Właściwości farmakokinetyczne leku Lipofundin MCT/LCT 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji zawierająca olej sojowy oczyszczony (100 g/1000 ml) oraz trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (100 g/1000 ml). Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego preparatu, uwzględniając jego biodostępność, dystrybucję w organizmie, metabolizm oraz wydalanie.¹

Biodostępność

Ze względu na dożylną drogę podania, biodostępność preparatu Lipofundin MCT/LCT 20% wynosi 100%. Oznacza to, że cała podana dawka leku jest bezpośrednio dostępna w układzie krążenia, bez konieczności przechodzenia procesu wchłaniania, jak ma to miejsce w przypadku leków podawanych innymi drogami.²

Dystrybucja w organizmie

Na maksymalne stężenie triglicerydów w osoczu po podaniu Lipofundin MCT/LCT 20% wpływa szereg czynników, do których należą: wielkość podanej dawki, prędkość infuzji, stan metaboliczny pacjenta oraz indywidualne cechy pacjenta, w tym poziom odżywienia. Przy prawidłowym stosowaniu preparatu zgodnie z zaleceniami, stężenie triglicerydów w osoczu nie powinno przekraczać wartości 4,6 mmol/l.³

Istotne różnice występują w powinowactwie różnych typów kwasów tłuszczowych do albumin osocza. Kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha (MCT) charakteryzują się mniejszym powinowactwem do albumin w porównaniu z kwasami długołańcuchowymi. W badaniach na modelach zwierzęcych, w których stosowano emulsje zawierające wyłącznie triglicerydy średniołańcuchowe, wykazano, że kwasy te mogą w przypadku przedawkowania przenikać przez barierę krew-mózg. Jednakże, w przypadku preparatu Lipofundin MCT/LCT 20%, który zawiera mieszaninę triglicerydów długo- i średniołańcuchowych, nie obserwowano takich działań niepożądanych. Dzieje się tak, ponieważ triglicerydy długołańcuchowe (LCT) hamują hydrolizę triglicerydów średniołańcuchowych, co znacząco ogranicza ryzyko niekorzystnego wpływu preparatu na tkankę mózgową.⁴

Transport przez łożysko

W przypadku stosowania u kobiet ciężarnych, istotne jest zrozumienie mechanizmu transportu kwasów tłuszczowych przez łożysko. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe o dużej długości łańcucha są pobierane przez tkanki łożyska z krwiobiegu matki, a następnie przekazywane do krwiobiegu płodu w kontrolowany sposób. Transport kwasów tłuszczowych przez barierę łożyskową jest procesem niezwykle złożonym, który angażuje liczne białka związane z błoną komórkową oraz białka cytozolowe wiążące się z kwasami tłuszczowymi.⁵

Proces ten obejmuje następujące etapy:

1. Łożysko przejmuje z krwiobiegu matki niezestryfikowane kwasy tłuszczowe oraz kwasy tłuszczowe uwalniane dzięki działaniu lipazy lipoproteinowej i śródbłonkowej.
2. Niezestryfikowane kwasy tłuszczowe wnikają do komórek łożyska na drodze biernej dyfuzji lub przy udziale specyficznych białek transportowych znajdujących się w błonie komórkowej.
3. Po wniknięciu do wnętrza komórki, niezestryfikowane kwasy tłuszczowe przyłączane są do białek cytozolowych wiążących kwasy tłuszczowe, co umożliwia ich interakcję z organellami subkomórkowymi, takimi jak siateczka śródplazmatyczna, mitochondria, krople lipidowe oraz peroksysomy.

Pomimo intensywnych badań, dokładny mechanizm transportu kwasów tłuszczowych przez łożysko nadal nie został w pełni wyjaśniony.⁶

Metabolizm

Po podaniu dożylnym, triglicerydy zawarte w preparacie Lipofundin MCT/LCT 20% ulegają procesowi hydrolizy, w wyniku którego powstają glicerol i kwasy tłuszczowe. Produkty te są następnie włączane do fizjologicznych szlaków metabolicznych organizmu, gdzie pełnią różnorodne funkcje:⁷

• Wytwarzanie energii – kwasy tłuszczowe są wykorzystywane jako substrat energetyczny w procesie beta-oksydacji
• Synteza cząsteczek biologicznie czynnych – z kwasów tłuszczowych powstają m.in. prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny
• Glukoneogeneza – glicerol może zostać wykorzystany do produkcji glukozy
• Resynteza tłuszczów – kwasy tłuszczowe mogą zostać ponownie zestryfikowane do triglicerydów i zmagazynowane w tkance tłuszczowej

Wydalanie

Okres półtrwania preparatu Lipofundin MCT/LCT 20% w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi około 9 minut. Zarówno triglicerydy pochodzące z oleju sojowego, jak i triglicerydy średniołańcuchowe są w organizmie całkowicie metabolizowane do dwutlenku węgla (CO₂) i wody (H₂O).⁸

Niewielkie ilości tłuszczów są tracone w procesie naturalnej odnowy komórek skóry i nabłonka. Co istotne, praktycznie nie dochodzi do wydalania składników preparatu przez nerki, co minimalizuje obciążenie tego narządu podczas terapii.⁹

Charakterystyka preparatu

Lipofundin MCT/LCT 20% jest emulsją typu oleju w wodzie o mlecznobiałym zabarwieniu. Preparat zawiera znaczące ilości niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (48,0-58,0 g/1000 ml) oraz kwasu α-linolenowego (5,0-11,0 g/1000 ml), które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.¹⁰

Warto podkreślić, że Lipofundin MCT/LCT 20% charakteryzuje się niską zawartością sodu (mniej niż 1 mmol/l), co jest istotne w przypadku pacjentów, u których konieczne jest ograniczenie podaży tego pierwiastka.<sup data-drug="Lipofundin MCT/LCT 20%" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Wartość kaloryczna 8095 (1935) Osmolarność teoretyczna [mOsm/l] 380 Kwasowość lub zasadowość miareczkowa (do pH 7,4) [mmol/l] 11