Działania niepożądane
Atomoksetyna Medice 40 mg
Atomoksetyna Medice, stosowana w leczeniu ADHD, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych w populacjach dzieci, młodzieży oraz dorosłych. U dzieci najczęściej obserwuje się ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które zwykle mają charakter przejściowy i rzadko prowadzą do przerwania terapii. Nudności, wymioty i senność występują u 10-11% pacjentów, głównie w pierwszym miesiącu leczenia. U dorosłych dominują objawy ze strony układu żołądkowo-jelitowego (nudności 26,7%, suchość w jamie ustnej 18,4%), układu nerwowego (ból głowy 16,3%, bezsenność 11,3%) oraz zaburzenia psychiczne, w tym ryzyko zachowań samobójczych i psychoz. Atomoksetyna może powodować istotne zmiany kardiologiczne, takie jak wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie tętna, a także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT, co wymaga monitorowania parametrów sercowo-naczyniowych podczas terapii.
- Działania niepożądane atomoksetyny
- Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi atomoksetyny
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia wątroby
- Zaburzenia neuropsychiatryczne
- Zaburzenia układu moczowo-płciowego
- Inne poważne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych atomoksetyny
- Uwagi dodatkowe dotyczące działań niepożądanych
Działania niepożądane atomoksetyny
Atomoksetyna Medice jest lekiem stosowanym w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Jak każdy lek, atomoksetyna może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego pacjenta one wystąpią. Profil bezpieczeństwa leku różni się nieznacznie w populacji dzieci i młodzieży w porównaniu do populacji osób dorosłych.1
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży
W badaniach kontrolowanych placebo u dzieci najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: ból głowy (19%), ból brzucha (18%) i zmniejszenie łaknienia (16%). Objawy te rzadko prowadziły do przerwania leczenia – częstość rezygnacji z terapii z powodu bólu głowy wynosiła zaledwie 0,1%, bólu brzucha – 0,2%, a zmniejszenia łaknienia – 0,0%.2
Należy podkreślić, że ból brzucha i zmniejszenie łaknienia zwykle mają charakter przejściowy. W związku ze zmniejszeniem łaknienia u części pacjentów może wystąpić opóźnienie przyrostu masy ciała i wzrostu, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Jest to jednak zjawisko przemijające – w trakcie długotrwałej terapii pacjenci leczeni atomoksetyną zazwyczaj osiągają średnią masę ciała i wzrost przewidywany względem wartości wyjściowych.3
Innymi częstymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi głównie w pierwszym miesiącu leczenia są nudności, wymioty i senność, występujące u 10-11% pacjentów. Objawy te są jednak zwykle łagodne lub umiarkowane, przemijające i rzadko prowadzą do przerwania leczenia (częstość rezygnacji ≤0,5%).4
Atomoksetyna wpływa na układ noradrenergiczny, co może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie tętna zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Zgłaszano także przypadki niedociśnienia ortostatycznego (0,2%) oraz omdleń (0,8%), dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami predysponującymi do niedociśnienia.5
Profil bezpieczeństwa u dorosłych
W badaniach klinicznych u dorosłych z ADHD działania niepożądane najczęściej dotyczyły układu żołądkowo-jelitowego, układu nerwowego oraz zaburzeń psychicznych. Najczęściej zgłaszanymi zdarzeniami niepożądanymi (≥5%) były: zmniejszenie łaknienia (14,9%), bezsenność (11,3%), ból głowy (16,3%), suchość w jamie ustnej (18,4%) i nudności (26,7%).6
Większość tych działań niepożądanych miała nasilenie łagodne lub umiarkowane. Do najczęściej zgłaszanych działań o dużym nasileniu należały nudności, bezsenność, osłabienie i ból głowy. Na szczególną uwagę zasługują zgłoszenia o zatrzymaniu moczu lub uczuciu parcia na pęcherz, które należy traktować jako potencjalnie związane z przyjmowaniem atomoksetyny.7
Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi atomoksetyny
Zaburzenia układu krążenia
Atomoksetyna może powodować istotne klinicznie zmiany w układzie sercowo-naczyniowym. Obserwowano zwiększenie ciśnienia tętniczego oraz przyspieszenie akcji serca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. U pacjentów odnotowano również przypadki wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.8
U niektórych pacjentów zgłaszano kołatanie serca, częstoskurcz zatokowy oraz tachykardię. Szczególnie niepokojącym objawem jest zespół Raynauda, charakteryzujący się napadowym niedokrwieniem kończyn, co objawia się uczuciem zimna w kończynach.9
Zaburzenia wątroby
Poważnym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem atomoksetyny jest ryzyko wystąpienia hepatotoksyczności. Zgłaszano przypadki nieprawidłowych wyników testów wątrobowych, zwiększonego stężenia bilirubiny we krwi, żółtaczki, zapalenia wątroby, uszkodzenia wątroby, a nawet ostrej niewydolności wątroby.10
Uszkodzenie wątroby może przebiegać gwałtownie i prowadzić do ostrej niewydolności narządu, co stanowi stan zagrażający życiu. Dlatego też podczas terapii atomoksetyną konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia.11
Zaburzenia neuropsychiatryczne
Atomoksetyna może wywoływać liczne zaburzenia neuropsychiatryczne, które w niektórych przypadkach mogą być niebezpieczne. Do najpoważniejszych należą zachowania samobójcze, agresja, wrogość, a nawet psychozy (w tym omamy).12
Ponadto zgłaszano przypadki napadów drgawkowych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z padaczką lub predyspozycjami do drgawek. Inne niepokojące objawy neurologiczne to zawroty głowy, omdlenia, drżenie, parestezje oraz niedoczulica.13
Zaburzenia układu moczowo-płciowego
Stosowanie atomoksetyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych zaburzeń układu moczowo-płciowego. U pacjentów opisywano trudności z oddawaniem moczu, zatrzymanie moczu, a u osób dorosłych także nagłe parcie na mocz.14
Szczególnie niebezpiecznym działaniem niepożądanym jest priapizm – długotrwały, bolesny wzwód prącia niezwiązany z pobudzeniem seksualnym, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. U mężczyzn zgłaszano również ból narządów płciowych, zaburzenia erekcji i wytrysku, a nawet brak wytrysku.15
Inne poważne działania niepożądane
Do innych istotnych klinicznie działań niepożądanych atomoksetyny należą:
- Duszność – objaw, który może wskazywać na powikłania ze strony układu oddechowego
- Reakcje alergiczne – w tym zapalenie skóry, świąd, wysypka, pokrzywka
- Ból w klatce piersiowej – wymagający szczególnej uwagi ze względu na możliwe implikacje kardiologiczne
16
Tabela działań niepożądanych atomoksetyny
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania u dzieci i młodzieży | Częstość występowania u dorosłych |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Bardzo często (≥1/10) | Bardzo często (≥1/10) |
| Anoreksja (utrata łaknienia) | Często (≥1/100 do <1/10) | Nieobserwowane lub niezgłaszane | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Często (≥1/100 do <1/10) | Bardzo często (≥1/10) |
| Drażliwość, wahania nastroju, pobudzenie, lęk, depresja, obniżony nastrój, tiki | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zmniejszenie libido, zaburzenia snu | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zachowania samobójcze, agresja, wrogość, chwiejność emocjonalna | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Psychozy (w tym omamy) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Bardzo często (≥1/10) | Bardzo często (≥1/10) |
| Senność | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zawroty głowy, parestezje, drżenie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Omdlenie, migrena, niedoczulica | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Napady drgawkowe | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia oka | Rozszerzenie źrenic | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Nieobserwowane lub niezgłaszane |
| Niewyraźne widzenie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, częstoskurcz zatokowy, tachykardia | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Wydłużenie odstępu QT | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zaczerwienienie, uderzenia gorąca | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Uczucie zimna w kończynach | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Zespół Raynauda | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Nudności | Często (≥1/100 do <1/10) | Bardzo często (≥1/10) | |
| Suchość w jamie ustnej | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Bardzo często (≥1/10) | |
| Wymioty | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaparcie, niestrawność, wzdęcie z oddawaniem gazów | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększone stężenie bilirubiny we krwi, nieprawidłowe/podwyższone wyniki testów wątrobowych | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Żółtaczka, zapalenie wątroby, uszkodzenie wątroby, ostra niewydolność wątroby | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zapalenie skóry, świąd, wysypka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Nadmierne pocenie się | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Reakcje alergiczne, pokrzywka | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Skurcze mięśni | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Trudności z oddawaniem moczu, zatrzymanie moczu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Bolesne lub trudne oddawanie moczu | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Częstomocz, nagłe parcie na mocz | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Priapizm | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) |
| Ból narządów płciowych u mężczyzn | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia wytrysku, zaburzenie erekcji, zapalenie gruczołu krokowego | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Brak wytrysku, nieregularne miesiączkowanie, zaburzenia orgazmu | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie, letarg | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Osłabienie, drażliwość, dreszcze, wrażenie roztrzęsienia, pragnienie | Nieobserwowane lub niezgłaszane | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, zwiększenie tętna | Często (≥1/100 do <1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Zmniejszenie masy ciała | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Uwagi dodatkowe dotyczące działań niepożądanych
Należy zwrócić uwagę, że częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych może różnić się między populacją dzieci i młodzieży a populacją osób dorosłych. Na przykład, ból głowy i ból brzucha są zgłaszane znacznie częściej u dzieci, podczas gdy suchość w jamie ustnej i zaburzenia seksualne częściej występują u dorosłych.17
Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny lub umiarkowany oraz przejściowy, zwłaszcza w pierwszym miesiącu leczenia. Jednak niektóre działania, jak zaburzenia wątroby, zaburzenia psychiczne (szczególnie zachowania samobójcze) oraz priapizm, mogą być poważne i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.18
Zdarzenia niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym zwiększenie ciśnienia tętniczego i przyspieszenie akcji serca, wymagają regularnego monitorowania parametrów życiowych podczas terapii atomoksetyną.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania