Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenta MX 75 75 mcg/h

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Fenta MX 75

Przedkliniczne dane dotyczące fentanylu pochodzą z wielu konwencjonalnych badań farmakologicznych oraz badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, które nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym produktu Fenta MX 75 – system transdermalny o szybkości uwalniania 75 mikrogramów/godzinę.¹

Wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa

W ramach oceny bezpieczeństwa stosowania fentanylu przeprowadzono standardowe badania mające na celu określenie potencjalnego wpływu tej substancji na reprodukcję i rozwój organizmów. Badania te realizowano z zastosowaniem fentanylu podawanego drogą pozajelitową.²

Wyniki tych badań wskazują, że fentanyl nie wpływał na płodność samców szczurów. Natomiast w przypadku samic szczurów niektóre badania wykazały negatywne skutki w postaci zmniejszonej płodności oraz zwiększonej śmiertelności zarodków.³

Istotny jest fakt, że zaobserwowane działanie na zarodki nie wynikało z bezpośredniego wpływu fentanylu na rozwijający się zarodek, lecz było konsekwencją toksyczności substancji dla organizmu matki.⁴

Potencjał teratogenny

Badania teratogenności przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych – szczurach i królikach. W żadnym z tych badań nie stwierdzono działania teratogennego fentanylu, co oznacza, że substancja ta nie wykazuje tendencji do wywoływania wad rozwojowych płodu.⁵

Rozwój przed- i pourodzeniowy

W badaniach oceniających rozwój przed- i pourodzeniowy zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie przeżywalności potomstwa po podaniu dawek fentanylu, które wywoływały jedynie nieznaczne zmniejszenie masy ciała matek.⁶

Efekt ten mógł wystąpić z dwóch potencjalnych przyczyn:

• zmienionej opieki matek nad potomstwem (zaburzenie instynktu macierzyńskiego pod wpływem fentanylu)
• bezpośredniego wpływu fentanylu na organizmy potomstwa

⁷

Pomimo obserwowanych różnic w przeżywalności, nie stwierdzono wpływu fentanylu na rozwój fizyczny oraz behawioralny przeżywającego potomstwa.⁸

Potencjał mutagenny

Potencjał mutagenny fentanylu badano w różnych modelach doświadczalnych:

• W badaniach in vivo przeprowadzonych na gryzoniach – wyniki negatywne (brak działania mutagennego)
• W badaniach na bakteriach – wyniki negatywne (brak działania mutagennego)
• W badaniach in vitro w hodowlach komórkowych ssaków – wyniki pozytywne (obserwowano działanie mutagenne)

⁹

Należy podkreślić, że działanie mutagenne fentanylu w hodowlach komórkowych ssaków obserwowano jedynie przy zastosowaniu dużych stężeń substancji, znacznie przekraczających poziomy występujące podczas terapii. Zjawisko to jest charakterystyczne również dla innych opioidowych leków przeciwbólowych. Z tego powodu ryzyko działania mutagennego przy stosowaniu dawek terapeutycznych jest oceniane jako mało prawdopodobne.¹⁰

Potencjał rakotwórczy

W celu oceny potencjalnego działania rakotwórczego fentanylu przeprowadzono długoterminowe (dwuletnie) badanie na szczurach rasy Sprague Dawley. W badaniu tym zwierzęta otrzymywały codzienne wstrzyknięcia podskórne chlorowodorku fentanylu. Wyniki tego badania nie wykazały żadnego działania onkogennego badanej substancji.¹¹