Wskazania do stosowania
Dehydroepiandrosteron

Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest steroidowym hormonem produkowanym głównie przez nadnercza, pełniącym rolę prekursora androgenów i estrogenów. Jego stężenie w surowicy osiąga maksimum w wieku 20-30 lat, a następnie ulega stopniowemu spadkowi, co może prowadzić do niedoborów wymagających suplementacji. Preparaty takie jak Biosteron i Femistelin dostępne są w dawkach 10 mg i 25 mg, przy czym tabletki 10 mg można dzielić na dawki po 5 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Wskazaniem do stosowania jest potwierdzony laboratoryjnie niedobór DHEA lub DHEA-S, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, wynikający z fizjologicznego starzenia się lub patologii nadnerczy. Terapia powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza z regularnym monitorowaniem stężenia hormonu w surowicy oraz oceną kliniczną, aby uniknąć nadmiernej androgenizacji i innych działań niepożądanych.

Wprowadzenie do dehydroepiandrosteronu

Dehydroepiandrosteron (DHEA) to hormon steroidowy produkowany głównie przez nadnercza, który stanowi prekursor dla produkcji hormonów płciowych, zarówno androgenów, jak i estrogenów. W organizmie pełni istotną rolę metaboliczną i fizjologiczną, a jego stężenie w surowicy zmienia się w ciągu życia człowieka, osiągając szczyt w wieku 20-30 lat, po czym następuje stopniowy spadek. Niedobór tego hormonu może prowadzić do różnych zaburzeń, dlatego w określonych przypadkach wskazana jest suplementacja DHEA.1 2

Wskazania do stosowania DHEA

Dehydroepiandrosteron jest stosowany przede wszystkim w celu uzupełnienia jego niedoborów w organizmie. Leki zawierające tę substancję czynną, takie jak Biosteron czy Femistelin, są przeznaczone do suplementacji u pacjentów, u których stwierdzono obniżony poziom DHEA.3 Szczególnie w przypadku preparatu Femistelin wskazaniem do stosowania jest uzupełnienie niedoborów DHEA zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, pod warunkiem, że niedobór ten został potwierdzony badaniami laboratoryjnymi.4

Potwierdzenie laboratoryjne niedoboru

Przed rozpoczęciem terapii preparatem zawierającym DHEA istotne jest laboratoryjne potwierdzenie niedoboru tego hormonu. Jest to warunek konieczny, zwłaszcza w przypadku stosowania preparatu Femistelin, co podkreślono w charakterystyce tego produktu leczniczego.5 Diagnostyka powinna obejmować oznaczenie stężenia DHEA lub jego siarczanu (DHEA-S) w surowicy krwi, co pozwala na obiektywne określenie stopnia niedoboru i kwalifikację pacjenta do leczenia.

Zastosowanie kliniczne DHEA

Niedobory fizjologiczne związane z wiekiem

Jednym z głównych wskazań do stosowania DHEA są fizjologiczne niedobory związane z wiekiem. Poziom dehydroepiandrosteronu ulega naturalnemu obniżeniu wraz z wiekiem, co może prowadzić do szeregu objawów wynikających z jego niedoboru. W takich przypadkach suplementacja DHEA za pomocą preparatów takich jak Biosteron czy Femistelin może przyczynić się do złagodzenia objawów niedoboru i poprawy ogólnego samopoczucia pacjenta.6 7

Stany chorobowe prowadzące do niedoboru DHEA

Niedobór DHEA może być również konsekwencją różnych patologii, które wpływają na funkcjonowanie nadnerczy – głównego źródła tego hormonu w organizmie. Suplementacja DHEA jest wskazana w przypadkach, gdy niedobór ten wynika ze stanów chorobowych, a nie jest jedynie efektem fizjologicznego starzenia się. W takich sytuacjach zastosowanie preparatów zawierających dehydroepiandrosteron może być częścią kompleksowego leczenia podstawowej jednostki chorobowej.8

Formy oraz dawkowanie preparatów z DHEA

Na rynku farmaceutycznym dostępne są preparaty zawierające dehydroepiandrosteron w różnych dawkach, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Preparaty Biosteron i Femistelin występują w formie tabletek o zawartości 10 mg lub 25 mg substancji czynnej.9 10

Dostępne dawki i ich dostosowanie

Tabletki o mocy 10 mg, zarówno w przypadku Biosteronu, jak i Femistelinu, posiadają linię podziału, która umożliwia podział tabletki na równe dawki po 5 mg.11 12 Taka forma pozwala na precyzyjne dawkowanie leku, w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz stopnia niedoboru DHEA potwierdzanego badaniami laboratoryjnymi.

Nazwa preparatu Dostępne dawki Możliwość podziału Postać farmaceutyczna Wskazanie
Biosteron 10 mg, 25 mg Tabletki 10 mg można dzielić na dawki po 5 mg Białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki Uzupełnienie niedoborów DHEA
Femistelin 10 mg, 25 mg Tabletki 10 mg można dzielić na dawki po 5 mg Białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki Uzupełnienie niedoborów DHEA u kobiet i mężczyzn z potwierdzonym laboratoryjnie niedoborem

Szczególne grupy pacjentów

Stosowanie u kobiet

Suplementacja DHEA u kobiet jest wskazana w przypadku potwierdzenia laboratoryjnego niedoboru tego hormonu. Właściwe dawkowanie preparatów zawierających dehydroepiandrosteron, takich jak Femistelin, powinno być ustalane indywidualnie, na podstawie wyników badań hormonalnych oraz obserwacji klinicznej.13 U kobiet szczególnie istotne jest monitorowanie efektów terapii, ze względu na możliwość wystąpienia objawów androgenizacji przy stosowaniu zbyt wysokich dawek DHEA.

Stosowanie u mężczyzn

U mężczyzn suplementacja DHEA również wymaga potwierdzenia laboratoryjnego niedoboru. Przy doborze dawki należy uwzględnić wyjściowe stężenie DHEA lub DHEA-S oraz objawy kliniczne niedoboru. Preparaty takie jak Femistelin czy Biosteron mogą być stosowane u mężczyzn z niedoborem dehydroepiandrosteronu, przy czym konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hormonalnych w trakcie terapii.14 15

Monitorowanie terapii DHEA

Terapia preparatami zawierającymi dehydroepiandrosteron powinna podlegać regularnemu monitorowaniu, które obejmuje zarówno ocenę kliniczną, jak i badania laboratoryjne. W trakcie leczenia należy okresowo kontrolować stężenie DHEA lub DHEA-S w surowicy, aby upewnić się, że dawkowanie jest odpowiednie i nie dochodzi do przekroczenia fizjologicznych stężeń hormonu.16

Ocena skuteczności leczenia

Skuteczność terapii DHEA ocenia się na podstawie ustąpienia lub złagodzenia objawów związanych z niedoborem tego hormonu oraz normalizacji jego stężenia w surowicy. W przypadku braku poprawy klinicznej lub laboratoryjnej po odpowiednim okresie stosowania preparatów takich jak Biosteron czy Femistelin, należy zweryfikować diagnozę i rozważyć modyfikację leczenia.17 18

Podsumowanie wskazań do stosowania DHEA

Dehydroepiandrosteron jest substancją czynną o określonych wskazaniach terapeutycznych, które obejmują przede wszystkim uzupełnienie jego niedoborów w organizmie. Preparaty zawierające DHEA, takie jak Biosteron i Femistelin, powinny być stosowane wyłącznie w przypadku potwierdzonych laboratoryjnie niedoborów tego hormonu, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.19 20 Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem lekarza, z uwzględnieniem regularnego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl