Dawkowanie i sposób podawania
Dehydroepiandrosteron

Dawkowanie dehydroepiandrosteronu (DHEA) wymaga indywidualizacji z uwzględnieniem płci pacjenta, ze względu na różnice w fizjologicznych stężeniach endogennego DHEA oraz wrażliwości na działania androgenne. U kobiet początkowa dawka dobowa wynosi 5 mg, z maksymalną dawką 25 mg, natomiast u mężczyzn dawka początkowa to 10 mg, a maksymalna 50 mg. Terapia powinna rozpoczynać się od minimalnych dawek, które zwiększa się o 5-10 mg co 2 tygodnie, aż do uzyskania efektu terapeutycznego, który pojawia się po kilku tygodniach stosowania. Preparat należy podawać doustnie, najlepiej rano, wraz z posiłkiem, co sprzyja optymalnej absorpcji. U osób w podeszłym wieku dawki powinny być odpowiednio zwiększone, natomiast stosowanie DHEA jest przeciwwskazane u dzieci, młodzieży oraz pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby.

Dawkowanie i sposób podawania dehydroepiandrosteronu

Dawkowanie substancji czynnej dehydroepiandrosteron (DHEA) wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta z uwzględnieniem wielu czynników, w tym różnic fizjologicznych między płciami. Prawidłowe dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii oraz minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie o charakterze androgennym.1

Dawkowanie u dorosłych pacjentów

Dawkowanie DHEA musi uwzględniać różnice fizjologiczne między płciami. U kobiet stężenie endogennego DHEA w osoczu jest fizjologicznie niższe niż u mężczyzn, co przekłada się na odmienne schematy dawkowania. Ponadto kobiety wykazują większą wrażliwość na androgenne działania niepożądane dehydroepiandrosteronu.2

Dawkowanie u kobiet

U kobiet początkowa jednorazowa dawka dobowa dehydroepiandrosteronu powinna wynosić 5 mg. Maksymalna zalecana dawka dobowa dla kobiet nie powinna przekraczać 25 mg.3 4

Dawkowanie u mężczyzn

W przypadku mężczyzn zalecana początkowa jednorazowa dawka dobowa wynosi 10 mg, a maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 50 mg.5

Schemat dostosowywania dawki

Niezależnie od płci pacjenta, terapię dehydroepiandrosteronem należy rozpoczynać od dawek minimalnych, które następnie stopniowo zwiększa się, aż do uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego. Początkową dawkę zwiększa się o 5-10 mg co 2 tygodnie.6 7

Zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę, która zapewnia pożądany efekt terapeutyczny.8 9

Należy pamiętać, że działanie dehydroepiandrosteronu nie jest natychmiastowe i pierwsze efekty terapeutyczne mogą wystąpić dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania. Substancja jest przeznaczona do długotrwałego stosowania.10 11

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku występuje fizjologicznie nasilony niedobór DHEA. Z tego względu w tej grupie wiekowej należy odpowiednio zwiększyć dawkę dehydroepiandrosteronu.12 13

Dzieci i młodzież

U zdrowych dzieci i młodzieży nie występuje fizjologiczny niedobór DHEA, dlatego dehydroepiandrosteronu nie należy stosować w tej grupie wiekowej.14 15

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych, dehydroepiandrosteronu nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.16 17

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dehydroepiandrosteron podlega intensywnym przemianom metabolicznym w wątrobie i jest wydalany z żółcią. Z tego powodu nie należy stosować DHEA u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.18 19

Sposób podawania dehydroepiandrosteronu

Dehydroepiandrosteron należy przyjmować raz na dobę doustnie, najlepiej rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowego wydzielania DHEA w organizmie. Zaleca się przyjmowanie leku wraz z posiłkiem, co ułatwia jego absorpcję z przewodu pokarmowego.20 21

Pacjentom stosującym produkt Biosteron 10 mg należy zwrócić uwagę, że tabletki mają kreskę dzielącą, która umożliwia ich podział na równe dawki po 5 mg.22 Podobnie tabletki Femistelin 10 mg posiadają kreskę dzielącą, co pozwala na ich podział na równe dawki po 5 mg.23

Monitorowanie terapii dehydroepiandrosteronem

W przypadku konieczności długotrwałego stosowania dawek przekraczających zalecane maksymalne dawki (25 mg u kobiet i 50 mg u mężczyzn), które może być przeprowadzane wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza, konieczne jest regularne monitorowanie stężenia DHEA w osoczu pacjenta oraz systematyczne przeprowadzanie odpowiednich badań lekarskich.24 25

Tabela dawkowania dehydroepiandrosteronu

Parametr Kobiety Mężczyźni
Dawka początkowa 5 mg/dobę 10 mg/dobę
Maksymalna dawka dobowa 25 mg 50 mg
Sposób zwiększania dawki o 5-10 mg co 2 tygodnie o 5-10 mg co 2 tygodnie
Czas do wystąpienia efektu terapeutycznego kilka tygodni kilka tygodni
Czas podawania rano rano
Sposób podawania doustnie, z posiłkiem doustnie, z posiłkiem
Postępowanie u osób w podeszłym wieku zwiększona dawka (dostosowana indywidualnie) zwiększona dawka (dostosowana indywidualnie)
Stosowanie u dzieci i młodzieży przeciwwskazane przeciwwskazane
Stosowanie w ciężkich zaburzeniach czynności nerek przeciwwskazane przeciwwskazane
Stosowanie w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby przeciwwskazane przeciwwskazane
Monitorowanie przy dawkach >25 mg (kobiety) lub >50 mg (mężczyźni) regularne oznaczanie stężenia DHEA w osoczu i okresowe badania lekarskie regularne oznaczanie stężenia DHEA w osoczu i okresowe badania lekarskie
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl