zatrucie systemowe

Zatrucie systemowe (intoksykacja układowa) to stan patologiczny organizmu wywołany ekspozycją na substancje toksyczne, które po wchłonięciu do krwiobiegu wywierają negatywne działanie na wiele narządów i układów jednocześnie. W przeciwieństwie do zatruć miejscowych, zatrucia systemowe charakteryzują się objawami ogólnoustrojowymi, obejmującymi różne układy, w tym nerwowy, krążenia, oddechowy, pokarmowy, wydalniczy i inne.

Przyczyny zatruć systemowych mogą być różnorodne i obejmują ekspozycję na leki, substancje chemiczne, toksyny roślinne i zwierzęce, metale ciężkie, pestycydy, rozpuszczalniki czy gazy toksyczne. Drogi wchłaniania obejmują przewód pokarmowy (najczęstsza droga w zatruciach przypadkowych i samobójczych), drogi oddechowe, skórę oraz śluzówki. Istotne znaczenie ma również droga parenteralna, zwłaszcza w przypadku nadużywania substancji psychoaktywnych.

Obraz kliniczny zatrucia systemowego zależy od rodzaju toksyny, jej dawki, drogi wchłaniania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze objawy to zaburzenia świadomości, drgawki, zaburzenia oddychania, zaburzenia rytmu serca i ciśnienia tętniczego, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia termoregulacji oraz niewydolność wątroby i nerek. W przypadkach ciężkich zatruć może dojść do niewydolności wielonarządowej i śmierci.

Postępowanie w zatruciach systemowych obejmuje stabilizację funkcji życiowych, zapobieganie dalszemu wchłanianiu toksyny (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), przyspieszenie eliminacji (forsowana diureza, dializa, hemoperfuzja) oraz stosowanie swoistych odtrutek, jeśli są dostępne. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie substancji toksycznej na podstawie obrazu klinicznego, wywiadu oraz badań toksykologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl