rzadko: Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy – poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne
• Częstość nieznana: Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

W zakresie układu kostno-stawowego i mięśniowego odnotowano:²⁰

• Bardzo rzadko: Toczeń rumieniowaty układowy (przewlekła choroba autoimmunologiczna)
• Częstość nieznana: Zmniejszona gęstość mineralna kości, osteopenia, osteoporoza i złamania u pacjentów poddanych przewlekłemu leczeniu okskarbazepiną

Warto zaznaczyć, że dokładny mechanizm oddziaływania okskarbazepiny na metabolizm kostny nie został jeszcze w pełni wyjaśniony.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Do ogólnych działań niepożądanych zaliczamy:²¹

• Bardzo często: Zmęczenie
• Często: Astenia (ogólne osłabienie organizmu)

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Stosowanie okskarbazepiny może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych:²²

• Niezbyt często: Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi
• Częstość nieznana: Zmniejszenie stężenia hormonu tarczycy T4 (o niejasnym znaczeniu klinicznym)

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Z nieznaną częstością występują:²³

• Upadki (mogące wynikać z zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i innych działań niepożądanych leku)

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem okskarbazepiny, wraz z częstością ich występowania oraz krótkim opisem.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.²⁴

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁵

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49 21 301
• faks: + 48 22 49 21 309
• e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.