nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów
Wskazanie

Nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów stanowią poważne działania niepożądane leczenia onkologicznego, znacząco wpływające na jakość życia pacjentów. Wysokie ryzyko wymiotów (>90%) występuje w przypadku stosowania określonych schematów chemioterapii, w tym cisplatyny w dawce >50 mg/m², karboplatyny w wysokich dawkach, cyklofosfamidu >1500 mg/m², czy doksorubicyny w połączeniu z cyklofosfamidem.

W leczeniu i profilaktyce tego typu nudności i wymiotów stosuje się schematy trójlekowe oparte na antagonistach receptora NK1, antagonistach receptora 5-HT3 oraz kortykosteroidach. Wśród dostępnych w Polsce preparatów stosowanych w tym wskazaniu znajdują się: Akynzeo (netupitant/palonosetron), Aloxi (palonosetron), Emend/Ivemend (aprepitant/fosaprepitant), Ondansetron (Zofran, Ondansetron Accord, Ondansetron Kabi), Granisetron (Granisol, Sancuso), Dexaven (deksametazon) oraz Metoclopramid WZF.

Ważnym aspektem jest rozróżnienie rodzajów wymiotów związanych z chemioterapią: ostre (0-24h po podaniu), opóźnione (24-120h po podaniu) oraz wyprzedzające (przed podaniem kolejnej dawki). Skuteczność leczenia przeciwwymiotnego zależy od właściwego doboru leków do każdego z tych typów nudności i wymiotów.

Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z nudnościami i wymiotami związanymi z chemioterapią o wysokim ryzyku wymiotów są: indywidualna wrażliwość pacjentów na leki przeciwwymiotne, wymiotność opóźniona, która jest trudniejsza do kontrolowania, wymiotność wyprzedzająca o podłożu psychogennym oraz konieczność stosowania złożonych schematów lekowych. Dodatkowym wyzwaniem jest wysoki koszt nowoczesnych leków przeciwwymiotnych oraz potrzeba indywidualizacji leczenia w zależności od czynników ryzyka pacjenta (młody wiek, płeć żeńska, brak historii nadużywania alkoholu, choroba lokomocyjna w wywiadzie).