Działania niepożądane
Provive 10 mg/ml
Provive (propofol 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań/infuzji) jest stosowany w anestezjologii i intensywnej terapii do indukcji i podtrzymania znieczulenia. Indukcja przebiega zazwyczaj łagodnie, z minimalnymi objawami pobudzenia. Najczęstsze działania niepożądane to ból w miejscu wstrzyknięcia (≥1/10), który można ograniczyć podając lek do dużych żył przedramienia lub jednocześnie z lidokainą, oraz niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), które w sporadycznych przypadkach wymaga leczenia płynami dożylnymi i spowolnienia podawania propofolu. Inne często obserwowane działania to bradykardia, przemijający bezdech podczas indukcji, ból głowy oraz nudności i wymioty podczas wybudzania. Należy uwzględnić, że działania niepożądane mogą wynikać zarówno z leku, jak i z procedur medycznych lub stanu pacjenta.
Działania niepożądane leku Provive
Provive (10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań/do infuzji) zawiera jako substancję czynną propofol, który jest stosowany w anestezjologii i intensywnej terapii. Indukcja znieczulenia z zastosowaniem propofolu przebiega zazwyczaj łagodnie, z niewielkimi objawami pobudzenia. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to przewidywane farmakologiczne efekty leków znieczulających/uspokajających, takie jak niedociśnienie tętnicze.1
Ze względu na specyfikę procedur anestezjologicznych, pacjentów na oddziale intensywnej opieki medycznej oraz stosowania leku Provive w różnorodnych sytuacjach klinicznych, należy zaznaczyć, że zgłaszane działania niepożądane mogą być związane zarówno z samym lekiem, jak i zastosowanymi procedurami operacyjnymi, leczniczymi lub stanem pacjenta.2
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród działań niepożądanych leku Provive występują reakcje o różnym nasileniu i częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na te występujące bardzo często (≥1/10) oraz często (≥1/100 do <1/10), które obejmują:3
- Bardzo często: ból w miejscu wstrzyknięcia – można go zmniejszyć podając lek do dużych żył przedramienia i dołu łokciowego lub jednocześnie z lidokainą4
- Często:
- Niedociśnienie tętnicze – w sporadycznych przypadkach może wymagać stosowania płynów dożylnie i wolniejszego podawania propofolu5
- Bradykardia6
- Przemijający bezdech podczas wprowadzania do znieczulenia7
- Ból głowy podczas wybudzania8
- Nudności i wymioty podczas wybudzania9
Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane
Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane, które mimo niskiej częstości występowania mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta:
- Bardzo rzadko:
- Anafilaksja – możliwe objawy to: obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze10
- Wydłużony czas do wybudzania11
- Obrzęk płuc12
- Zapalenie trzustki13
- Zmiany zabarwienia moczu (zwykle na zielono) po długotrwałym podawaniu propofolu14
- Wydzielina z narządów płciowych15
- Martwica tkanek w wyniku przypadkowego podania pozanaczyniowego16
- Gorączka pooperacyjna17
- Rzadko:
- Podczas indukcji znieczulenia, w trakcie znieczulenia i podczas wybudzania – ruchy przypominające napad padaczkowy, w tym drgawki i opistotonus18
- Ciężka bradykardia – odnotowano pojedyncze przypadki asystolii19
Zespół propofolowy
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia tzw. „zespołu propofolowego„, który stanowi połączenie kilku działań niepożądanych i może się rozwinąć u pacjentów z ciężkimi schorzeniami, u których często występuje wiele czynników ryzyka.20
Działania niepożądane o nieznanej częstości
Niektóre działania niepożądane występują z częstością, która nie może być określona na podstawie dostępnych danych. Do tej grupy należą:21
- Zaburzenia metabolizmu: kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hiperlipidemia22
- Zaburzenia psychiczne: nastrój euforyczny, nadużywanie propofolu – głównie przez fachowy personel medyczny23
- Zaburzenia neurologiczne: mimowolne ruchy24
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: arytmia serca, niewydolność serca – gwałtownie postępująca (w niektórych przypadkach zakończona zgonem) u dorosłych; zazwyczaj nie reaguje na wspomagające leczenie inotropowe25
- Zaburzenia oddechowe: depresja oddechowa (zależna od dawki)26
- Zaburzenia wątroby: hepatomegalia, zapalenie wątroby, ostra niewydolność wątroby27
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza) – występuje bardzo rzadko w przypadku podawania propofolu w dawce większej niż 4 mg/kg mc. na godzinę w celu uspokojenia w warunkach leczenia na oddziale intensywnej opieki medycznej28
- Zaburzenia nerek: niewydolność nerek29
- Zaburzenia układu rozrodczego: priapizm30
- Zaburzenia w miejscu podania: miejscowy ból, opuchlizna po przypadkowym podaniu pozanaczyniowym31
- Zmiany w badaniach diagnostycznych: zmiany w zapisie EKG typu Brugada – uniesienie odcinka ST i ujemny załamek T w EKG32
Ryzyko martwicy tkanek
Odnotowano występowanie martwicy w miejscach, gdzie została naruszona żywotność tkanek. Powikłanie to może wystąpić zarówno po długotrwałym, jak i krótkotrwałym leczeniu oraz u pacjentów bez współistniejących czynników ryzyka.33
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Bardzo rzadko | Anafilaksja | Możliwe objawy: obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Nieznana | Kwasica metaboliczna | Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej |
| Hiperkaliemia | Podwyższone stężenie potasu w surowicy | ||
| Hiperlipidemia | Podwyższone stężenie lipidów we krwi | ||
| Zaburzenia psychiczne | Nieznana | Nastrój euforyczny | Przejściowe podwyższenie nastroju |
| Nadużywanie propofolu | Głównie przez fachowy personel medyczny | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy | Występuje podczas wybudzania |
| Rzadko | Ruchy przypominające napad padaczkowy | W tym drgawki i opistotonus; podczas indukcji znieczulenia, w trakcie znieczulenia i podczas wybudzania | |
| Nieznana | Mimowolne ruchy | Niekontrolowane ruchy ciała | |
| Zaburzenia serca | Często | Bradykardia | Spowolnienie akcji serca |
| Bardzo rzadko | Obrzęk płuc | Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych | |
| Nieznana | Arytmia serca, niewydolność serca | Gwałtownie postępująca niewydolność serca (w niektórych przypadkach zakończona zgonem) u dorosłych; zazwyczaj nie reaguje na wspomagające leczenie inotropowe | |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Niedociśnienie tętnicze | Może wymagać stosowania płynów dożylnie i wolniejszego podawania propofolu |
| Niezbyt często | Zakrzepica, zapalenie żył | Powikłania żylne | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Przemijający bezdech | Występuje podczas wprowadzania do znieczulenia |
| Nieznana | Depresja oddechowa | Zależna od dawki | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nudności, wymioty | Występują podczas wybudzania |
| Bardzo rzadko | Zapalenie trzustki | Stan zapalny trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieznana | Hepatomegalia | Powiększenie wątroby |
| Zapalenie wątroby | Stan zapalny wątroby | ||
| Ostra niewydolność wątroby | Nagłe pogorszenie funkcji wątroby | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Nieznana | Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych | Rabdomioliza – występuje bardzo rzadko w przypadku podawania propofolu w dawce większej niż 4 mg/kg mc. na godzinę |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo rzadko | Zmiany zabarwienia moczu | Zwykle na zielono po długotrwałym podawaniu propofolu |
| Nieznana | Niewydolność nerek | Ostre lub przewlekłe upośledzenie funkcji nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Bardzo rzadko | Wydzielina z narządów płciowych | Nieprawidłowa wydzielina z narządów płciowych |
| Nieznana | Priapizm | Przedłużająca się, bolesna erekcja prącia | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Ból w miejscu wstrzyknięcia | Można go zmniejszyć podając lek do dużych żył przedramienia i dołu łokciowego lub jednocześnie z lidokainą |
| Bardzo rzadko | Martwica tkanek | W wyniku przypadkowego podania pozanaczyniowego | |
| Nieznana | Miejscowy ból, opuchlizna | Po przypadkowym podaniu pozanaczyniowym | |
| Badania diagnostyczne | Nieznana | Zmiany w zapisie EKG typu Brugada | Uniesienie odcinka ST i ujemny załamek T w EKG |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Bardzo rzadko | Gorączka pooperacyjna | Podwyższona temperatura ciała po zabiegu operacyjnym |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania