streptozotocyna
Streptozotocyna to substancja o działaniu przeciwnowotworowym, należąca do grupy nitrozomoczników. Jest to lek cytostatyczny, który wykazuje szczególne powinowactwo do komórek β trzustki, dzięki czemu znalazł zastosowanie w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych trzustki i innych narządów.
Ze względu na selektywną toksyczność wobec komórek β wysp Langerhansa, streptozotocyna jest również stosowana w badaniach eksperymentalnych do wywoływania cukrzycy typu 1 u zwierząt laboratoryjnych. Mechanizm działania tego związku opiera się na uszkadzaniu DNA poprzez alkilację oraz generowaniu reaktywnych form tlenu, co prowadzi do śmierci komórek.
W praktyce klinicznej streptozotocyna stosowana jest w monoterapii lub schematach wielolekowych w leczeniu zaawansowanych guzów neuroendokrynnych trzustki, zwłaszcza insulinoma i gastrinoma. Podawana jest dożylnie w cyklicznych schematach. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: mielotoksyczność, nefrotoksyczność, nudności, wymioty oraz hipoglikemia, a długotrwałe stosowanie może prowadzić do rozwoju cukrzycy polekowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hipoglikemia cukrzycowa – Leczenie
Hipoglikemia cukrzycowa definiowana jest jako poziom glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l) i stanowi najczęstsze ostre powikłanie terapii przeciwcukrzycowej, szczególnie u pacjentów leczonych insuliną, pochodnymi sulfonylomocznika lub glinidami. W przypadku łagodnej do umiarkowanej hipoglikemii (54-70 mg/dl) zaleca się stosowanie reguły 15-15: podanie 15-20 g szybko działających węglowodanów (np. 3-4 tabletki glukozy, 120-180 ml soku owocowego) oraz ponowny pomiar glikemii po 15 minutach, powtarzając procedurę do uzyskania poziomu >70 mg/dl. Ciężka hipoglikemia (<54 mg/dl), wymagająca pomocy osoby trzeciej, wymaga podania glukagonu (1 mg u dorosłych, 0,5 mg u dzieci <25 kg) lub dożylnego 50% roztworu glukozy (25 g) w warunkach szpitalnych. Po ustabilizowaniu glikemii konieczne jest spożycie posiłku zawierającego białko i złożone węglowodany w celu zapobiegania nawrotom hipoglikemii.
akarboza, analogi insuliny, ciągłe monitorowanie glikemii, dekstroza, diazoksyd, glikemia, glinidy, glukagon, glukagon donosowy, hiperglikemia, hipoglikemia ciężka, hipoglikemia cukrzycowa, hipoglikemia nocna, indeks glikemiczny, inhibitory SGLT2, insulinoma, leki hipoglikemizujące, marskość wątroby, nifedypina, oktreotyd, ostra niewydolność wątroby, pochodne sulfonylomocznika, podanie dożylne, poziom glukozy, reguła 15-15, roztwór glukozy, streptozotocyna, system zamkniętej pętli, sztuczna trzustka, szybko działające węglowodany, tiazolidynodiony, utrata przytomności - Leksykon chorób i schorzeń
Rak nadnerczy – Leczenie
Rak nadnerczy to rzadki, ale agresywny nowotwór wymagający kompleksowego, wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Leczenie z wyboru stanowi całkowita adrenalektomia z usunięciem otaczającej tkanki tłuszczowej, przy czym laparoskopia jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko mikroskopowego rozsiewu i wczesnych nawrotów. Przed operacją konieczna jest ocena hormonalna, zwłaszcza w kierunku nadprodukcji kortyzolu, co wymaga perioperacyjnego pokrycia glikokortykosteroidami. W leczeniu adiuwantowym i zaawansowanym stosuje się mitotan w dawkach do 10-12 g/dzień, z docelowym stężeniem we krwi 14-20 mg/L, który działa cytotoksycznie na komórki nadnerczy i hamuje produkcję hormonów. Chemioterapia skojarzona z mitotanem (np. z etopozydem, doksorubicyną i cisplatyną) wykazuje skuteczność w zaawansowanym stadium choroby, potwierdzoną badaniem klinicznym fazy III (NCT00924144). Radioterapia, głównie wiązką zewnętrzną (ERBT) w dawkach 50-70 Gy przez około 4 tygodnie, jest stosowana jako leczenie uzupełniające lub paliatywne, zwłaszcza w przypadku miejscowo nieresekcyjnych guzów lub przerzutów kostnych.
ablacja guza, adrenalektomia, avelumab, cisplatyna, doksorubicyna, etopozyd, glikokortykosteroid, hiperkortyzolemia, karboplatyna, ketokonazol, metyrapon, mifepriston, mitotan, neuropatia wywołana chemioterapią, niewydolność nadnerczy, niwolumab, ocena hormonalna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pembrolizumab, przerzut do kości, radioterapia wiązką zewnętrzną, rak nadnerczy, spironolakton, streptozotocyna, szczepionka z komórek dendrytycznych, terapia adiuwantowa, zespół Cushinga