Interakcje leku
Atofab 10 mg
Atomoksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina), które mogą zwiększyć ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie, a stężenie maksymalne Css,max 3-4-krotnie, co wymaga wolniejszego zwiększania dawki i uważnego monitorowania tolerancji. Przeciwwskazane jest łączenie atomoksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Ponadto, atomoksetyna może nasilać działanie beta₂-agonistów (np. salbutamolu), co wymaga monitorowania częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy dawkach dożylnych 600 µg salbutamolu i dawkach atomoksetyny 60 mg dwa razy na dobę. Istotne jest także ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych grupy IA i III, neuroleptyków, moksyfloksacyny, erytromycyny, metadonu, meflochiny, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, litu i cyzaprydu, co wymaga monitorowania EKG.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ inhibitorów enzymu CYP2D6 na metabolizm atomoksetyny
- Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)
- Interakcje z salbutamolem i innymi agonistami receptora beta₂
- Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT
- Interakcje z lekami obniżającymi próg drgawkowy
- Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi
- Interakcje z produktami wpływającymi na ciśnienie krwi
- Interakcje z lekami wpływającymi na noradrenalinę
- Interakcje z lekami wpływającymi na pH żołądka
- Interakcje z lekami wiążącymi się z białkami osocza
- Interakcje atomoksetyny z alkoholem
- Tabela interakcji atomoksetyny z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Atomoksetyna (substancja czynna preparatu Atofab) może wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami, co wynika przede wszystkim z jej metabolizmu przez enzym CYP2D6 oraz oddziaływania na układ noradrenergiczny. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych interakcji lekowych, które należy uwzględnić podczas terapii produktem Atofab.1
Wpływ inhibitorów enzymu CYP2D6 na metabolizm atomoksetyny
Jednoczesne stosowanie atomoksetyny z inhibitorami enzymu CYP2D6 może znacząco zwiększyć ekspozycję na ten lek. Dotyczy to w szczególności selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) takich jak fluoksetyna i paroksetyna, a także innych leków hamujących ten enzym, jak chinidyna czy terbinafina. U pacjentów otrzymujących te leki ekspozycja na atomoksetynę może zwiększyć się od 6 do 8 razy, a stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css,max) może wzrosnąć od 3 do 4 razy.2
W przypadku takiej terapii skojarzonej zaleca się:
- Wolniejsze zwiększanie dawki atomoksetyny3
- Zastosowanie mniejszej docelowej dawki atomoksetyny4
- Ponowną ocenę odpowiedzi klinicznej i tolerancji leku u pacjentów, którym zalecono stosowanie inhibitora CYP2D6 po ustaleniu optymalnej dawki atomoksetyny lub u których przerwano podawanie inhibitora CYP2D65
Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie atomoksetyny i silnych inhibitorów enzymów cytochromu P450 (innych niż CYP2D6) u pacjentów z wolno metabolizującym CYP2D6, ponieważ ryzyko istotnego klinicznie zwiększenia ekspozycji na atomoksetynę w warunkach in vivo nie jest w pełni poznane.6
Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)
Jednoczesne stosowanie atomoksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy jest przeciwwskazane. Atomoksetyny nie należy stosować jednocześnie z IMAO ze względu na ryzyko poważnych interakcji wpływających na metabolizm neuroprzekaźników.7
Interakcje z salbutamolem i innymi agonistami receptora beta₂
Stosowanie atomoksetyny u pacjentów przyjmujących duże dawki salbutamolu (lub innych beta₂ agonistów) w nebulizacji lub ogólnoustrojowo wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość nasilenia wpływu tych leków na układ sercowo-naczyniowy.8
Badania dotyczące tej interakcji dały sprzeczne wyniki:
- W jednym badaniu salbutamol podawany dożylnie (600 µg przez 2 godziny) w skojarzeniu z atomoksetyną (60 mg dwa razy na dobę przez 5 dni) powodował zwiększenie szybkości akcji serca i ciśnienia krwi. Efekt ten był najsilniejszy na początku jednoczesnego stosowania leków, ale po 8 godzinach parametry powracały do wartości wyjściowych.9
- W innym badaniu z udziałem zdrowych, dorosłych osób rasy żółtej, intensywnie metabolizujących atomoksetynę, jednoczesne krótkotrwałe stosowanie atomoksetyny (80 mg raz na dobę przez 5 dni) nie zwiększało wpływu standardowej dawki salbutamolu podawanego w inhalacji (200 µg) na ciśnienie krwi oraz szybkość akcji serca.10
Ze względu na potencjalne ryzyko interakcji zaleca się:
- Monitorowanie szybkości akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi podczas jednoczesnego stosowania tych leków11
- W razie istotnego zwiększenia szybkości akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi może być uzasadniona modyfikacja dawek tych leków12
Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT
Istnieje ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu atomoksetyny z innymi lekami powodującymi wydłużenie tego parametru. Do takich leków należą:13
- Leki neuroleptyczne
- Leki przeciwarytmiczne grupy IA i III
- Moksyfloksacyna
- Erytromycyna
- Metadon
- Meflochina
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Lit
- Cyzapryd
Interakcje z lekami obniżającymi próg drgawkowy
Podczas terapii atomoksetyną mogą wystąpić napady drgawek. Ryzyko to może się zwiększyć przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny z takimi lekami jak:14
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Leki neuroleptyczne
- Fenotiazyny
- Butyrofenon
- Meflochina
- Chlorochina
- Bupropion
- Tramadol
Dodatkowo, szczególną ostrożność należy zachować podczas zaprzestawania jednoczesnego stosowania benzodiazepin ze względu na możliwość wystąpienia napadów drgawek po odstawieniu tych leków.15
Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi
Atomoksetyna może zmniejszać skuteczność leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego poprzez swoje działanie zwiększające ciśnienie krwi. Podczas stosowania takich połączeń zaleca się:16
- Zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny z lekami przeciwnadciśnieniowymi
- Uważne kontrolowanie ciśnienia krwi
- W razie znaczących zmian ciśnienia przeprowadzenie oceny leczenia atomoksetyną lub lekami przeciwnadciśnieniowymi17
Interakcje z produktami wpływającymi na ciśnienie krwi
Ze względu na możliwość nasilonego wpływu na ciśnienie tętnicze krwi, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny i produktów wpływających na ciśnienie lub leków zwiększających ciśnienie krwi (takich jak salbutamol). Zaleca się:18
- Uważne kontrolowanie ciśnienia krwi
- W razie znaczących zmian ciśnienia przeprowadzenie oceny leczenia atomoksetyną lub lekami zwiększającymi ciśnienie krwi19
Interakcje z lekami wpływającymi na noradrenalinę
Ze względu na możliwe addycyjne lub synergistyczne działanie farmakologiczne, należy zachować ostrożność w razie jednoczesnego stosowania atomoksetyny i leków oddziałujących z noradrenaliną. Do takich leków należą:20
- Produkty przeciwdepresyjne:
- Imipramina
- Wenlafaksyna
- Mirtazapina
- Leki obkurczające naczynia krwionośne:
- Pseudoefedryna
- Fenylefryna
Interakcje z lekami wpływającymi na pH żołądka
Leki zwiększające pH żołądka, takie jak wodorotlenek magnezu, wodorotlenek glinu czy omeprazol, nie wpływają na biodostępność atomoksetyny.21
Interakcje z lekami wiążącymi się z białkami osocza
Badania in vitro z atomoksetyną i innymi silnie wiążącymi się lekami w stężeniach terapeutycznych nie wykazały istotnych interakcji w zakresie wiązania z białkami. Warfaryna, kwas acetylosalicylowy, fenytoina ani diazepam nie wpływały na wiązanie się atomoksetyny z albuminą ludzką. Podobnie, atomoksetyna nie miała wpływu na wiązanie się tych związków z albuminą ludzką.22
Interakcje atomoksetyny z alkoholem
Chociaż w dostępnych danych dla produktu Atofab nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji atomoksetyny z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne ryzyko interakcji ze względu na właściwości farmakologiczne leku. Atomoksetyna, jako lek działający na ośrodkowy układ nerwowy, może potencjalnie wchodzić w interakcje z alkoholem, co może prowadzić do następujących konsekwencji:
- Nasilenie działania uspokajającego
- Zaburzenia funkcji poznawczych i psychomotorycznych
- Potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego
- Nasilenie działania alkoholu na wątrobę, gdzie metabolizowana jest również atomoksetyna
Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii atomoksetyną. Pacjenci powinni zostać poinformowani o możliwym nasileniu działania alkoholu i związanych z tym ryzykiem podczas jednoczesnego przyjmowania leku Atofab.
Tabela interakcji atomoksetyny z innymi lekami
| Grupa leków/substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Zalecenia kliniczne | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego | Przeciwwskazane | Bardzo wysoki |
| Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia atomoksetyny o 6-8 razy | Wolniejsze zwiększanie dawki, niższa dawka docelowa, monitoring | Wysoki |
| Salbutamol i inni agoniści receptora beta₂ | Farmakodynamiczna | Nasilony wpływ na układ sercowo-naczyniowy | Monitorowanie HR i BP, ewentualna modyfikacja dawek | Średni |
| Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne IA i III, neuroleptyki, niektóre antybiotyki) | Farmakodynamiczna | Addytywny wpływ na wydłużenie odstępu QT | Ostrożne stosowanie, monitorowanie EKG | Wysoki |
| Leki obniżające próg drgawkowy (SSRI, TLPD, neuroleptyki, tramadol) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko drgawek | Ostrożne stosowanie, monitoring | Średni |
| Leki przeciwnadciśnieniowe | Farmakodynamiczna | Zmniejszenie skuteczności leków przeciwnadciśnieniowych | Monitorowanie BP, ewentualna modyfikacja dawek | Średni |
| Leki zwiększające ciśnienie krwi | Farmakodynamiczna | Nasilony wpływ presorowy | Monitorowanie BP, ewentualna modyfikacja dawek | Średni |
| Leki wpływające na noradrenalinę (imipramina, wenlafaksyna, mirtazapina, pseudoefedryna, fenylefryna) | Farmakodynamiczna | Addycyjne lub synergistyczne działanie | Ostrożne stosowanie, monitoring | Średni |
| Leki zwiększające pH żołądka (antacyda, inhibitory pompy protonowej) | Farmakokinetyczna | Brak wpływu na biodostępność atomoksetyny | Brak szczególnych zaleceń | Niski |
| Leki silnie wiążące się z białkami (warfaryna, ASA, fenytoina, diazepam) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wypierania z połączeń z białkami | Brak szczególnych zaleceń | Niski |
| Benzodiazepiny (odstawienie) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko drgawek po odstawieniu BZD | Stopniowe odstawianie BZD | Średni |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN, wpływ na układ sercowo-naczyniowy | Zalecane unikanie alkoholu | Średni |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania