Właściwości farmakodynamiczne leku Provive

Provive, zawierający 10 mg/ml propofolu w postaci emulsji do wstrzykiwań/do infuzji, należy do grupy farmakoterapeutycznej innych leków do znieczulenia ogólnego (kod ATC: N01AX10). Jest to preparat stosowany dożylnie w celu indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji wentylowanych pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej. ¹

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania propofolu nie został jeszcze w pełni wyjaśniony, jednakże uważa się, że wywiera on działanie uspokajające i znieczulające poprzez pozytywny wpływ na hamujące działanie neuroprzekaźnika GABA na receptory GABAA bramkowane ligandem. ² Ponadto, propofol był również stosowany jako środek nasenny w znieczuleniu zewnątrzoponowym i podpajęczynówkowym. ³

Charakterystyka czasu działania i budzenia

Podanie propofolu w standardowej dawce prowadzi do szybkiej sedacji, która występuje w ciągu minuty od podania. Czas trwania znieczulenia jest zmienny i zależy od zastosowanej dawki oraz leków towarzyszących, wahając się od 10 minut do około 1 godziny. ⁴

Jedną z ważnych cech klinicznych propofolu jest szybkie i wyraźne wybudzenie pacjenta ze znieczulenia. Pacjenci mogą otworzyć oczy już w ciągu 10 minut, co uzależnione jest od głębokości zastosowanego znieczulenia. ⁵

Działania niepożądane i efekty kliniczne

Częstość występowania bólu głowy oraz nudności i wymiotów pooperacyjnych po zastosowaniu propofolu jest niska i generalnie mniejsza niż w przypadku znieczulenia wziewnego. Istnieją dowody naukowe wskazujące, że mniejsza częstość nudności i wymiotów pooperacyjnych związana jest z przeciwwymiotnym działaniem propofolu. ⁶

Wpływ na układ krążenia

Podczas indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego z użyciem propofolu zaobserwowano obniżenie średniego ciśnienia tętniczego krwi oraz niewielkie zmiany częstości akcji serca. ⁷ Jednakże w trakcie podtrzymywania znieczulenia ogólnego parametry hemodynamiczne pozostają zazwyczaj względnie stabilne, a częstość występowania niekorzystnych zmian hemodynamicznych jest niewielka. ⁸

Wpływ na układ oddechowy

Po podaniu propofolu może wystąpić niewydolność oddechowa, jednak nie różni się ona istotnie od tej wywoływanej przez inne dożylne środki stosowane do znieczulenia ogólnego i jest łatwa do opanowania w praktyce klinicznej. ⁹

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Propofol wpływa na ośrodkowy układ nerwowy poprzez zmniejszenie przepływu mózgowego, obniżenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego oraz redukcję metabolizmu mózgowego. U pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym obserwuje się wyraźniejsze zmniejszenie jego wartości po podaniu propofolu. ¹⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ograniczone badania oceniające czas trwania znieczulenia wywołanego przez propofol u dzieci wykazały, że w czasie do 4 godzin bezpieczeństwo i skuteczność pozostały niezmienione. ¹¹ W literaturze medycznej udokumentowano stosowanie propofolu u dzieci podczas dłużej trwających zabiegów, bez negatywnego wpływu na bezpieczeństwo lub skuteczność stosowania leku. ¹²