plamy różane
Plamy różane (erythema nodosum) to zapalenie tkanki podskórnej, które objawia się pojawieniem się bolesnych, wypukłych, czerwonych lub fioletowych guzków, najczęściej na przedniej powierzchni goleni. Zmiany mogą również występować na udach i przedramionach. Guzki te mają tendencję do zlewania się i tworzenia większych ognisk zapalnych.
Etiologia plam różanych jest zróżnicowana – mogą być one objawem zakażeń (np. paciorkowcowych, gruźlicy), chorób zapalnych jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), sarkoidozy, reakcji na niektóre leki (sulfonamidy, doustne środki antykoncepcyjne) lub chorób nowotworowych. W około 30-50% przypadków przyczyna pozostaje nieustalona.
Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne mające na celu identyfikację choroby podstawowej. W leczeniu najważniejsze jest usunięcie przyczyny, a objawowo stosuje się leki przeciwzapalne, odpoczynek i elewację kończyn. Plamy różane zwykle ustępują samoistnie w ciągu 3-6 tygodni, niekiedy pozostawiając przejściowe przebarwienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja salmonellowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Salmonelloza to zakażenie przewodu pokarmowego wywołane przez bakterie Gram-ujemne Salmonella, które najczęściej przenoszone są przez surowe lub niedogotowane produkty zwierzęce oraz nieumytych warzywa i owoce. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 12-72 godzin od ekspozycji i obejmują biegunkę (czasem z krwią), gorączkę, ból brzucha, nudności i wymioty, utrzymujące się 4-7 dni. U osób z prawidłową odpornością przebieg jest zwykle łagodny, natomiast u niemowląt, osób starszych i immunosupresyjnych może dojść do powikłań takich jak odwodnienie, bakteriemia czy zakażenia pozajelitowe. Kluczowa jest ocena stanu nawodnienia (np. napięcie skóry, wilgotność błon śluzowych, diureza >30 ml/godz., ciśnienie skurczowe ≥90 mmHg) oraz monitorowanie parametrów życiowych. Leczenie opiera się głównie na terapii objawowej i nawadnianiu (1,5-2,5 l/24h plus 200 ml na każde luźne wypróżnienie u dorosłych), a antybiotykoterapia jest zarezerwowana dla ciężkich przypadków, bakteriemii, zakażeń pozajelitowych oraz pacjentów z grup wysokiego ryzyka (niemowlęta <3 miesiąca, osoby >50 r.ż., immunosupresja). Zalecane antybiotyki to fluorochinolony, azytromycyna i cefalosporyny III generacji.
antybiotykoterapia, azytromycyna, bakteria Gram-ujemna, bakteriemia, bilans płynów, cefalosporyna trzeciej generacji, diagnoza pielęgniarska, doustny płyn nawadniający, dur brzuszny, fluorochinolon, hipertermia, hipotensja ortostatyczna, infekcja salmonellowa, izolacja kontaktowa, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwwymiotny, nietolerancja aktywności, odwodnienie, plamy różane, przewód pokarmowy, salmonelloza, stan nawodnienia, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie pozajelitowe, zakażenie uogólnione, zapalenie kości i stawów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zatrucie pokarmowe, żywienie pozajelitowe