nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów
Wskazanie

Nudności i wymioty związane z przeciwnowotworową chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów to częste działania niepożądane występujące u pacjentów onkologicznych. Dotyczą one schematów chemioterapii, które wywołują wymioty u 30-90% pacjentów, jeśli nie zastosuje się odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej. Do leków o umiarkowanym potencjale emetogennym należą m.in. karboplatyna, cyklofosfamid, ifosfamid, doksorubicyna, irinotekan czy oksaliplatyna.

W profilaktyce i leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów stosuje się najczęściej skojarzoną terapię obejmującą antagonistów receptora 5-HT3, deksametazon oraz antagonistów receptora NK-1. Wśród dostępnych w Polsce preparatów przeciwwymiotnych znajdują się: Ondansetron (Zofran, Atossa, Ondansetron Kabi), Palonosetron (Aloxi, Palonosetron Accord), Aprepitant (Emend), Netupitant z palonosetronem (Akynzeo), a także leki z grupy setronów – Granisetron (Granisol) oraz tietylperazyna (Torecan).

Największe trudności w leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią o umiarkowanym ryzyku wymiotów obejmują kontrolę nudności i wymiotów opóźnionych (występujących po 24 godzinach od podania chemioterapii), które często są trudniejsze do opanowania niż nudności ostre. Dodatkowym wyzwaniem jest zjawisko nudności i wymiotów antycypacyjnych (wyprzedzających), które są reakcją psychogenną związaną z wcześniejszymi negatywnymi doświadczeniami pacjenta z chemioterapią. Problematyczne może być również dostosowanie odpowiedniego schematu leczenia przeciwwymiotnego do indywidualnych potrzeb pacjenta, szczególnie gdy występują czynniki ryzyka takie jak młody wiek, płeć żeńska czy wcześniejsze epizody choroby lokomocyjnej.

Istotne jest, aby profilaktyka przeciwwymiotna była wdrożona przed rozpoczęciem chemioterapii i kontynuowana zgodnie z wytycznymi przez odpowiedni czas po jej zakończeniu. W przypadku schematów o umiarkowanym ryzyku wymiotów, zaleca się stosowanie leków przeciwwymiotnych przez 2-3 dni. Optymalne postępowanie przeciwwymiotne znacząco poprawia jakość życia pacjentów onkologicznych i zwiększa ich adherencję do leczenia przeciwnowotworowego.