Właściwości farmakodynamiczne leku Finomel

Finomel należy do grupy farmakoterapeutycznej: roztwory do żywienia pozajelitowego/mieszaniny, oznaczonej kodem ATC: B05 BA10. Produkt jest emulsją do infuzji dostarczającą kompleksowe składniki odżywcze w formie trójkomorowego worka, zawierającego aminokwasy, glukozę, tłuszcze oraz elektrolity, które po zmieszaniu tworzą białą emulsję.¹

Emulsja tłuszczowa – skład i działanie

Frakcja lipidowa produktu Finomel stanowi zaawansowaną mieszaninę tłuszczów pochodzących z czterech różnych źródeł, każde o specyficznych właściwościach farmakodynamicznych:²

• Olej sojowy (30%) – charakteryzuje się wysoką zawartością niezbędnych kwasów tłuszczowych. Zawiera głównie kwasy tłuszczowe omega-6, w szczególności kwas linolowy (około 55-60% zawartości). Zawiera również kwas alfa-linolenowy, należący do rodziny kwasów tłuszczowych omega-3 (około 8%). Ten składnik emulsji zapewnia niezbędną ilość egzogennych kwasów tłuszczowych, koniecznych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.³
• Triglicerydy średniołańcuchowe (25%) – zawierają nasycone kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha, które charakteryzują się szybkim metabolizmem. Te kwasy tłuszczowe podlegają intensywnemu utlenianiu, dostarczając organizmowi natychmiastowo dostępnej energii, co jest szczególnie istotne w stanach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego.⁴
• Olej z oliwek (25%) – dostarcza energii głównie w postaci jednonienasyconych kwasów tłuszczowych. Ich kluczową zaletą jest mniejsza podatność na peroksydację w porównaniu z wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, co zapewnia lepszą stabilność oksydacyjną emulsji i zmniejsza ryzyko powstawania szkodliwych nadtlenków lipidowych.⁵
• Olej rybi (20%) – wyróżnia się wysoką zawartością długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, szczególnie kwasu eikozapentaenowego (EPA) i kwasu dokozaheksaenowego (DHA). DHA pełni istotną funkcję strukturalną w błonach komórkowych, natomiast EPA jest prekursorem ważnych mediatorów biologicznych, takich jak prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny, które uczestniczą w regulacji procesów zapalnych i immunologicznych.⁶

Aminokwasy i elektrolity – funkcje metaboliczne

Aminokwasy zawarte w produkcie Finomel stanowią podstawowe elementy budulcowe białek organizmu. W warunkach fizjologicznych są wykorzystywane przede wszystkim do syntezy białek tkankowych, natomiast ich nadmiar jest kierowany do różnych szlaków metabolicznych. Badania kliniczne wykazały, że infuzja aminokwasów wywiera działanie termogeniczne, zwiększając wydatek energetyczny organizmu.⁷

Skład aminokwasowy produktu Finomel został opracowany tak, aby dostarczać pełnego spektrum zarówno aminokwasów egzogennych (niezbędnych), jak i endogennych, w proporcjach odpowiadających zapotrzebowaniu metabolicznemu. Produkt zawiera aminokwasy takie jak: alanina, arginina, glicyna, histydyna, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, fenyloalanina, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna i walina.⁸

Elektrolity zawarte w produkcie Finomel (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki, siarczany i cynk) odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu, prawidłowej funkcji komórkowej, równowagi kwasowo-zasadowej oraz regulacji ciśnienia osmotycznego.⁹

Glukoza – rola metaboliczna

Glukoza zawarta w produkcie Finomel pełni podstawową funkcję jako źródło energii dla tkanek i narządów. Jej obecność w emulsji przyczynia się do utrzymania prawidłowego stanu odżywienia pacjenta, zapewniając łatwo dostępne i efektywne źródło energii dla procesów metabolicznych. Glukoza stanowi także substrat dla syntezy glikogenu, nukleotydów oraz innych ważnych związków biologicznych.¹⁰

Składniki odżywcze i ich wartość energetyczna

Całkowita wartość energetyczna produktu Finomel jest optymalnie rozłożona między poszczególne składniki odżywcze. Tłuszcze stanowią 33% całkowitej podaży energii, co odpowiada fizjologicznym proporcjom makroskładników w diecie. Stosunek energii dostarczanej przez glukozę do energii pochodzącej z tłuszczów wynosi 59:41, co sprzyja efektywnemu wykorzystaniu substratów energetycznych i minimalizuje ryzyko powikłań metabolicznych.¹¹

Stosunek wartości energetycznej niebiałkowej do azotu wynosi 106 kcal/g, co zapewnia optymalne warunki do wykorzystania aminokwasów do syntezy białek, a nie jako źródła energii. Taki stosunek sprzyja utrzymaniu dodatniego bilansu azotowego u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.¹²

Właściwości fizykochemiczne

Finomel charakteryzuje się osmolarnością wynoszącą około 1440 mOsm/l oraz pH około 6,0 po zmieszaniu zawartości trzech komór. Te parametry fizykochemiczne zostały opracowane tak, aby zapewnić optymalną tolerancję i bezpieczeństwo stosowania produktu w żywieniu pozajelitowym.¹³

Przed zmieszaniem roztwory glukozy i aminokwasów są przezroczyste, bezbarwne lub lekko żółte i nie zawierają cząstek stałych, natomiast emulsja tłuszczowa jest biała i jednorodna. Po zmieszaniu zawartości trzech komór produkt stanowi jednorodną białą emulsję.¹⁴