Przeciwwskazania stosowania
Kwas chlorogenowy

Przeciwwskazania stosowania kwasu chlorogenowego. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Kwas chlorogenowy jest związkiem z grupy polifenoli, który występuje w wyciągach z różnych roślin leczniczych, w tym w wyciągu z ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea), stanowiącym główny składnik aktywny produktu leczniczego Echinerba. Przy przepisywaniu preparatów zawierających kwas chlorogenowy należy uwzględnić szereg przeciwwskazań, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania kwasu chlorogenowego zawartego w preparatach z jeżówki jest nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej złożonych Compositae). U pacjentów z historią reakcji alergicznych na rośliny z tej rodziny istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych. W takich przypadkach należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatów zawierających kwas chlorogenowy pochodzący z tych roślin.²

Choroby przebiegające z zaburzeniami odporności

Kwas chlorogenowy z uwagi na swoje właściwości immunomodulujące jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami związanymi z dysfunkcją układu odpornościowego. Należy kategorycznie odradzić stosowanie preparatów zawierających tę substancję w następujących przypadkach:³

• Infekcje przewlekłe – gruźlica, ze względu na ryzyko zaostrzenia procesu chorobowego
• Infekcje wirusowe – zakażenie wirusem HIV oraz AIDS, gdzie modulacja odpowiedzi immunologicznej może prowadzić do niekorzystnej progresji choroby
• Choroby nowotworowe układu krwiotwórczego – białaczki różnego typu, gdzie zmiana parametrów immunologicznych może interferować z procesem leczenia

⁴

Choroby autoimmunologiczne

Szczególną grupę przeciwwskazań stanowią choroby o podłożu autoimmunologicznym, w których przypadku stosowanie kwasu chlorogenowego może prowadzić do nasilenia objawów poprzez potencjalną stymulację układu odpornościowego. Do takich chorób należą:⁵

• Stwardnienie rozsiane (SM) – choroba demielinizacyjna ośrodkowego układu nerwowego, której przebieg może ulec zaostrzeniu pod wpływem substancji immunomodulujących
• Choroby układowe tkanki łącznej (kolagenozy) – grupa chorób obejmująca m.in. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Sjögrena, gdzie modulacja odpowiedzi immunologicznej może prowadzić do nasilenia objawów

⁶

Stany immunosupresji

Farmakologiczna immunosupresja stanowi również istotne przeciwwskazanie do stosowania kwasu chlorogenowego. Dotyczy to pacjentów po przeszczepach narządów, lub osób przyjmujących leki immunosupresyjne z innych wskazań. W tych przypadkach kwas chlorogenowy, poprzez potencjalną zdolność do modyfikowania odpowiedzi immunologicznej, może zakłócać działanie leków immunosupresyjnych, co w konsekwencji mogłoby prowadzić do odrzucenia przeszczepu lub destabilizacji stanu klinicznego pacjenta.⁷

Inne uwagi kliniczne

Produkt leczniczy Echinerba, zawierający kwas chlorogenowy jako jeden z aktywnych składników wyciągu z ziela jeżówki purpurowej (100 mg wyciągu suchego), powinien być przepisywany z ostrożnością, z uwzględnieniem pełnego profilu przeciwwskazań. Należy podkreślić, że jedna tabletka zawiera nie mniej niż 1 mg kwasów polifenolowych w przeliczeniu na kwas chlorogenowy, co stanowi istotną dawkę aktywną biologicznie.⁸

Przy ocenie możliwości zastosowania preparatów zawierających kwas chlorogenowy należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący występowania nadwrażliwości na rośliny z rodziny astrowatych oraz chorób układu immunologicznego. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z przeciwwskazań, należy rozważyć alternatywne metody terapii.⁹