Działania niepożądane
Aprepitant

Działania niepożądane aprepitantu

Aprepitant jest substancją aktywną stosowaną głównie w zapobieganiu nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią przeciwnowotworową o wysokim (HEC) oraz umiarkowanym (MEC) ryzyku wymiotów. Profil bezpieczeństwa aprepitantu został dokładnie przebadany w licznych badaniach klinicznych, obejmujących około 6500 pacjentów dorosłych w ponad 50 badaniach oraz 184 pacjentów z grupy dzieci i młodzieży w 2 głównych badaniach klinicznych.¹²

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas stosowania aprepitantu w schematach leczenia nudności i wymiotów związanych z chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów (HEC), najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi, obserwowanymi z większą częstością w porównaniu do standardowego leczenia, były:³⁴

• czkawka (4,6% w porównaniu z 2,9%)
• zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (2,8% w porównaniu z 1,1%)
• niestrawność (2,6% w porównaniu z 2,0%)
• zaparcie (2,4% w porównaniu z 2,0%)
• ból głowy (2,0% w porównaniu z 1,8%)
• zmniejszenie łaknienia (2,0% w porównaniu z 0,5%)

⁵

W przypadku pacjentów otrzymujących chemioterapię o umiarkowanym ryzyku wymiotów (MEC), najczęstszym działaniem niepożądanym zgłaszanym z większą częstością u pacjentów leczonych schematem zawierającym aprepitant było zmęczenie (1,4% w porównaniu z 0,9%).⁶

U dzieci i młodzieży najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi, które występowały częściej w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z grupą kontrolną, były:⁷

• czkawka (3,3% w porównaniu z 0,0%)
• zaczerwienienie twarzy (1,1% w porównaniu z 0,0%)

⁸

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

W łącznej analizie danych pochodzących z badań klinicznych dotyczących stosowania HEC oraz MEC, a także danych uzyskanych w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu, zidentyfikowano liczne działania niepożądane występujące z większą częstością u pacjentów leczonych aprepitantem niż w grupie pacjentów otrzymujących leczenie standardowe. Kategorie częstości występowania zostały ustalone na podstawie badań z udziałem dorosłych, przy czym częstości obserwowane w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży były podobne lub mniejsze, o ile nie wskazano inaczej.⁹

Należy zwrócić uwagę, że niektóre działania niepożądane występujące u dorosłych z mniejszą częstością nie były obserwowane w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży.¹⁰

Definicje częstości występowania

W poniższej tabeli zastosowano następujące kategorie częstości występowania działań niepożądanych:¹¹

• bardzo często (≥ 1/10)
• często (≥ 1/100 do < 1/10)
• niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100)
• rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
• bardzo rzadko (< 1/10 000)
• nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

¹²

Tabela działań niepożądanych

* Nudności i wymioty stanowiły parametry skuteczności w ciągu pierwszych 5 dni po leczeniu chemioterapią i zgłaszane były jako działania niepożądane dopiero po tym okresie.¹³

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Profil działań niepożądanych obserwowany u dorosłych pacjentów podczas wielokrotnego stosowania aprepitantu (do 6 dodatkowych cykli chemioterapii) w badaniach dotyczących HEC i MEC był na ogół podobny do tego obserwowanego w pierwszym cyklu leczenia. W dodatkowym badaniu klinicznym z aktywną grupą kontrolną, obejmującym 1169 dorosłych pacjentów otrzymujących aprepitant i chemioterapię o wysokim ryzyku wymiotów (HEC), profil działań niepożądanych był zasadniczo podobny do obserwowanego w innych badaniach z zastosowaniem HEC i aprepitantu.¹⁴

Działania niepożądane w kontekście nudności i wymiotów pooperacyjnych

U dorosłych pacjentów leczonych aprepitantem z powodu nudności i wymiotów po zabiegach chirurgicznych (PONV) obserwowano dodatkowe działania niepożądane występujące z większą częstością niż po zastosowaniu ondansetronu:¹⁵

• ból w nadbrzuszu
• nieprawidłowe dźwięki/odgłosy w jelitach
• zaparcie*
• upośledzenie wymowy/dyzartria
• duszność
• niedoczulica
• bezsenność
• zwężenie źrenic
• nudności
• zaburzenia zmysłów
• dyskomfort w żołądku
• niedrożność przepuszczająca/podniedrożność*
• zmniejszenie ostrości widzenia
• świszczący oddech

¹⁶

* Zgłaszano u pacjentów przyjmujących większe dawki aprepitantu.¹⁷

Możliwe poważne działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych aprepitantu znajdują się także rzadko występujące, ale potencjalnie poważne reakcje, które wymagają szczególnej uwagi:¹⁸

• Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne (częstość nieznana)
• Poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko)
• Perforujący wrzód dwunastnicy (rzadko)
• Zapalenie okrężnicy w przebiegu neutropenii (rzadko)

¹⁹

Dzieci i młodzież

Częstości działań niepożądanych obserwowane w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży były podobne lub mniejsze niż u dorosłych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u tej grupy pacjentów były czkawka (3,3%) i zaczerwienienie twarzy (1,1%), które występowały z większą częstością niż w grupie kontrolnej.²⁰

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa (tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl). Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²¹