Działania niepożądane leku Aprepitant Stada

Działania niepożądane stanowią jeden z najważniejszych aspektów profilu bezpieczeństwa każdego produktu leczniczego. W przypadku aprepitantu (substancji czynnej leku Aprepitant Stada), profil bezpieczeństwa został starannie przeanalizowany w oparciu o szeroko zakrojone badania kliniczne obejmujące około 6500 osób dorosłych w ponad 50 badaniach oraz 184 pacjentów pediatrycznych w 2 głównych badaniach klinicznych.¹

Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej raportowane działania niepożądane różnią się w zależności od rodzaju chemioterapii, w połączeniu z którą stosowano aprepitant. U pacjentów dorosłych otrzymujących chemioterapię o wysokim ryzyku wymiotów (HEC) i leczonych według schematu zawierającego aprepitant, w porównaniu do pacjentów otrzymujących leczenie standardowe, częściej występowały:²

• Czkawka (4,6% vs 2,9%)
• Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (2,8% vs 1,1%)
• Niestrawność (2,6% vs 2,0%)
• Zaparcie (2,4% vs 2,0%)
• Ból głowy (2,0% vs 1,8%)
• Zmniejszenie łaknienia (2,0% vs 0,5%)

Natomiast u pacjentów otrzymujących chemioterapię o umiarkowanym ryzyku wymiotów (MEC), najczęstszym działaniem niepożądanym zgłaszanym częściej u pacjentów leczonych aprepitantem było zmęczenie (1,4% vs 0,9%).³

W populacji pediatrycznej najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi, które występowały częściej w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z grupą kontrolną, były:⁴

• Czkawka (3,3% vs 0,0%)
• Zaczerwienienie twarzy (1,1% vs 0,0%)

Działania niepożądane po zabiegach chirurgicznych

U dorosłych pacjentów otrzymujących aprepitant w ramach leczenia nudności i wymiotów po zabiegach chirurgicznych (PONV) zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane występujące z większą częstotliwością niż w przypadku stosowania ondansetronu. Należą do nich: ból w nadbrzuszu, nieprawidłowe zjawiska osłuchowe w przewodzie pokarmowym, zaparcie*, dyzartria, duszność, niedoczulica, bezsenność, zwężenie źrenicy, nudności, zaburzenia zmysłów, dyskomfort w żołądku, niedrożność przepuszczająca*, pogorszenie ostrości widzenia i świszczący oddech.⁵

* Działania oznaczone gwiazdką zgłaszano u pacjentów przyjmujących większe dawki aprepitantu.

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W poniższej tabeli przedstawiono zestawienie działań niepożądanych obserwowanych w analizach badań dotyczących HEC oraz MEC, które występowały częściej w grupie otrzymującej aprepitant niż w grupie otrzymującej leczenie standardowe, a także działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu. Kategorie częstości występowania zostały ustalone na podstawie badań z udziałem dorosłych; częstości obserwowane w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży były podobne lub mniejsze, chyba że wskazano inaczej w tabeli.⁶

† Nudności i wymioty stanowiły parametry skuteczności w ciągu pierwszych 5 dni leczenia po chemioterapii i zgłaszane były jako działania niepożądane dopiero po tym okresie.⁷

Definicje częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych w powyższej tabeli definiuje się następująco:⁸

• Bardzo często: ≥ 1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (więcej niż 1 przypadek na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do < 1/100 (więcej niż 1 przypadek na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do < 1/1000 (więcej niż 1 przypadek na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: częstości nie można określić na podstawie dostępnych danych

Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa

Profile działań niepożądanych u dorosłych pacjentów podczas wielokrotnego stosowania aprepitantu w ramach przedłużonych badań do 6 dodatkowych cykli chemioterapii były na ogół podobne do tych obserwowanych w pierwszym cyklu, zarówno w przypadku stosowania z chemioterapią o wysokim (HEC), jak i umiarkowanym (MEC) ryzyku wymiotów. W dodatkowym badaniu klinicznym z grupą kontrolną, obejmującym 1169 dorosłych pacjentów otrzymujących aprepitant i HEC, profil działań niepożądanych był zasadniczo podobny do obserwowanego w innych badaniach z zastosowaniem HEC i aprepitantu.⁹

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁰

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Fax: + 48 22 49 21 309
• e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku

Reakcje nadwrażliwości i zagrożenia anafilaktyczne

Wśród działań niepożądanych o szczególnym znaczeniu klinicznym należy wymienić reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne. Chociaż częstość ich występowania nie została dokładnie określona (raportowane jako „częstość nieznana”), reakcje te mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Personel medyczny powinien być przygotowany na możliwość wystąpienia takich reakcji i dysponować odpowiednimi środkami do natychmiastowej interwencji.¹¹

Zagrożenia hematologiczne

Istotnym niebezpieczeństwem jest możliwość wystąpienia gorączki neutropenicznej oraz niedokrwistości, które zostały zaklasyfikowane jako działania niepożądane występujące niezbyt często. Pacjenci leczeni chemioterapią przeciwnowotworową są już narażeni na zaburzenia hematologiczne, więc jednoczesne stosowanie aprepitantu może potencjalnie zwiększyć to ryzyko. Wymaga to regularnej kontroli parametrów morfologii krwi.¹²

Poważne powikłania żołądkowo-jelitowe

Wśród rzadkich, ale potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych wymienia się perforujący wrzód dwunastnicy oraz neutropeniczne zapalenie okrężnicy. Obydwa stany stanowią poważne powikłania wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy ze strony przewodu pokarmowego u pacjentów przyjmujących aprepitant powinny być wnikliwie oceniane, szczególnie gdy występują silne bóle brzucha, objawy krwawienia lub gdy pacjent jest w stanie neutropenii.¹³

Ciężkie reakcje skórne

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Chociaż te reakcje skórne występują rzadko, mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia aprepitantem oraz intensywnej terapii. Nawet mniej nasilone zmiany skórne powinny być uważnie monitorowane, gdyż mogą one być zwiastunem ciężkich reakcji.¹⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

U pacjentów leczonych aprepitantem odnotowano bradykardię oraz inne zaburzenia sercowo-naczyniowe (rzadko), a także kołatanie serca (niezbyt często). Jest to szczególnie istotne u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami układu krążenia lub przyjmujących inne leki wpływające na czynność serca. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie funkcji układu sercowo-naczyniowego.¹⁵

Zaburzenia funkcji wątroby

Aprepitant może powodować wzrost aktywności enzymów wątrobowych: aminotransferazy alaninowej (AlAT) (często), a także aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) i fosfatazy zasadowej (niezbyt często). Działania te mogą sygnalizować uszkodzenie wątroby, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie parametrów funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów ze współistniejącymi chorobami tego narządu.¹⁶

Zaburzenia neurologiczne i poznawcze

U pacjentów stosujących aprepitant mogą wystąpić zaburzenia funkcji poznawczych, letarg oraz zaburzenia smaku (rzadko), a także zawroty głowy i senność (niezbyt często). Może to wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, dlatego pacjenci powinni zachować ostrożność podczas wykonywania tych czynności.¹⁷