Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atomoksetyna, jako lek stosowany w leczeniu ADHD, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi przy równoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis możliwych interakcji z uwzględnieniem mechanizmów ich powstawania oraz znaczenia klinicznego.¹

Wpływ innych leków na atomoksetynę

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) są bezwzględnie przeciwwskazane podczas terapii atomoksetyną ze względu na ryzyko poważnych interakcji, które mogą prowadzić do niebezpiecznych powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego. Jednoczesne stosowanie tych leków jest zabronione.²

Inhibitory enzymu CYP2D6 (takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – SSRI, np. fluoksetyna, paroksetyna, a także chinidyna i terbinafina) mogą znacząco wpływać na metabolizm atomoksetyny. U pacjentów przyjmujących te leki ekspozycja na atomoksetynę może zwiększyć się 6-8 razy, a stężenie maksymalne w stanie równowagi (Css max) może wzrosnąć około 3-4 razy. Wynika to z faktu, że atomoksetyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się wolniejsze zwiększanie dawki atomoksetyny oraz potencjalne zmniejszenie jej dawki docelowej.³

Gdy pacjent otrzyma zalecenie stosowania inhibitora CYP2D6 po ustaleniu optymalnej dawki atomoksetyny lub gdy przerwano podawanie inhibitora enzymu CYP2D6, konieczna jest ponowna ocena odpowiedzi klinicznej i tolerancji leku w celu ewentualnej modyfikacji dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6 podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny i silnych inhibitorów innych enzymów cytochromu P450.⁴

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Salbutamol i inni agoniści receptora beta2 stosowane w dużych dawkach (zwłaszcza podawane w nebulizacji lub ogólnoustrojowo) mogą nasilać wpływ atomoksetyny na układ sercowo-naczyniowy. Badania kliniczne wykazały niejednoznaczne wyniki tej interakcji. W jednym badaniu ogólnoustrojowe podawanie salbutamolu (600 µg dożylnie przez 2 godziny) w skojarzeniu z atomoksetyną (60 mg dwa razy na dobę przez 5 dni) zwiększało tętno i ciśnienie krwi, przy czym efekt ten był najbardziej zaznaczony na początku jednoczesnego stosowania tych leków, a po 8 godzinach parametry powracały do wartości wyjściowych.⁵

Z kolei inne badanie przeprowadzone u zdrowych osób dorosłych rasy żółtej, intensywnie metabolizujących atomoksetynę, nie wykazało zwiększonego wpływu na ciśnienie krwi i szybkość akcji serca przy jednoczesnym krótkotrwałym stosowaniu atomoksetyny (80 mg raz na dobę przez 5 dni) i standardowej dawki salbutamolu podawanego w inhalacji (200 µg). Szybkość akcji serca po kilku inhalacjach salbutamolu (800 µg) była podobna zarówno po zastosowaniu atomoksetyny, jak i bez jej stosowania.⁶

Podczas jednoczesnego stosowania atomoksetyny i salbutamolu (lub innego agonisty receptora beta2) zaleca się monitorowanie szybkości akcji serca i ciśnienia tętniczego krwi. W przypadku istotnego zwiększenia tych parametrów może być konieczna modyfikacja dawkowania obu leków.⁷

Leki wydłużające odstęp QT mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca przy jednoczesnym stosowaniu z atomoksetyną. Do tej grupy należą:

• Leki neuroleptyczne – stosowane w leczeniu zaburzeń psychotycznych⁸
• Leki przeciwarytmiczne grupy IA i III – stosowane w leczeniu zaburzeń rytmu serca⁹
• Antybiotyki (moksyfloksacyna, erytromycyna) – stosowane w leczeniu infekcji bakteryjnych¹⁰
• Inne leki (metadon, meflochina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, lit, cyzapryd)¹¹

Podobne ryzyko występuje przy jednoczesnym stosowaniu atomoksetyny z lekami zaburzającymi równowagę elektrolitową (np. leki moczopędne z grupy tiazydów) oraz z inhibitorami enzymu CYP2D6.¹²

Interakcje z lekami obniżającymi próg drgawkowy

Podczas stosowania atomoksetyny mogą wystąpić napady drgawek, dlatego szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy, takich jak:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, imipramina) – stosowane w leczeniu depresji¹³
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – stosowane w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych¹⁴
• Leki neuroleptyczne (w tym fenotiazyny i butyrofenony) – stosowane w leczeniu psychoz¹⁵
• Leki przeciwmalaryczne (meflochina, chlorochina)¹⁶
• Inne leki (buproprion, tramadol)¹⁷

Dodatkowo należy zachować szczególną ostrożność podczas zaprzestawania jednoczesnego stosowania benzodiazepin z uwagi na możliwość wystąpienia napadów drgawek po odstawieniu tych leków.¹⁸

Interakcje z lekami wpływającymi na ciśnienie tętnicze

Leki przeciwnadciśnieniowe stosowane jednocześnie z atomoksetyną mogą wykazywać zmniejszoną skuteczność, ponieważ atomoksetyna może podwyższać ciśnienie tętnicze krwi. Podczas jednoczesnej terapii tymi lekami należy uważnie monitorować ciśnienie krwi, a w przypadku znaczących jego zmian należy rozważyć modyfikację dawkowania atomoksetyny lub leków przeciwnadciśnieniowych.¹⁹

Środki zwiększające ciśnienie krwi (takie jak salbutamol) mogą, w połączeniu z atomoksetyną, wywoływać nasilony efekt hipertensyjny. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest systematyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego i w razie znaczących jego zmian wskazana jest modyfikacja leczenia.²⁰

Interakcje z lekami oddziałującymi na noradrenalinę

Leki oddziałujące na noradrenalinę mogą wykazywać addycyjne lub synergistyczne działanie farmakologiczne z atomoksetyną, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy ich jednoczesnym stosowaniu. Do tej grupy należą:

• Leki przeciwdepresyjne, takie jak imipramina, wenlafaksyna i mirtazapina – działające poprzez wpływ na układ noradrenergiczny²¹
• Leki obkurczające naczynia krwionośne, takie jak pseudoefedryna czy fenylefryna – często obecne w preparatach przeciw przeziębieniu²²

Interakcje z lekami wpływającymi na pH żołądka

Leki zwiększające pH żołądka, takie jak wodorotlenek magnezu, wodorotlenek glinu czy omeprazol, nie mają wpływu na dostępność biologiczną atomoksetyny, co oznacza, że mogą być bezpiecznie stosowane równocześnie bez konieczności modyfikacji dawkowania.²³

Interakcje z lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza

Badania in vitro z atomoksetyną i innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami osocza w stężeniach terapeutycznych nie wykazały istotnych interakcji. Warfaryna, kwas acetylosalicylowy, fenytoina i diazepam nie wpływały na wiązanie się atomoksetyny z albuminą ludzką. Podobnie atomoksetyna nie wpływała na wiązanie się tych leków z albuminą ludzką.²⁴

Interakcje atomoksetyny z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Atomoksetyna Medice nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym spożyciu ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Alkohol może wpływać na ośrodkowy układ nerwowy i potencjalnie nasilać niektóre działania niepożądane atomoksetyny, takie jak:

• Senność i zaburzenia koncentracji uwagi
• Wpływ na ciśnienie tętnicze i układ sercowo-naczyniowy
• Zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń funkcji wątroby (ponieważ zarówno atomoksetyna jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie)

Dodatkowo, ze względu na fakt, że atomoksetyna jest stosowana głównie w terapii ADHD, jednoczesne spożywanie alkoholu może negatywnie wpływać na efektywność leczenia. Pacjentom zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii atomoksetyną.

Tabela interakcji lekowych z atomoksetyną