mitapivat
Mitapivat (znany również jako AG-348) to doustny aktywator kinazy pirogronianowej (PKR), który został zatwierdzony przez FDA w lutym 2022 roku do leczenia niedokrwistości hemolitycznej u dorosłych z niedoborem kinazy pirogronianowej (PK). Jest to pierwsza terapia celowana, zatwierdzona specyficznie dla tego rzadkiego schorzenia genetycznego.
Mechanizm działania mitapivatu polega na wiązaniu się z enzymem PKR i zwiększaniu jego aktywności w erytrocytach. Dzięki temu usprawnia glikolizę i przywraca homeostazę energetyczną czerwonych krwinek, co zmniejsza hemolizę i poprawia ich przeżywalność. W badaniach klinicznych wykazano, że lek ten skutecznie podnosi stężenie hemoglobiny u znacznego odsetka pacjentów z niedoborem PK.
Najczęstsze działania niepożądane mitapivatu obejmują nudności, bóle głowy, zmniejszenie stężenia estradiolu u mężczyzn oraz bezsenność. Lek jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Dawkowanie rozpoczyna się zwykle od 5 mg dwa razy dziennie, z możliwością zwiększenia dawki w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sierpowatokrwinkowa – Leczenie
Choroba sierpowatokrwinkowa (SCD) wymaga wieloaspektowego leczenia obejmującego farmakoterapię, profilaktykę powikłań oraz terapie potencjalnie lecznicze. Hydroksymocznik, stosowany od 9. miesiąca życia, zwiększa produkcję hemoglobiny płodowej (HbF), co skutkuje redukcją przełomów naczyniowo-okluzyjnych (VOC) o około 50%, zmniejszeniem hospitalizacji i zapotrzebowania na transfuzje. L-glutamina (od 5 lat) oraz kryzynalizumab (od 16 lat) również wykazują skuteczność w redukcji przełomów bólowych i hospitalizacji. Transfuzje krwi, w tym erytrocytafereza, są kluczowe w leczeniu ciężkiej niedokrwistości, prewencji udarów (skuteczność około 90% w prewencji wtórnej) oraz ostrego zespołu klatki piersiowej. Codzienna profilaktyka antybiotykowa (penicylina) i szczepienia przeciwko pneumokokom, Haemophilus influenzae i meningokokom są niezbędne ze względu na zwiększone ryzyko infekcji.
choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba sierpowatokrwinkowa, dysfagia, erytrocytafereza, exagamglogene autotemcel, hemoglobina płodowa, hemoliza, hydroksymocznik, L-glutamina, mitapivat, niedokrwistość, ostry zespół klatki piersiowej, profilaktyka antybiotykowa, przełom naczyniowo-okluzyjny, stan zapalny, terapia chelatująca, terapia genowa, terapia genowa in vivo, voxelotor, wektor lentiwirusowy - Leksykon chorób i schorzeń
Talasemia – Leczenie
Leczenie talasemii jest zindywidualizowane i zależy od typu oraz nasilenia choroby. W ciężkich postaciach (talasemia major) podstawą terapii są regularne transfuzje krwi co 2-5 tygodni, mające na celu utrzymanie poziomu hemoglobiny w zakresie 9,5-10,5 g/dl, co zapobiega powikłaniom i wspiera prawidłowy rozwój. Konieczne jest także stosowanie terapii chelatującej przy przeładowaniu żelazem, definiowanym jako stężenie żelaza w wątrobie ≥5 mg Fe/g suchej masy lub ferrytyna ≥800 ng/ml, z lekami takimi jak deferoksamina, deferypron czy deferazyroks. Przeszczepienie komórek macierzystych (HSCT) pozostaje jedyną metodą potencjalnie wyleczającą, jednak jest ograniczone dostępnością zgodnego dawcy i ryzykiem powikłań. Nowoczesne terapie genowe, takie jak betibeglogene autotemcel (Zynteglo) i exagamglogene autotemcel (Casgevy), wykazują wysoką skuteczność (>89% pacjentów osiąga niezależność od transfuzji), oferując nadzieję na trwałe wyleczenie talasemii zależnej od transfuzji u pacjentów powyżej 12 roku życia.
alloimmunizacja, cholecystektomia, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, CRISPR/Cas9, deferazyroks, deferoksamina, deferypron, exagamglogene autotemcel, hemoglobina płodowa, hemosyderoza, hepatomegalia, hepcydyna, hydroksymocznik, kwas foliowy, luspatercept, mitapivat, osteoporoza, powiększenie śledziony, przeładowanie żelazem, przeszczepienie szpiku kostnego, splenektomia, talasemia intermedia, talasemia major, terapia chelatująca, terapia genowa, transfuzja krwi, zwłóknienie wątroby