Działania niepożądane
Dailiport 5 mg

Takrolimus, stosowany w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Dailiport), jest silnym lekiem immunosupresyjnym, którego profil działań niepożądanych jest złożony i często trudny do jednoznacznego określenia ze względu na współistniejące choroby i politerapię. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia oraz nadciśnienie tętnicze i bezsenność. Szczególnie istotne klinicznie są zakażenia oportunistyczne, takie jak zakażenia wirusem cytomegalii (CMV), nefropatia związana z wirusem BK oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) wywołana przez wirusa JC, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym niewydolności narządów i śmierci. Długotrwała immunosupresja zwiększa także ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry.

Działania niepożądane leku Dailiport

Takrolimus, substancja czynna produktu leczniczego Dailiport w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest lekiem immunosupresyjnym, którego stosowanie wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych. Należy zaznaczyć, że profil działań niepożądanych jest często trudny do ustalenia ze względu na chorobę podstawową pacjenta i jednoczesne stosowanie wielu innych leków.1

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych zgłaszanych najczęściej, występujących u ponad 10% pacjentów (czyli z częstością określaną jako bardzo często), wymienia się:

Te objawy występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów przyjmujących Dailiport.10% pacjentów) są: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>2

Kategorie częstości działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Dailiport klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Dailiport" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (3

  • Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów
  • Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczególne zagrożenia związane z zakażeniami i nowotworami

U pacjentów stosujących immunosupresję z wykorzystaniem takrolimusu obserwowano specyficzne zakażenia, które stanowią istotne ryzyko kliniczne:4

Istotnym problemem związanym z długotrwałą immunosupresją jest zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów. Pacjenci przyjmujący takrolimus mają podwyższone ryzyko występowania:5

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów otrzymujących takrolimus mogą wystąpić reakcje alergiczne i rzekomoanafilaktyczne, które w niektórych przypadkach mogą mieć poważny, zagrażający życiu charakter.6

Tabela działań niepożądanych leku Dailiport

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych leku Dailiport z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko / Bardzo rzadko / Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia Zakażenia oportunistyczne, w tym zakażenia bakteryjne, grzybicze, wirusowe i pierwotniakowe Posocznica Zakażenie wirusem CMV, nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia związana z wirusem JC
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Zaburzenia limfoproliferacyjne związane z EBV, nowotwory skóry
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia Zaburzenia krzepnięcia, pancytopenia Mikroangiopatia zakrzepowa, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna
Zaburzenia endokrynologiczne Hirsutyzm
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Cukrzyca, hiperglikemia, hiperkaliemia Jadłowstręt, kwasica metaboliczna, hiperurykemia, hiponatremia, hipomagnezemia, hipofosfatemia, hipokalcemia Odwodnienie, hiperlipidemia
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Niepokój, dezorientacja, depresja, zaburzenia nastroju Omamy, zaburzenia psychotyczne
Zaburzenia układu nerwowego Drżenie Bóle głowy, drgawki, parestezje, zawroty głowy Encefalopatia, krwawienia wewnątrzczaszkowe Neuropatia, neurotoksyczność
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie, światłowstręt Zaćma Ślepota korowa
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Niedosłuch Głuchota neurosensoryczna
Zaburzenia serca Zaburzenia niedokrwienne naczyń wieńcowych, tachykardia Niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca Kardiomiopatia
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Incydenty zakrzepowo-zatorowe, niedociśnienie Wstrząs, zawał
Zaburzenia układu oddechowego Duszność, zaburzenia miąższu płuc, wysięk opłucnowy, zapalenie gardła Zespół ostrej niewydolności oddechowej
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia, zapalenie błony śluzowej żołądka Niedrożność jelit, zapalenie trzustki, refluks żołądkowo-przełykowy Perforacja przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Zapalenie dróg żółciowych, uszkodzenie komórek wątrobowych, cholestaza, zapalenie wątroby Choroba żylno-okluzyjna wątroby, niewydolność wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, świąd, łysienie, trądzik Zapalenie skóry, fotowrażliwość Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle stawów, kurcze mięśni, bóle kończyn Osłabienie mięśni Zmniejszenie ruchliwości
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia czynności nerek Niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz Martwica cewek nerkowych, zespół hemolityczno-mocznicowy Nefropatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Bolesne miesiączkowanie, krwawienie z macicy
Zaburzenia ogólne Gorączka, astenia, obrzęki, zmęczenie, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi Niewydolność wielonarządowa, objawy grypopodobne Zwiększenie masy ciała, uczucie dyskomfortu
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wartości parametrów czynności wątroby Wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Powikłania infekcyjne

Szczególnie niebezpiecznym aspektem terapii takrolimusem jest zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, a nawet zagrożenia życia. Zakażenia wirusem CMV mogą dotyczyć różnych narządów i układów, w tym przewodu pokarmowego, płuc, wątroby czy ośrodkowego układu nerwowego.7

Nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepionej nerki, a nawet do jej utraty. Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) związana z zakażeniem wirusem JC to rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, często kończące się śmiercią lub trwałym uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego.

Ryzyko rozwoju nowotworów

Długotrwała immunosupresja takrolimusem zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w szczególności:8

  • Zaburzenia limfoproliferacyjne – związane z reaktywacją wirusa Epsteina-Barr (EBV) mogą występować w formie od łagodnej po agresywną, potencjalnie śmiertelną
  • Nowotwory skóry – zarówno nieczerniakowate raki skóry (rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy), jak i czerniak złośliwy
  • Inne nowotwory narządowe – o większej częstości niż w populacji ogólnej

Zaburzenia nerek

Zaburzenia czynności nerek należą do najczęstszych działań niepożądanych takrolimusu i mogą prowadzić do przewlekłej niewydolności nerek. Nefrotoksyczność takrolimusu może manifestować się jako:10% pacjentów) są: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>9

  • Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy
  • Białkomocz
  • Krwiomocz
  • Zmniejszenie filtracji kłębuszkowej

Zaburzenia neurologiczne

Drżenie należy do najczęstszych objawów neurologicznych związanych z takrolimusem. Inne poważne zaburzenia neurologiczne obejmują:

  • Drgawki
  • Encefalopatię
  • Krwawienia wewnątrzczaszkowe
  • Neuropatię

Zaburzenia metaboliczne

Zaburzenia metaboliczne związane z takrolimusem mogą wymagać dodatkowej interwencji terapeutycznej i regularnego monitorowania. Należą do nich:10% pacjentów) są: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>10

  • Hiperglikemia i cukrzyca – wymagające niekiedy włączenia leków przeciwcukrzycowych
  • Hiperkaliemia – mogąca prowadzić do zaburzeń rytmu serca
  • Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej
  • Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze występuje bardzo często u pacjentów leczonych takrolimusem i może wymagać intensywnego leczenia hipotensyjnego. Nieleczone nadciśnienie zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz przyspiesza progresję uszkodzenia nerek.10% pacjentów) są: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>11

Reakcje alergiczne

Reakcje alergiczne i rzekomoanafilaktyczne mogą mieć gwałtowny przebieg i zagrażać życiu pacjenta. Wymagają one natychmiastowej interwencji medycznej, włącznie z podaniem adrenaliny, kortykosteroidów i leków przeciwhistaminowych.12

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl