Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie produktu leczniczego Jeanine (0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu) może wiązać się z licznymi interakcjami z innymi lekami oraz substancjami. Przed wdrożeniem terapii kluczowe jest zapoznanie się z informacjami dotyczącymi stosowanych jednocześnie produktów leczniczych w celu identyfikacji potencjalnych interakcji.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Jeanine

Szczególnie istotne są interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą nasilać metabolizm hormonów płciowych, zwiększając ich klirens. Konsekwencją tych interakcji może być wystąpienie krwawień śródcyklicznych oraz zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej.²

Pacjentki stosujące leki indukujące enzymy mikrosomalne powinny, oprócz hormonalnej antykoncepcji, równocześnie stosować mechaniczne metody zapobiegania ciąży – zarówno podczas przyjmowania tych leków, jak i przez 28 dni po zakończeniu ich stosowania. W przypadku gdy okres konieczności stosowania dodatkowej metody antykoncepcji wykracza poza jedno opakowanie tabletek Jeanine, należy rozpocząć kolejne opakowanie bezpośrednio po zakończeniu poprzedniego, pomijając standardową 7-dniową przerwę.³

Substancje zwiększające klirens złożonych hormonalnych produktów antykoncepcyjnych

Do leków i substancji zwiększających klirens złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych należą:⁴

• Leki przeciwdrgawkowe: fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, prawdopodobnie również okskarbazepina, topiramat, felbamat
• Antybiotyki: ryfampicyna, gryzeofulwina
• Leki przeciwwirusowe: rytonawir
• Preparaty ziołowe: produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Warto zaznaczyć, że indukcja enzymów może wystąpić już po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia, osiągając maksimum po kilku tygodniach. Po zakończeniu terapii efekt indukcji enzymów może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.⁵

Substancje o zmiennym wpływie na klirens złożonych hormonalnych produktów antykoncepcyjnych

Niektóre leki mogą wykazywać zmienny wpływ na metabolizm złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych:⁶

• Inhibitory proteazy HIV/HCV – mogą powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów
• Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy – również wykazują zmienny wpływ na poziomy hormonów

Zmiany stężeń hormonów wywołane przez te leki mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.⁷

Substancje zmniejszające klirens złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych

Dienogest, składnik preparatu Jeanine, jest substratem cytochromu P450 (CYP) 3A4.⁸ Leki będące silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami tego enzymu mogą prowadzić do zwiększenia stężenia estrogenów i/lub progesteronu w osoczu:⁹

• Azolowe leki przeciwgrzybicze: itrakonazol, worykonazol, flukonazol
• Blokery kanału wapniowego: werapamil, diltiazem
• Antybiotyki makrolidowe: klarytromycyna, erytromycyna
• Produkty spożywcze: sok grejpfrutowy

W badaniach wykazano również, że etorykoksyb stosowany w dawkach 60-120 mg na dobę może zwiększać stężenie etynyloestradiolu w osoczu 1,4-1,6-krotnie, jeśli jest przyjmowany jednocześnie ze złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 0,035 mg etynyloestradiolu.¹⁰

Wpływ produktu leczniczego Jeanine na inne produkty lecznicze

Złożone doustne środki antykoncepcyjne, takie jak Jeanine, mogą wpływać na metabolizm innych leków. W konsekwencji stężenia tych leków w osoczu i tkankach mogą ulegać zwiększeniu (np. cyklosporyna) lub zmniejszeniu (np. lamotrygina).¹¹

Badania in vitro wskazują, że dienogest w dawkach terapeutycznych prawdopodobnie nie hamuje istotnie aktywności enzymów CYP.¹²

Etynyloestradiol natomiast wykazuje in vitro działanie hamujące na różne enzymy cytochromu P450:¹³

• Jest odwracalnym inhibitorem CYP2C19, CYP1A1 i CYP1A2
• Działa jako inhibitor mechanizmu opartego na CYP3A4/5, CYP2C8 i CYP2J2

W praktyce klinicznej podawanie antykoncepcji hormonalnej zawierającej etynyloestradiol nie prowadzi do istotnego wzrostu stężenia substratów CYP3A4 (np. midazolam), natomiast może powodować niewielki wzrost stężenia substratów CYP1A2, takich jak teofilina, lub umiarkowany wzrost w przypadku melatoniny i tyzanidyny.¹⁴

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje Jeanine z lekami stosowanymi w leczeniu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV). Badania kliniczne wykazały, że u pacjentek leczonych schematami zawierającymi:¹⁵

• ombitaswir, parytaprewir, rytonawir oraz dazabuwir (z rybawiryna lub bez)
• glekaprewir z pibrentaswirem
• sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem

obserwowano znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (ALT) do wartości ponad pięciokrotnie wyższych niż górna granica normy u kobiet stosujących jednocześnie preparaty zawierające etynyloestradiol.¹⁶

Z tego powodu pacjentki stosujące Jeanine powinny przed rozpoczęciem leczenia powyższymi kombinacjami leków przejść na alternatywne metody antykoncepcji (np. środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Powrót do stosowania Jeanine możliwy jest około 2 tygodnie po zakończeniu terapii przeciwwirusowej.¹⁷

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Przyjmowanie produktu Jeanine, podobnie jak innych steroidowych środków antykoncepcyjnych, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych:¹⁸

• Biochemiczne parametry czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek
• Stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
• Stężenia frakcji lipidów i lipoprotein
• Parametry metabolizmu węglowodanów
• Parametry krzepnięcia i fibrynolizy

Należy jednak podkreślić, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.¹⁹

Interakcje produktu leczniczego Jeanine z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Jeanine brak jest szczegółowych informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy wziąć pod uwagę potencjalne konsekwencje jednoczesnego stosowania.

Alkohol może wpływać na metabolizm hormonów steroidowych poprzez oddziaływanie na enzymy wątrobowe i zmieniać ich biodostępność. Ponadto, zarówno alkohol, jak i doustne środki antykoncepcyjne są metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do zwiększonego obciążenia tego narządu podczas jednoczesnego stosowania.

Spożywanie alkoholu może również nasilać działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, które są związane ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, szczególnie u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy.

Tabela interakcji produktu leczniczego Jeanine

Przed jednoczesnym stosowaniem jakichkolwiek produktów leczniczych z Jeanine należy zawsze zapoznać się z informacjami dotyczącymi tych produktów, aby rozpoznać możliwe interakcje.²⁰