Działania niepożądane
Amikacin Adamed 250 mg/ml

Amikacyna (250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest aminoglikozydowym antybiotykiem o potencjale ototoksycznym i nefrotoksycznym. Działania niepożądane obejmują nefrotoksyczność manifestującą się skąpomoczem, wzrostem stężenia kreatyniny, albuminurią, azotemią oraz obecnością erytro- i leukocytów w moczu, które w większości przypadków ustępują po odstawieniu leku. Ototoksyczność dotyczy głównie uszkodzenia nerwu ślimakowego, objawiającego się początkowo zaburzeniami słyszenia wysokich tonów, szumami usznymi, niedosłuchem, a w skrajnych przypadkach głuchotą nerwowo-czuciową. Ryzyko tych powikłań jest zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki oto- lub nefrotoksyczne, a także przy długotrwałej terapii lub dawkach przekraczających zalecane. Ponadto amikacyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich (anafilaksja, wstrząs anafilaktyczny), a także objawy neurotoksyczne (drżenie, parestezje, porażenie) i zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów, skurcze mięśni).

Działania niepożądane leku Amikacin Adamed

Amikacin Adamed (250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) należy do grupy antybiotyków aminoglikozydowych, które charakteryzują się specyficznym profilem działań niepożądanych. Wszystkie aminoglikozydy mogą wykazywać działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne oraz mogą powodować blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Te działania toksyczne występują częściej w określonych grupach pacjentów, w tym u osób z zaburzeniami czynności nerek, u pacjentów leczonych innymi lekami o działaniu oto- lub nefrotoksycznym oraz u osób leczonych przez dłuższy okres i/lub dawkami większymi niż zalecane.1

Nefrotoksyczność – wpływ na nerki

Amikacyna może wywoływać działania nefrotoksyczne, które w większości przypadków ustępują po przerwaniu podawania leku. Zaburzenia czynności nerek mogą objawiać się jako skąpomocz, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, albuminuria, azotemia oraz obecność czerwonych i białych krwinek w moczu. W poważniejszych przypadkach może dojść do ostrej niewydolności nerek lub toksycznej nefropatii.2

Ototoksyczność – wpływ na narząd słuchu i równowagi

Działanie toksyczne amikacyny na VIII nerw czaszkowy może prowadzić do utraty słuchu, utraty zdolności do utrzymania równowagi lub do obu tych powikłań jednocześnie. Amikacyna wpływa przede wszystkim na słuch. Uszkodzenie nerwu ślimakowego objawia się początkowo jako zaburzenie słyszenia wysokich tonów i pojawia się zazwyczaj przed kliniczną utratą słuchu. To uszkodzenie może być wykryte we wczesnym stadium za pomocą badań audiometrycznych. Skrajnymi następstwami ototoksyczności mogą być szumy uszne, niedosłuch a nawet głuchota nerwowo-czuciowa.3

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania amikacyny mogą wystąpić różne reakcje nadwrażliwości, od łagodnych, takich jak wysypka, świąd czy pokrzywka, do ciężkich, zagrażających życiu, jak reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny czy reakcja rzekomoanafilaktyczna. Objawy ze strony układu oddechowego mogą obejmować skurcz oskrzeli lub bezdech.4

Zaburzenia neurologiczne i mięśniowo-szkieletowe

Amikacyna może wpływać na układ nerwowy, wywołując takie objawy jak drżenie, parestezje, ból głowy, zaburzenia równowagi, a w rzadkich przypadkach nawet porażenie. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle stawów czy skurcze mięśni.5

Szczególne ostrzeżenia dotyczące podawania

Należy podkreślić, że amikacyna nie jest przeznaczona do podania do ciałka szklistego oka. Po nieautoryzowanym podaniu amikacyny do ciałka szklistego (wstrzyknięcie do oka) odnotowano poważne powikłania, takie jak zawał siatkówki i ślepota.6

Inne działania niepożądane

Pacjenci leczeni amikacyną mogą również doświadczać objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności i wymioty, które występują niezbyt często. Rzadko mogą wystąpić niedokrwistość, eozynofilia oraz hipomagnezemia. Niezbyt często dochodzi do nadkażeń lub kolonizacji przez lekooporne bakterie lub drożdżaki.7

Tabela działań niepożądanych leku Amikacin Adamed

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Nadkażenia lub kolonizacja przez lekooporne bakterie lub drożdżaki Długotrwałe stosowanie antybiotyku może prowadzić do namnażania się drobnoustrojów opornych
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko Niedokrwistość Zmniejszona liczba czerwonych krwinek lub obniżony poziom hemoglobiny
Eozynofilia Zwiększona liczba eozynofilów we krwi, często związana z reakcjami alergicznymi
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Odpowiedź anafilaktyczna (reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny i reakcja rzekomoanafilaktyczna), nadwrażliwość Poważne, czasem zagrażające życiu reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko Hipomagnezemia Obniżone stężenie magnezu we krwi mogące powodować osłabienie, drgawki
Zaburzenia układu nerwowego Rzadko Drżenie, parestezja, ból głowy, zaburzenie równowagi Objawy neurotoksyczności mogące świadczyć o wpływie leku na układ nerwowy
Częstość nieznana Porażenie Utrata funkcji motorycznych, najczęściej czasowa
Zaburzenia oka Rzadko Ślepota, zawał siatkówki Poważne powikłania oczne, zwłaszcza po nieprawidłowym podaniu leku do oka
Zaburzenia ucha i błędnika Rzadko Szumy uszne, niedosłuch Wczesne objawy ototoksyczności, mogące poprzedzać trwałą utratę słuchu
Częstość nieznana Głuchota, głuchota nerwowo-czuciowa Poważne, często nieodwracalne uszkodzenie słuchu
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia krwi mogące powodować zawroty głowy, osłabienie
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Częstość nieznana Bezdech, skurcz oskrzeli Poważne zaburzenia oddechowe, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością
Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często Nudności, wymioty Częste objawy nietolerancji ze strony przewodu pokarmowego
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Wysypka Objaw reakcji nadwrażliwości na lek
Rzadko Świąd, pokrzywka Reakcje alergiczne skórne wymagające często odstawienia leku
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Rzadko Bóle stawów, skurcze mięśni Objawy mogące wynikać z wpływu na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Rzadko Skąpomocz, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, albuminuria, azotemia, obecność czerwonych krwinek w moczu, obecność białych krwinek w moczu Objawy nefrotoksyczności, często odwracalne po odstawieniu leku
Częstość nieznana Ostra niewydolność nerek, toksyczna nefropatia, obecność komórek w moczu Poważne uszkodzenie nerek wymagające monitorowania funkcji nerek i często interwencji medycznej
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Rzadko Gorączka Może być objawem reakcji na lek lub nadkażenia

Monitorowanie działań niepożądanych

Należy podkreślić, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8

Szczególne grupy ryzyka

W przypadku leczenia amikacyną należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Do tej grupy należą:

  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – u tych osób znacznie wzrasta ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności
  • Pacjenci leczeni równocześnie innymi lekami o działaniu oto- lub nefrotoksycznym
  • Pacjenci leczeni przez dłuższy okres i/lub dawkami większymi niż zalecane
  • Pacjenci z zaburzeniami słuchu – amikacyna może nasilić istniejące problemy ze słuchem

W tych grupach pacjentów zaleca się szczególnie dokładne monitorowanie funkcji nerek oraz słuchu przed, w trakcie i po zakończeniu terapii amikacyną.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl