zachowanie przymusowe

Zachowanie przymusowe (kompulsja) to powtarzalne działania lub akty myślowe, które osoba czuje się zmuszona wykonywać w odpowiedzi na obsesje lub według ściśle określonych zasad. Są one elementem zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD), gdzie pacjent wykonuje czynności w celu zmniejszenia lęku lub zapobieżenia obawianym zdarzeniom.

Kompulsje mogą przyjmować różne formy, od wielokrotnego mycia rąk, przez sprawdzanie (np. zamków w drzwiach), układanie przedmiotów w określonym porządku, po powtarzanie w myślach określonych słów lub modlitw. Zachowania te są wykonywane mimo świadomości ich nadmierności czy irracjonalności, a próby powstrzymania się od nich prowadzą do nasilenia niepokoju.

W praktyce klinicznej diagnoza OCD wymaga, aby kompulsje zajmowały znaczną ilość czasu (ponad godzinę dziennie) lub powodowały istotne zaburzenie funkcjonowania społecznego, zawodowego lub w innych obszarach życia. Leczenie obejmuje terapię poznawczo-behawioralną, szczególnie technikę ekspozycji i powstrzymania reakcji, oraz farmakoterapię z wykorzystaniem selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl