Właściwości farmakokinetyczne leku Voltaren Sport

Poznanie farmakokinetyki diklofenaku w postaci żelu do stosowania miejscowego jest kluczowe dla zrozumienia jego działania terapeutycznego. Voltaren SPORT (11,6 mg/g diklofenaku dietyloamoniowego) charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego skuteczność w leczeniu miejscowym.¹

Wchłanianie

Przenikanie przezskórne diklofenaku po aplikacji żelu Voltaren SPORT jest uwarunkowane wieloma czynnikami. Ilość wchłanianego leku zależy od czterech głównych parametrów: czasu kontaktu preparatu ze skórą, wielkości powierzchni aplikacji, całkowitej dawki zastosowanej miejscowo oraz stopnia nawilżenia skóry.²

W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że po aplikacji 2,5 g żelu Voltaren SPORT na powierzchnię 500 cm², organizm wchłania około 6% ilości diklofenaku w porównaniu do podania doustnego w postaci tabletek. Ocena ta opiera się na pomiarze ilości leku wydalanego przez nerki.³

Istotne jest, że zastosowanie opatrunku okluzyjnego przez 10 godzin znacząco zwiększa wchłanianie diklofenaku – nawet trzykrotnie w porównaniu do aplikacji bez okluzji.⁴

Dystrybucja

Po miejscowym zastosowaniu żelu Voltaren SPORT na stawy kolanowe i rąk, diklofenak można wykryć w osoczu krwi, tkance maziówkowej oraz w płynie maziówkowym. Jednak maksymalne stężenie leku w osoczu jest około 100-krotnie niższe niż po podaniu doustnym tabletek Voltaren.⁵

Wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie – aż 99,7% diklofenaku wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminami (99,4%).⁶

Szczególną cechą diklofenaku jest jego zdolność do kumulacji w skórze, która działa jak naturalny rezerwuar leku. Pozwala to na ciągłe, powolne uwalnianie substancji czynnej do głębiej położonych tkanek. Dodatkowo, diklofenak wykazuje preferencyjną dystrybucję do tkanek objętych stanem zapalnym, gdzie może osiągać stężenia nawet 20-krotnie wyższe niż w osoczu krwi.⁷

Metabolizm

Proces biotransformacji diklofenaku obejmuje złożone przemiany biochemiczne. Główne szlaki metaboliczne to:

• Pojedyncza lub wielokrotna hydroksylacja cząsteczki
• Glukuronidacja produktów hydroksylacji
• Częściowa glukuronidacja niezmienionej cząsteczki diklofenaku

Powyższe procesy prowadzą do powstania kilku metabolitów, z których część zachowuje aktywność biologiczną.⁸

Eliminacja

Klirens nerkowy diklofenaku wynosi 263 ± 56 ml/minutę. Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza jest stosunkowo krótki i mieści się w przedziale od 1 do 2 godzin.⁹

W procesie metabolizmu diklofenaku powstaje kilka istotnych metabolitów:

• Cztery metabolity (w tym dwa biologicznie aktywne) – charakteryzują się krótkim okresem półtrwania wynoszącym od 1 do 3 godzin
• Piąty metabolit (3′-hydroksy-4′-metoksy-diklofenak) – ma dłuższy okres półtrwania, ale jest nieaktywny biologicznie

Zarówno diklofenak, jak i jego metabolity są wydalane głównie drogą nerkową z moczem.¹⁰

Farmakokinetyka u pacjentów ze schorzeniami narządowymi

Badania nad farmakokinetyką diklofenaku w żelu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wykazały, że nie dochodzi do kumulacji leku ani jego metabolitów w tej grupie chorych.¹¹

W przypadku pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub wyrównaną marskością wątroby, parametry farmakokinetyczne i metabolizm diklofenaku nie różnią się od tych obserwowanych u osób bez schorzeń wątroby.¹²