Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Atofab

Produkt leczniczy Atofab zawierający atomoksetynę wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na szereg istotnych zagrożeń i niezbędnych środków ostrożności, które należy podjąć podczas leczenia pacjentów z ADHD. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

U pacjentów leczonych atomoksetyną odnotowano przypadki zachowań samobójczych obejmujących próby samobójcze oraz myśli samobójcze. Badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą wykazały, że zachowania te występowały niezbyt często, jednakże z większą częstotliwością u dzieci i młodzieży leczonych atomoksetyną w porównaniu do grupy placebo, w której nie zgłoszono takich przypadków. U dorosłych pacjentów nie stwierdzono różnic w częstości występowania zachowań samobójczych między grupą przyjmującą atomoksetynę a grupą otrzymującą placebo. Pacjenci rozpoczynający leczenie ADHD przy użyciu Atofab powinni być uważnie obserwowani pod kątem występowania lub nasilania się zachowań samobójczych.²

Ryzyko sercowo-naczyniowe i nagły zgon

Zgłaszano przypadki nagłego zgonu u pacjentów ze strukturalnymi zaburzeniami czynności serca przyjmujących atomoksetynę w standardowych dawkach. Poważne strukturalne wady serca same w sobie zwiększają ryzyko nagłej śmierci, dlatego u pacjentów z takimi rozpoznanymi wadami, Atofab może być stosowany wyłącznie z zachowaniem szczególnej ostrożności i po konsultacji ze specjalistą kardiologiem.³

Atomoksetyna może wpływać na tętno i ciśnienie tętnicze krwi. U większości pacjentów przyjmujących ten lek obserwuje się niewielkie przyspieszenie tętna (średnio poniżej 10 uderzeń/min) i/lub zwiększenie ciśnienia krwi (średnio poniżej 5 mm Hg). Jednakże zgromadzone dane z badań klinicznych wskazują, że u około 8-12% dzieci i młodzieży oraz 6-10% dorosłych występują bardziej znaczące zmiany tętna (20 uderzeń/min lub więcej) i ciśnienia tętniczego krwi (15-20 mm Hg lub więcej). Co więcej, analiza tych badań wykazała, że u około 15-26% dzieci i nastolatków oraz 27-32% dorosłych, u których stwierdzono takie istotne zmiany parametrów krążeniowych, wzrosty te utrzymywały się lub ulegały nasileniu w trakcie leczenia. Długotrwale utrzymujące się podwyższone ciśnienie tętnicze krwi może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak przerost mięśnia sercowego.⁴

Monitorowanie układu krążenia

Przed rozpoczęciem leczenia atomoksetyną należy przeprowadzić dokładną ocenę pacjenta pod kątem obecności chorób układu krążenia w wywiadzie oraz wykonać badania w celu wykrycia potencjalnych schorzeń kardiologicznych. W przypadku wstępnego rozpoznania możliwości występowania choroby układu krążenia, konieczne jest przeprowadzenie specjalistycznej konsultacji kardiologicznej.⁵

Zaleca się systematyczne monitorowanie parametrów krążeniowych poprzez pomiar i zapis tętna oraz ciśnienia tętniczego krwi zgodnie z następującym schematem:

• przed rozpoczęciem leczenia
• w trakcie terapii
• po każdej modyfikacji dawki
• następnie nie rzadziej niż co 6 miesięcy

W przypadku dzieci zaleca się korzystanie z siatki centylowej do oceny parametrów, natomiast u dorosłych należy postępować zgodnie z aktualnie obowiązującymi wytycznymi dotyczącymi nadciśnienia tętniczego.⁶

Przeciwwskazania kardiologiczne: Produktu Atofab nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego lub mózgowo-naczyniowego. Atomoksetynę należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów, u których istniejące zaburzenia mogą ulegać pogorszeniu ze względu na wzrost ciśnienia krwi i częstości rytmu serca, np. u pacjentów z nadciśnieniem, tachykardią lub schorzeniami układu sercowo-naczyniowego lub mózgowo-naczyniowego.⁷

Pacjenci, u których podczas leczenia atomoksetyną wystąpią objawy takie jak: kołatanie serca, powysiłkowy ból w klatce piersiowej, omdlenie o niewyjaśnionej przyczynie, duszność lub inne niepokojące objawy ze strony układu krążenia, powinni być niezwłocznie skierowani na specjalistyczne badanie kardiologiczne.⁸

Wpływ na układ mózgowo-naczyniowy

Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka chorób mózgowo-naczyniowych (takimi jak zaburzenia sercowo-naczyniowe w wywiadzie, jednoczesne stosowanie leków zwiększających ciśnienie tętnicze krwi) po rozpoczęciu leczenia atomoksetyną powinni być systematycznie badani podczas każdej wizyty lekarskiej pod kątem wystąpienia przedmiotowych i podmiotowych objawów neurologicznych.⁹

Ryzyko uszkodzenia wątroby

Bardzo rzadko zgłaszano spontaniczne przypadki uszkodzenia wątroby w przebiegu leczenia atomoksetyną, objawiające się zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych, podwyższeniem stężenia bilirubiny oraz żółtaczką. Istnieją również bardzo rzadkie doniesienia o ciężkim uszkodzeniu wątroby, w tym przypadkach ostrej niewydolności wątroby. W razie wystąpienia żółtaczki lub wyników badań laboratoryjnych wskazujących na uszkodzenie wątroby należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Atofab. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia atomoksetyną u tych pacjentów.¹⁰

Zaburzenia psychiczne

Objawy psychotyczne lub maniakalne: Stosowanie atomoksetyny w zalecanych dawkach może prowadzić do wystąpienia polekowych zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych, takich jak omamy, urojenia, mania lub pobudzenie u pacjentów, u których wcześniej nie stwierdzono psychozy ani manii. W przypadku pojawienia się takich objawów należy rozważyć rolę sprawczą atomoksetyny oraz ewentualną konieczność odstawienia leku. Nie można wykluczyć, że produkt leczniczy Atofab może powodować zaostrzenie istniejących zaburzeń psychotycznych lub maniakalnych.¹¹

Zachowania agresywne i wrogość: W trakcie badań klinicznych wrogość (głównie agresja, zachowania buntownicze i przejawy gniewu) obserwowano częściej u dzieci, młodzieży i dorosłych leczonych atomoksetyną niż w grupie otrzymującej placebo. Chwiejność emocjonalną obserwowano częściej u dzieci leczonych atomoksetyną w porównaniu do grupy placebo. Należy uważnie monitorować pacjentów pod kątem występowania lub nasilania się zachowań agresywnych, wrogości lub chwiejności emocjonalnej.¹²

Reakcje alergiczne

Choć niezbyt często, u pacjentów przyjmujących atomoksetynę zgłaszano reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, wysypkę, obrzęk naczynioruchowy oraz pokrzywkę. Należy zachować czujność wobec potencjalnych objawów nadwrażliwości.¹³

Drażniące działanie produktu

Kapsułek produktu Atofab nie należy otwierać ze względu na drażniące działanie atomoksetyny na oczy. W przypadku kontaktu zawartości kapsułki z okiem należy natychmiast przemyć je wodą i skontaktować się z lekarzem. Ręce oraz ewentualnie zanieczyszczone powierzchnie powinny być niezwłocznie umyte.¹⁴

Ryzyko wystąpienia drgawek

W trakcie stosowania atomoksetyny mogą wystąpić drgawki. Podczas wprowadzania leczenia u pacjentów z dodatnim wywiadem w kierunku drgawek należy zachować szczególną ostrożność. W przypadku wystąpienia napadu drgawek lub zwiększenia częstości napadów o nieustalonej przyczynie należy rozważyć przerwanie stosowania atomoksetyny.¹⁵

Wzrost i rozwój

Podczas leczenia atomoksetyną u dzieci i młodzieży należy systematycznie kontrolować wzrost i rozwój pacjenta. U pacjentów wymagających długotrwałego leczenia konieczne jest prowadzenie monitorowania ich stanu. W przypadku dzieci i młodzieży, u których obserwuje się niewystarczający wzrost lub przyrost masy ciała, należy rozważyć zmniejszenie dawki leku lub przerwanie leczenia.¹⁶

Dostępne dane kliniczne nie wskazują na szkodliwy wpływ atomoksetyny na funkcje poznawcze i dojrzewanie płciowe pacjentów, jednakże długoterminowe dane dotyczące stosowania leku są ograniczone. Z tego powodu pacjenci wymagający długotrwałego leczenia powinni być szczególnie uważnie obserwowani.¹⁷

Współistniejące zaburzenia

W kontrolowanych badaniach klinicznych nie zaobserwowano nasilenia tików u pacjentów z ADHD i współistniejącymi przewlekłymi tikami ruchowymi lub zespołem Tourette’a leczonych atomoksetyną w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo.¹⁸

U pacjentów dorosłych z ADHD i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi nie zaobserwowano nasilenia depresji podczas stosowania atomoksetyny w porównaniu z grupą placebo. Podobnie, w dwóch kontrolowanych badaniach (jedno z udziałem dzieci i młodzieży, drugie z udziałem pacjentów dorosłych) nie odnotowano nasilenia stanów lękowych u pacjentów z ADHD i współistniejącymi zaburzeniami lękowymi otrzymujących atomoksetynę w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo.¹⁹

Po wprowadzeniu produktu do obrotu u pacjentów leczonych atomoksetyną rzadko zgłaszano przypadki stanów lękowych i depresji lub obniżonego nastroju oraz bardzo rzadko tiki.²⁰

Ograniczenia wiekowe

Produktu Atofab nie należy stosować u pacjentów poniżej 6 lat, ponieważ nie ustalono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania atomoksetyny w tej grupie wiekowej.²¹

Inne wskazania do stosowania

Atomoksetyna nie jest wskazana do stosowania w leczeniu epizodów dużej depresji i/lub lęku, gdyż wyniki badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem osób dorosłych w tych wskazaniach, ale bez ADHD, nie wykazały jakichkolwiek różnic w działaniu w porównaniu z placebo.²²