Dawkowanie i sposób podawania
Pemetreksed

Dawkowanie i sposób podawania pemetreksedu

Pemetreksed jest lekiem przeciwnowotworowym, który może być podawany wyłącznie pod kontrolą lekarza wykwalifikowanego w zakresie stosowania chemioterapii przeciwnowotworowej. Dawkowanie tej substancji musi być precyzyjnie dostosowane do stanu pacjenta, rodzaju terapii oraz wyników badań laboratoryjnych.¹²

Dawkowanie w terapii skojarzonej z cisplatyną

W przypadku stosowania pemetreksedu w skojarzeniu z cisplatyną, zalecana dawka pemetreksedu wynosi 500 mg/m² powierzchni ciała (pc.). Lek podaje się we wlewie dożylnym trwającym 10 minut, w pierwszym dniu każdego 21-dniowego cyklu terapeutycznego. Natomiast zalecana dawka cisplatyny to 75 mg/m² pc., którą podaje się we wlewie trwającym 2 godziny, około 30 minut po zakończeniu wlewu pemetreksedu, również w pierwszym dniu każdego 21-dniowego cyklu.³⁴

Przed podaniem cisplatyny oraz po jej podaniu należy zastosować odpowiednią premedykację przeciwwymiotową oraz nawodnienie.⁵⁶

Dawkowanie w monoterapii

U pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, którzy byli wcześniej poddawani chemioterapii, zalecana dawka pemetreksedu wynosi 500 mg/m² pc. Lek podaje się we wlewie dożylnym trwającym 10 minut, w pierwszym dniu każdego 21-dniowego cyklu terapeutycznego.⁷⁸

Premedykacja

W celu zmniejszenia częstości występowania i nasilenia odczynów skórnych, pacjentom otrzymującym pemetreksed należy podawać kortykosteroid. Zaleca się podanie deksametazonu w dawce 4 mg doustnie, dwa razy na dobę, w trzech następujących po sobie dniach: dzień przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania oraz dzień po podaniu leku.⁹¹⁰

Ponadto konieczna jest suplementacja witaminowa mająca na celu zmniejszenie objawów toksyczności. Pacjenci powinni otrzymywać:

• Kwas foliowy – codziennie doustnie w dawce 350-1000 mikrogramów. Należy przyjąć co najmniej 5 dawek kwasu foliowego w ciągu 7 dni poprzedzających pierwszą dawkę pemetreksedu. Suplementację należy kontynuować przez cały okres leczenia oraz przez 21 dni po podaniu ostatniej dawki leku.¹¹¹²
• Witaminę B12 – domięśniowo w dawce 1000 mikrogramów w tygodniu poprzedzającym podanie pierwszej dawki pemetreksedu, a następnie co trzy cykle leczenia. Kolejne wstrzyknięcia witaminy B12 można wykonywać w dniu podania pemetreksedu.¹³¹⁴

Kontrola stanu pacjenta przed podaniem leku

Przed podaniem każdej dawki pemetreksedu konieczne jest wykonanie pełnej morfologii krwi, w tym oznaczenie wzoru odsetkowego krwinek białych (rozmaz) i liczby płytek krwi. Dodatkowo należy przeprowadzić badania biochemiczne oceniające czynność nerek i wątroby.¹⁵¹⁶

Warunkami umożliwiającymi rozpoczęcie każdego cyklu chemioterapii są następujące parametry laboratoryjne:

• Bezwzględna liczba neutrofilów (ANC) ≥ 1500 komórek/mm³
• Liczba płytek krwi ≥ 100 000 komórek/mm³
• Klirens kreatyniny ≥ 45 ml/min
• Bilirubina całkowita ≤ 1,5 razy górna granica wartości prawidłowych
• Fosfataza zasadowa, aminotransferaza asparaginianowa (AspAT), aminotransferaza alaninowa (AlAT) ≤ 3 razy górna granica wartości prawidłowych
• U pacjentów z przerzutami do wątroby: fosfataza zasadowa, AspAT, AlAT ≤ 5 razy górna granica wartości prawidłowych¹⁷¹⁸

Modyfikacja dawki pemetreksedu

Decyzje o modyfikacji dawki przed rozpoczęciem kolejnego cyklu chemioterapii należy podejmować na podstawie najniższych wartości parametrów morfologii krwi oznaczonych podczas poprzedniego cyklu lub największego nasilenia objawów toksyczności, przy którym nie wystąpiły zmiany w obrazie krwi. Leczenie można opóźnić, aby umożliwić poprawę stanu pacjenta.¹⁹²⁰

Modyfikacja dawki ze względu na toksyczność hematologiczną

W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej, modyfikację dawek pemetreksedu i cisplatyny należy przeprowadzić zgodnie z poniższą tabelą:²¹²²

* Zgodnie z definicją krwawień stopnia 2. lub wyższego wg ogólnych kryteriów toksyczności (ang. Common Toxicity Criteria, CTC, v2.0; NCI 1998) National Cancer Institute<sup data-drug="Pemetrexed Eugia" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Najmniejsza bezwzględna liczba neutrofilów < 500/mm3 i najmniejsza liczba płytek ≥ 50 000/mm3: 75% poprzedniej dawki (zarówno produktu leczniczego Pemetrexed Eugia, jak i cisplatyny) […] Najmniejsza liczba płytek < 50 000/mm3 bez względu na to, jaka jest najmniejsza bezwzględna liczba neutrofilów: 75% poprzedniej dawki (zarówno produktu leczniczego Pemetrexed Eugia, jak i cisplatyny) […] Najmniejsza liczba płytek 23<sup data-drug="Pemetrexed EVER Pharma" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Najmniejsza bezwzględna liczba neutrofilów < 500/mm3 i najmniejsza liczba płytek ≥ 50 000/mm3: 75% poprzedniej dawki (zarówno pemetreksedu jak i cisplatyny) […] Najmniejsza liczba płytek < 50 000/mm3 bez względu na to, jaka jest najmniejsza liczba neutrofilów: 75% poprzedniej dawki (zarówno pemetreksedu jak i cisplatyny) […] Najmniejsza liczba płytek 24

Modyfikacja dawki ze względu na toksyczność niehematologiczną

W przypadku wystąpienia objawów toksyczności innych niż hematologiczne (z wyłączeniem neurotoksyczności), dawkę pemetreksedu i cisplatyny należy dostosować zgodnie z poniższą tabelą:²⁵²⁶

* Zgodnie z ogólnymi kryteriami toksyczności (CTC v2.0; NCI 1998) National Cancer Institute²⁷²⁸

Modyfikacja dawki ze względu na toksyczność neurologiczną

W przypadku wystąpienia objawów neurotoksyczności, modyfikację dawki pemetreksedu i cisplatyny należy przeprowadzić zgodnie z poniższą tabelą:²⁹³⁰

* Ogólne Kryteria Toksyczności (CTC v2.0; NCI 1998) National Cancer Institute³¹³²

Leczenie pemetreksedem należy przerwać, jeżeli u pacjenta wystąpią objawy toksyczności hematologicznej lub innego rodzaju stopnia 3. lub 4. po dwukrotnym zmniejszeniu dawki. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności neurologicznej stopnia 3. lub 4., leczenie należy natychmiast przerwać.³³³⁴

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w wieku 65 lat i starszych nie stwierdzono zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych w porównaniu z pacjentami młodszymi. Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących zmniejszania dawki u osób w podeszłym wieku, z wyjątkiem zaleceń ustalonych dla wszystkich pacjentów.³⁵³⁶

Dzieci i młodzież

Stosowanie pemetreksedu u dzieci i młodzieży nie jest właściwe w leczeniu złośliwego międzybłoniaka opłucnej i niedrobnokomórkowego raka płuca.³⁷³⁸

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek

Pemetreksed jest wydalany głównie w postaci niezmienionej przez nerki. W badaniach klinicznych nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawki (z wyjątkiem zaleceń ustalonych dla wszystkich pacjentów) u osób z klirensem kreatyniny ≥ 45 ml/min. Ze względu na brak wystarczających danych, nie zaleca się stosowania pemetreksedu u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 45 ml/min.³⁹⁴⁰

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

Nie stwierdzono zależności między aktywnością AspAT, AlAT, całkowitym stężeniem bilirubiny a farmakokinetyką pemetreksedu. Nie przeprowadzono jednak szczegółowych badań u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak zwiększenie stężenia bilirubiny > 1,5 razy powyżej górnej granicy wartości prawidłowych i/lub zwiększenie aktywności aminotransferaz > 3 razy powyżej górnej granicy wartości prawidłowych (u pacjentów bez przerzutów do wątroby) lub > 5 razy powyżej górnej granicy wartości prawidłowych (u pacjentów z przerzutami do wątroby). ^{1,5 razy powyżej górnej granicy wartości uznanych za prawidłowe i (lub) zwiększenie aktywności aminotransferaz > 3 razy powyżej górnej granicy wartości uznanych za prawidłowe (u pacjentów bez przerzutów nowotworu do wątroby) lub > 5 razy powyżej górnej granicy wartości uznanych za prawidłowe (u pacjentów z przerzutami nowotworowymi do wątroby).”>41 1,5 razy powyżej górnej granicy wartości uznanych za prawidłowe i (lub) zwiększenie aktywności aminotransferaz > 3 razy powyżej górnej granicy wartości uznanych za prawidłowe (u pacjentów bez przerzutów nowotworu do wątroby) lub > 5 razy powyżej górnej granicy wartości uznawanych za prawidłowe (u pacjentów z przerzutami nowotworowymi do wątroby).”>42}

Sposób podawania pemetreksedu

Produkt leczniczy zawierający pemetreksed podaje się dożylnie. Pemetreksed należy podawać we wlewie dożylnym w ciągu 10 minut, w pierwszym dniu każdego 21-dniowego cyklu terapeutycznego.⁴³⁴⁴

Należy zachować odpowiednie środki ostrożności podczas przygotowywania i podawania leku. Szczegółowe informacje dotyczące rekonstytucji i rozcieńczania produktu przed podaniem znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.⁴⁵⁴⁶