przeniesione uzależnienie
Przeniesione uzależnienie (ang. addiction transfer lub cross-addiction) to zjawisko kliniczne, w którym osoba uzależniona od określonej substancji lub zachowania, po zaprzestaniu jej używania lub po ograniczeniu uzależniającego zachowania, rozwija nowe uzależnienie od innej substancji lub zachowania.
Mechanizm przeniesionego uzależnienia ma podłoże neurobiologiczne i psychologiczne. W mózgu osoby uzależnionej dochodzi do trwałych zmian w układzie nagrody i układzie dopaminergicznym, co powoduje podatność na rozwój innych uzależnień. Osoba taka często podświadomie poszukuje alternatywnych źródeł stymulacji podobnych do tych, które dostarczało pierwotne uzależnienie.
Zjawisko to obserwuje się szczególnie często u pacjentów po leczeniu uzależnień lub po interwencjach bariatrycznych (np. po operacji zmniejszenia żołądka, gdzie uzależnienie od jedzenia może zostać zastąpione uzależnieniem od alkoholu lub zakupów). Przeniesione uzależnienie stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne, wymagające kompleksowego podejścia obejmującego terapię behawioralną, wsparcie psychologiczne oraz edukację pacjenta na temat mechanizmów uzależnienia.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Stosowanie nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) w postaci tabletek Nicorette Coolmint 2 mg jest generalnie korzystne w procesie zaprzestania palenia, jednak wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia, takimi jak niedawny zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, ciężkie zaburzenia rytmu serca, czy niewyrównane nadciśnienie tętnicze. W tych przypadkach preferowane są metody niefarmakologiczne, a w razie konieczności terapia NTZ powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą lekarską. Dodatkowo, u pacjentów z cukrzycą zaleca się częstsze monitorowanie glikemii ze względu na wpływ zaprzestania palenia i nikotyny na metabolizm węglowodanów. Ostrożność jest także wskazana u osób z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami tarczycy, guzami chromochłonnymi nadnerczy, chorobami przewodu pokarmowego oraz u pacjentów z padaczką lub przyjmujących leki przeciwdrgawkowe, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i drgawek.
choroba układu krążenia, choroba wrzodowa, cukrzyca, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, enzym CYP 1A2, guz chromochłonny nadnerczy, katecholamina, klozapina, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nikotynowa terapia zastępcza, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, pokrzywka, policykliczny aromatyczny węglowodór, przeniesione uzależnienie, ropinirol, takryna, teofilina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego -
Leksykon leków
Podczas stosowania NiQuitin Extra Fresh, nikotynowej terapii zastępczej (NTZ), należy uwzględnić, że korzyści z zaprzestania palenia przewyższają ryzyko związane z terapią, jednak istnieją istotne przeciwwskazania i środki ostrożności. U pacjentów z niedawnym zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, ciężkimi zaburzeniami rytmu, niekontrolowanym nadciśnieniem lub po incydentach naczyniowo-mózgowych zaleca się najpierw próbę rzucenia palenia bez farmakoterapii; w razie nieskuteczności NTZ można stosować pod ścisłą kontrolą lekarską. U chorych na cukrzycę wskazane jest częstsze monitorowanie glikemii ze względu na wpływ nikotyny na metabolizm węglowodanów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niekontrolowaną nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby i/lub nerek, gdzie zmniejszony klirens nikotyny zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Ponadto, doustna NTZ może nasilać objawy chorób przewodu pokarmowego, takich jak zapalenie przełyku, jamy ustnej, błony śluzowej żołądka oraz owrzodzenia żołądka i trawiennego.
choroba Alzheimera, choroba obturacyjna dróg oddechowych, choroba Parkinsona, choroby układu pokarmowego, cukrzyca, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, fluwoksamina, guz chromochłonny nadnerczy, imipramina, incydent naczyniowo-mózgowy, klomipramina, klozapina, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, nietolerancja fruktozy, nikotynowa terapia zastępcza, obrzęk naczynioruchowy, olanzapina, owrzodzenie trawienne, owrzodzenie żołądka, pokrzywka, proteza dentystyczna, przeniesione uzależnienie, ropinirol, staw żuchwowo-skroniowy, takryna, teofilina, wąski przedział terapeutyczny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego -
Leksykon leków
Nikotynowa terapia zastępcza (NTZ) z użyciem tabletek do ssania NiQuitin MINI 1,5 mg stanowi skuteczne wsparcie w procesie rzucania palenia, przy czym korzyści zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko związane z jej stosowaniem. U pacjentów z niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub po incydentach naczyniowo-mózgowych zaleca się najpierw próbę zaprzestania palenia bez farmakoterapii, np. poprzez poradnictwo psychologiczne. W przypadku nieskuteczności takiego podejścia, stosowanie NiQuitin MINI 1,5 mg jest możliwe wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarską ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, guzem chromochłonnym nadnerczy, niekontrolowaną nadczynnością tarczycy, chorobami układu pokarmowego oraz padaczką, ze względu na ryzyko nasilenia objawów lub wystąpienia działań niepożądanych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy drgawki. U chorych z cukrzycą wskazana jest częstsza kontrola glikemii, gdyż nikotyna może wpływać na metabolizm węglowodanów poprzez uwalnianie amin katecholowych.
amina katecholowa, angina Prinzmetala, biodostępność nikotyny, dławica piersiowa, drgawki, enzym CYP 1A2, guz chromochłonny nadnerczy, incydent naczyniowo-mózgowy, klirens nikotyny, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nikotynowa terapia zastępcza, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie trawienne, owrzodzenie żołądka, padaczka, pokrzywka, policykliczny węglowodór aromatyczny, przeniesione uzależnienie, wąski indeks terapeutyczny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego
