Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Butylohydroksyanizol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania butylohydroksyanizolu

Butylohydroksyanizol (E 320) jest substancją pomocniczą występującą w produkcie leczniczym Voltaren Forte 140 mg w ilości 2,90 mg na jeden plaster leczniczy. W kontekście oceny bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego, konieczne jest przeanalizowanie dostępnych danych przedklinicznych dotyczących zarówno substancji czynnej (diklofenaku sodowego), jak i substancji pomocniczych, w tym butylohydroksyanizolu.¹

Badania toksykologiczne substancji czynnej

Konwencjonalne badania przedkliniczne diklofenaku, w tym badania bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności oraz rakotwórczości, nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka poza tymi, które zostały wymienione w innych punktach charakterystyki produktu leczniczego. Należy jednak zwrócić uwagę na objawy toksyczności przewlekłej obserwowane w badaniach na zwierzętach po ogólnoustrojowym podaniu diklofenaku.²

W badaniach toksyczności przewlekłej diklofenaku główne objawy dotyczyły zmian i owrzodzeń w obrębie układu pokarmowego. Ponadto, w dwuletnim badaniu toksyczności u szczurów zaobserwowano zależną od dawki zwiększoną częstość występowania zakrzepów powodujących zamknięcie naczyń wieńcowych.³

Toksyczność reprodukcyjna

Badania na zwierzętach dotyczące toksycznego wpływu diklofenaku na reprodukcję wykazały, że substancja ta, podawana ogólnoustrojowo, powodowała zahamowanie owulacji u królików oraz nieprawidłowości implantacji i wczesnego rozwoju zarodka u szczurów. Dodatkowo stwierdzono, że diklofenak wydłużał czas trwania ciąży i porodu.⁴

Badania teratogenności

Potencjalne działanie teratogenne diklofenaku oceniano na trzech gatunkach zwierząt laboratoryjnych: szczurach, myszach i królikach. Po zastosowaniu dawek toksycznych dla matki obserwowano opóźnienie wzrostu i śmierć płodu. Na podstawie dostępnych danych nieklinicznych diklofenak uznano za lek nieteratogenny. Co istotne, dawki poniżej progu toksyczności dla matki nie wykazywały wpływu na rozwój potomstwa po urodzeniu.⁵

Tolerancja miejscowa

Konwencjonalne badania dotyczące tolerancji miejscowej diklofenaku nie wykazały żadnych szczególnych zagrożeń dla ludzi, co ma istotne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania produktu Voltaren Forte, który jest podawany miejscowo w postaci plastra leczniczego.⁶

Ocena ryzyka środowiskowego

W kontekście bezpieczeństwa środowiskowego należy podkreślić, że diklofenak stanowi zagrożenie dla środowiska wodnego, co zostało potwierdzone w ocenie ryzyka środowiskowego (ERA).⁷

Butylohydroksyanizol – dane przedkliniczne

W charakterystyce produktu leczniczego Voltaren Forte 140 mg wskazano, że każdy plaster leczniczy zawiera 2,90 mg butylohydroksyanizolu (E 320) jako substancji pomocniczej. Butylohydroksyanizol (BHA) jest syntetycznym przeciwutleniaczem stosowanym w wielu produktach farmaceutycznych i spożywczych.⁸

W dostępnych danych przedklinicznych dotyczących produktu Voltaren Forte 140 mg nie przedstawiono szczegółowych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych konkretnie z butylohydroksyanizolem. Ogólne dane niekliniczne dotyczące bezpieczeństwa produktu, obejmujące badania bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności i rakotwórczości, wskazują na brak szczególnych zagrożeń dla człowieka.⁹

Przenikanie przezskórne substancji pomocniczych

W przypadku plastrów leczniczych, takich jak Voltaren Forte 140 mg, istotnym aspektem jest ocena przenikania przez skórę nie tylko substancji czynnej, ale również substancji pomocniczych, w tym butylohydroksyanizolu. W dostępnych danych przedklinicznych nie wskazano na szczególne ryzyko związane z przenikaniem butylohydroksyanizolu przez skórę w ilości zawartej w plastrze (2,90 mg).¹⁰

Ocena bezpieczeństwa miejscowego

Badania tolerancji miejscowej produktu Voltaren Forte 140 mg, zawierającego zarówno diklofenak sodowy (substancję czynną), jak i butylohydroksyanizol (substancję pomocniczą), nie wykazały żadnych szczególnych zagrożeń dla ludzi, co sugeruje akceptowalny profil bezpieczeństwa produktu przy stosowaniu miejscowym.¹¹

Podsumowanie danych przedklinicznych

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych dotyczących produktu Voltaren Forte 140 mg, zawierającego diklofenak sodowy jako substancję czynną oraz butylohydroksyanizol jako substancję pomocniczą, nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dla człowieka wynikających z konwencjonalnych badań bezpieczeństwa farmakologicznego, genotoksyczności i rakotwórczości. Obserwowane działania niepożądane w badaniach na zwierzętach dotyczyły głównie diklofenaku podawanego ogólnoustrojowo i obejmowały zmiany w obrębie układu pokarmowego oraz wpływ na reprodukcję.¹²

Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest fakt, że badania tolerancji miejscowej nie wykazały szczególnych zagrożeń dla ludzi, co ma kluczowe znaczenie dla produktu podawanego w postaci plastra leczniczego, zawierającego zarówno diklofenak sodowy, jak i butylohydroksyanizol.¹³