Właściwości farmakodynamiczne
N-acetylo-L-cysteina

N-acetylo-L-cysteina, będąca pochodną cysteiny, jest kluczowym składnikiem roztworu do żywienia pozajelitowego Aminosteril N-Hepa 8%, występującym w stężeniu 0,70 g/1000 ml (odpowiadającym 0,52 g L-cysteiny). Preparat ten zawiera łącznie 80,00 g/l aminokwasów, w tym znaczące ilości aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu (L-izoleucyna 10,40 g, L-leucyna 13,09 g, L-walina 10,08 g) oraz zmniejszone ilości aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g) i metioniny (1,10 g). Taki skład jest celowo dobrany, aby przeciwdziałać zaburzeniom metabolicznym charakterystycznym dla niewydolności wątroby, w tym podwyższonemu stężeniu amoniaku i nieprawidłowej równowadze aminokwasów w osoczu, które prowadzą do encefalopatii wątrobowej i śpiączki. Roztwór charakteryzuje się wartością energetyczną 320 kcal/l, osmolarnością 770 mOsm/l oraz pH w zakresie 5,7–6,3, co jest istotne dla bezpieczeństwa i skuteczności infuzji dożylnej.

Właściwości farmakodynamiczne N-acetylo-L-cysteiny

N-acetylo-L-cysteina jest pochodną aminokwasu cysteiny, która odgrywa istotną rolę w organizmie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminosteril N-Hepa 8%, N-acetylo-L-cysteina występuje w stężeniu 0,70 g na 1000 ml roztworu, co odpowiada 0,52 g L-cysteiny. 1

Rola N-acetylo-L-cysteiny w zaburzeniach wątrobowych

U pacjentów z niewydolnością wątroby występują liczne zaburzenia metaboliczne, obejmujące przede wszystkim zwiększone stężenie amoniaku w osoczu oraz poważne zaburzenia równowagi składu aminokwasów w osoczu krwi. Charakteryzują się one zmniejszonym stężeniem aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu (walina, leucyna, izoleucyna) oraz zwiększonym stężeniem aminokwasów aromatycznych (tyrozyna, fenyloalanina, tryptofan) i metioniny. Dodatkowo obserwuje się wzmożony katabolizm białek. 2

Połączenie tych zaburzeń oraz wynikające z nich zmiany w mózgu uznawane są za główną przyczynę encefalopatii wątrobowej i śpiączki wątrobowej. 3

Mechanizm działania N-acetylo-L-cysteiny w zaburzeniach metabolicznych

N-acetylo-L-cysteina, jako składnik specjalistycznych roztworów aminokwasów takich jak Aminosteril N-Hepa 8%, przyczynia się do normalizacji zaburzeń metabolicznych występujących w niewydolności wątroby. W celu unormowania wspomnianych wcześniej zaburzeń za pomocą infuzji dożylnych, za korzystne uznaje się podawanie roztworów aminokwasów o specjalnie dostosowanym składzie, zawierających:

  • proporcjonalnie dużo aminokwasów o łańcuchu rozgałęzionym
  • proporcjonalnie mało aminokwasów aromatycznych i metioniny

4

Rola metaboliczna N-acetylo-L-cysteiny

N-acetylo-L-cysteina, podobnie jak inne aminokwasy wchodzące w skład białek obecnych w pożywieniu, jest wykorzystywana przez tkanki do syntezy białek, a jej nadmiar ulega licznym procesom metabolicznym. Badania wykazały efekt termogenny stosowanych infuzji aminokwasów, w tym N-acetylo-L-cysteiny. 5

Właściwości farmakodynamiczne w kontekście leczniczym

N-acetylo-L-cysteina jest składnikiem roztworu do infuzji Aminosteril N-Hepa 8%, który należy do grupy farmakoterapeutycznej: roztwory do żywienia pozajelitowego; aminokwasy (kod ATC: B05BA01). 6 W kontekście żywienia pozajelitowego u pacjentów z niewydolnością wątroby, N-acetylo-L-cysteina, jako pochodna cysteiny, przyczynia się do poprawy syntezy białek oraz zmniejszenia nasilenia procesów katabolicznych.

Parametry fizykochemiczne roztworu zawierającego N-acetylo-L-cysteinę

Roztwór Aminosteril N-Hepa 8% zawierający N-acetylo-L-cysteinę charakteryzuje się następującymi parametrami:

  • Całkowita zawartość aminokwasów: 80,00 g/l
  • Całkowita zawartość azotu: 12,90 g/l
  • Wartość energetyczna całkowita: 1340 kJ/l = 320 kcal/l
  • Osmolarność teoretyczna: 770 mOsm/l
  • Kwasowość roztworu: 12 – 25 mmol NaOH/l
  • pH: 5,7 – 6,3

7

Aminokwas Zawartość w 1000 ml roztworu Funkcja
N-acetylo-L-cysteina 0,70 g (co odpowiada 0,52 g L-cysteiny) Aktywny metabolicznie aminokwas, przyczyniający się do normalizacji zaburzeń w niewydolności wątroby
L-izoleucyna 10,40 g Aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA)
L-leucyna 13,09 g Aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA)
L-walina 10,08 g Aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA)
L-fenyloalanina 0,88 g Aminokwas aromatyczny (w zmniejszonej ilości)
L-metionina 1,10 g Aminokwas siarkowy (w zmniejszonej ilości)
L-tryptofan 0,70 g Aminokwas aromatyczny (w zmniejszonej ilości)

Specjalnie dobrane proporcje aminokwasów, w tym N-acetylo-L-cysteiny, w roztworze Aminosteril N-Hepa 8% są kluczowe dla osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego u pacjentów z niewydolnością wątroby. 8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl