Dawkowanie i sposób podawania
Prasteron

Prasteron (DHEA) wymaga indywidualnego dawkowania uwzględniającego płeć, wiek oraz poziom endogennego hormonu. U kobiet dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, maksymalnie do 25 mg/dobę, z dawką zwiększaną o 10 mg co 2 tygodnie, podawaną doustnie rano podczas posiłku. U mężczyzn dawka początkowa również wynosi 10 mg/dobę, a maksymalna może sięgać 50 mg/dobę, z analogicznym schematem zwiększania dawki. Preparaty zawierają różne stężenia DHEA: Aflofarm 25 mg/tabletkę, Novostella i Stymen po 10 mg/tabletkę. W terapii długoterminowej, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 20-25 mg u kobiet i 50 mg u mężczyzn, konieczne jest regularne monitorowanie stężenia hormonu w surowicy oraz wykonywanie badań kontrolnych, w tym badań sutka u kobiet i prostaty u mężczyzn.

Dawkowanie i sposób podawania prasteronu

Prasteron (dehydroepiandrosteron, DHEA) wymaga precyzyjnego dawkowania uwzględniającego płeć pacjenta, wiek oraz aktualny poziom endogennego DHEA w surowicy. Właściwe dawkowanie prasteronu jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych przy minimalizacji potencjalnych działań niepożądanych.1

Dawkowanie ogólne

Dawkowanie prasteronu różni się w zależności od płci pacjenta. U kobiet maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 25 mg (1 tabletka raz na dobę), natomiast u mężczyzn może wynosić do 50 mg (2 tabletki na dobę). Preparaty zawierające prasteron mają zróżnicowane dawki substancji czynnejDHEA Aflofarm zawiera 25 mg, natomiast Novostella i Stymen zawierają po 10 mg prasteronu w tabletce.2345

Dawkowanie szczegółowe według płci

Dawkowanie u kobiet

Zalecana dawka początkowa u kobiet wynosi 10 mg/dobę, a dawka maksymalna nie powinna przekraczać 20-25 mg/dobę. Dawkę początkową należy zwiększać stopniowo – o 10 mg co 2 tygodnie, aż do osiągnięcia pożądanych efektów terapeutycznych. Zawsze należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. W terapii długoterminowej z użyciem dawek większych niż 20-25 mg u kobiet (wyłącznie z przepisu lekarza) konieczne jest regularne monitorowanie stężenia hormonu w surowicy oraz częste wykonywanie badań lekarskich.67

Dawkowanie u mężczyzn

U mężczyzn zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, a dawka maksymalna może sięgać 50 mg/dobę. Analogicznie jak u kobiet, dawkę początkową należy zwiększać stopniowo – o 10 mg co 2 tygodnie do momentu uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego. Przy długotrwałym stosowaniu dawek przekraczających 50 mg (wyłącznie na receptę) konieczne jest regularne monitorowanie stężenia hormonu w surowicy oraz wykonywanie częstych badań lekarskich.89

Sposób podawania

Wszystkie preparaty zawierające prasteron przeznaczone są do podania doustnego. Zaleca się przyjmowanie leku rano podczas posiłku, co jest zgodne z naturalnym rytmem wydzielania DHEA i sprzyja lepszemu wchłanianiu substancji czynnej. W przypadku preparatu DHEA Aflofarm zalecane jest przyjmowanie 1 tabletki raz na dobę, rano, podczas posiłku.101112

Czas trwania leczenia i efekty terapeutyczne

Prasteron jest przeznaczony do długotrwałego stosowania. Efekty terapeutyczne są zazwyczaj widoczne po kilku tygodniach systematycznego przyjmowania leku. Przy długotrwałej terapii zalecane jest wykonywanie okresowych badań kontrolnych – u kobiet badań sutka, a u mężczyzn badań prostaty.131415

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65 lat) występuje nasilony niedobór DHEA w porównaniu z osobami młodszymi. W tej grupie pacjentów należy odpowiednio zwiększyć dawkę dobową preparatu, zawsze kierując się indywidualnym zapotrzebowaniem i stanem klinicznym pacjenta.1617

Dzieci i młodzież

Stosowanie prasteronu jest przeciwwskazane u dzieci i młodzieży. U zdrowych dzieci i młodzieży nie występuje niedobór DHEA, dlatego stosowanie preparatów zawierających tę substancję w tej grupie wiekowej jest nieuzasadnione i potencjalnie szkodliwe.181920

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie należy stosować preparatów zawierających prasteron u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania prasteronu w tej grupie pacjentów.212223

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie należy stosować preparatów zawierających prasteron u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. DHEA ulega przemianom metabolicznym w wątrobie oraz jest wydalany z żółcią, co uzasadnia przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.242526

Szczegółowa tabela dawkowania prasteronu

Grupa pacjentów Dawka początkowa Dawka maksymalna Schemat zwiększania dawki Sposób podawania Uwagi
Kobiety 10 mg/dobę 25 mg/dobę 10 mg/dobę co 2 tygodnie Doustnie, rano, podczas posiłku Przy dawkach >20-25 mg konieczne monitorowanie stężenia hormonu i regularne badania, w tym badania sutka
Mężczyźni 10 mg/dobę 50 mg/dobę 10 mg/dobę co 2 tygodnie Doustnie, rano, podczas posiłku Przy dawkach >50 mg konieczne monitorowanie stężenia hormonu i regularne badania, w tym badania prostaty
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat) Jak w przypadku dorosłych, z uwzględnieniem płci Indywidualnie, zazwyczaj większa niż u młodszych dorosłych Indywidualnie Doustnie, rano, podczas posiłku Dawkę należy dostosować do nasilonego niedoboru DHEA występującego w tej grupie wiekowej
Dzieci i młodzież Stosowanie przeciwwskazane
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Stosowanie przeciwwskazane
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby Stosowanie przeciwwskazane

Efekty terapeutyczne przy stosowaniu prasteronu są widoczne po kilku tygodniach systematycznego stosowania. Należy poinformować pacjenta, że preparat jest przeznaczony do długotrwałego stosowania i nie należy przerywać terapii po krótkim czasie od jej rozpoczęcia. Podczas długotrwałej terapii zaleca się regularne wykonywanie badań kontrolnych zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.272829

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl